Türkiye'de yetişen kenevir tohumunun yağı: omega-6 ve omega-3
Kuzeybatı Türkiye'den toplanan 21 kenevir tohumu örneğinde yağ oranı %29,6 ile %36,5 arasında ölçüldü. Yağda baskın bileşen omega-6 linoleik asitti (%55,4-56,9); omega-3 alfa-linolenik asit %16,5-20,4 pay aldı.[1]
Kısaca
- 21 örnekte tohumun yağ oranı %29,6-36,5 arasında değişti.[1]
- Omega-6 linoleik asit %55,4-56,9 ile dar bir bantta kaldı; omega-3 alfa-linolenik asit %16,5-20,4 ölçüldü.[1]
- Bu iki aralıktan hesaplanan omega-6/omega-3 oranı yaklaşık 2,7-3,4'tür (bu sayfanın hesabı).[1]
- Çalışmanın yorumuna göre serin bölgelerden gelen tohumlarda gama-linolenik asit payı, ılıman ya da sıcak bölgelerden gelenlere göre yüksektir.[1]
- Kanada'daki ısıtma deneyinde antioksidanlar kenevir yağındaki çoklu doymamış yağ asidi bozulmasını olumlu yönde düzenledi.[2]
Türkiye'de satılan kenevir tohumlarının yaklaşık üçte biri yağ. Bu yağın yarısından fazlası omega-6, beşte birine yakını omega-3. Kenevir yağı ısıya hassas bir yağdır: oda sıcaklığında omega yağlarının yarısı birkaç günde, çok sıcakta birkaç saatte bozulabiliyor; bu yüzden soğuk kullanılması ve iyi saklanması önemli.
Tohumun ne kadarı yağ
Örnekler kuzeybatı Türkiye'deki tohum toptancılarından ve aktarlardan alındı; genetik kökenleri bilinmiyor. Yağ oranı örnekler arasında %29,6 ile %36,5 arasında değişti: aynı piyasadan alınan iki tohum arasında yağ oranı yaklaşık yedi puan fark edebiliyor.[1]
Yağ asitleri: omega-6 ve omega-3 baskın
Ölçülen on beş yağ asidi içinde omega-6 linoleik asit baskındı ve %55,4-56,9 arasında, dar bir bantta kaldı. Omega-3 alfa-linolenik asit %16,5-20,4 arasında ölçüldü. Çalışmaya atıf veren sonraki literatür diğer yağ asitleri için şu aralıkları aktarıyor: palmitik %5,1-6,3, stearik %2,1-2,8, stearidonik %1,2-1,8.[1]
Karşılaştırma
| Yağ asidi | Aralık |
|---|---|
| Linoleik asit (18:2 n-6) | %55,4-56,9 |
| Alfa-linolenik asit (18:3 n-3) | %16,5-20,4 |
| Palmitik asit* | %5,1-6,3 |
| Stearik asit* | %2,1-2,8 |
| Stearidonik asit* | %1,2-1,8 |
| Araşidik asit* | %0,8-1,1 |
| cis-vaksenik asit* | %0,7-1,0 |
| cis-11-eikosenoik asit* | %0,5 |
Çalışmanın kendi yorumu iklim üzerinedir: ılıman ya da sıcak bölgelerden gelen kenevir tohumları az miktarda gama-linolenik asit (GLA) içerirken serin bölgelerden gelen tohumlarda bu asidin payı yüksektir.[1] İtalya'da ölçülen çeşitlerle karşılaştırma için kenevir yağı maddesine, diğer yağlı tohumlarla karşılaştırma için tohum yağı bitkileri karşılaştırmasına bakılabilir.
Omega yağları ısıda ne kadar dayanıyor
British Columbia Üniversitesi'ndeki çalışmada kenevir yağı 25-85 °C'de 24 saate kadar ısıtıldı ve BHT, alfa-tokoferol (E vitamini) ve askorbil palmitat gibi antioksidanlar eklenerek bozulma hızı ölçüldü. 25 °C'de omega-6'ların öngörülen yarılanma süresi yaklaşık 3, omega-3'lerinki yaklaşık 5 gün bulundu; 85 °C'de bu süreler yaklaşık 7 ve 5 saate indi. Antioksidanlar lipit peroksidasyonunun ve çoklu doymamış yağ asidi bozulmasının hızını olumlu yönde düzenledi.[2]
Karşılaştırma
| Yağ asidi grubu | 25 °C | 85 °C |
|---|---|---|
| Omega-6 | yaklaşık 3 gün | yaklaşık 7 saat |
| Omega-3 | yaklaşık 5 gün | yaklaşık 5 saat |
Mutfakta kullanım ve saklama önerileri kenevir yağı mutfakta maddesinde.
Sınırlar
Türkiye örneklerinin genetik kökeni bilinmiyor; sonuçlar bir çeşide atfedilemez. Örnekler tek bir bölgeden ve tek dönemden gelir; hasat zamanı, depolama ve tohum yaşı kontrol edilmedi. Bu arşivde çalışma özet düzeyinde işlendi.[1] Yarılanma süreleri kontrollü ısıtma deneyinden hesaplanmış öngörülerdir; kapalı şişede, karanlıkta ve serin yerde saklanan yağın raf ömrü değildir.[2]
Sık sorulan sorular
Türkiye'deki kenevir tohumunda ne kadar yağ var?
Kuzeybatı Türkiye'den 21 örnekte yağ oranı %29,6 ile %36,5 arasında ölçüldü.
Kenevir tohumu yağında omega-3 oranı ne kadar?
Bu örneklerde omega-3 alfa-linolenik asit yağın %16,5-20,4'ünü, omega-6 linoleik asit %55,4-56,9'unu oluşturdu.
Kenevir yağı ısıtılabilir mi?
Isıtma deneyinde 85 °C'de omega-6'ların öngörülen yarılanma süresi yaklaşık 7, omega-3'lerinki yaklaşık 5 saate indi. Antioksidan eklemek bozulmayı olumlu yönde etkiledi.
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
- Kiralan, M., Gül, V. ve Metin Kara, Ş. (2010). Fatty acid composition of hempseed oils from different locations in Turkey. Spanish Journal of Agricultural Research 8(2): 385-390 doi:10.5424/sjar/2010082-1220
- Pratap Singh, A., Fathordoobady, F., Guo, Y., Singh, A. ve Kitts, D. D. (2020). Antioxidants help favorably regulate the kinetics of lipid peroxidation, polyunsaturated fatty acids degradation and acidic cannabinoids decarboxylation in hempseed oil. Scientific Reports 10 doi:10.1038/s41598-020-67267-0
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.