Kenevir ekim izni
Türkiye'de lif ve tohum amaçlı kenevir üretimi yasak değil, izne tabidir. İzin rejimi 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik ile baştan düzenlenmiştir; başvuru valilik ya da kaymakamlığa yapılır, dosyayı il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü inceler ve temel şart sertifikalı tohumluktur.
Kısaca
- Yürürlükteki düzenleme: 31.01.2026 tarihli ve 33154 sayılı yönetmelik; 2016 ve 2024 tarihli yönetmelikler kaldırıldı.
- Başvuru 1 Ocak-1 Nisan arasında, yetiştiricilik yapılacak yerin en büyük mülki idare amirliğine yapılır.
- Lif, tohum ve sap üretimi 21 ille sınırlıdır ve kotaya tabi değildir.
- İzin yalnızca bir yetiştiricilik dönemini kapsar; her yıl yeniden başvurulur.
Türkiye'de kenevir ekmek yasak değil, izne bağlı. İzin bir yıllıktır: her yıl 1 Ocak-1 Nisan arasında yeniden başvurulur. Ekim yalnızca yönetmelikte sayılan 21 ilde yapılabilir.
Yürürlükteki düzenleme
Kenevir izin rejimi 31 Ocak 2026 tarihinde baştan yazıldı. O gün Resmî Gazete'de yayımlanan Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik (sayı 33154), 20. maddesiyle iki düzenlemeyi birden yürürlükten kaldırdı: 29 Eylül 2016 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik[2] ile 13 Eylül 2024 tarihli İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik.[3] Yeni metin aynı gün yürürlüğe girdi.[1]
Yönetmeliğin dayanağı 1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23. maddesidir. Üretim amacına göre üç ayrı rejim tanımlanıyor: lif, tohum ve sap üretimi il ve ilçe müdürlüğü üzerinden ve kotasız; çiçek ve yaprak üretimi TMO üzerinden ve Cumhurbaşkanınca belirlenen kota içinde; bilimsel araştırma amaçlı üretim TAGEM üzerinden yürür.[1]
Bu sayfa rejimin genel çerçevesini veriyor. Madde numaralarıyla süreler ve belgeler mevzuat veri sayfasında; adım adım başvuru başvuru sayfasında; izin verilen iller izinli iller sayfasında; iki düzenleme arasındaki fark mevzuat karşılaştırmasında.
Kim başvurabilir
Başvuru sahibinin yetiştiricilik yılına ait Çiftçi Kayıt Sistemi kaydı bulunmalıdır; kaydı olmayan kişi başvuru yapamaz. Başvuru formunda yetiştiricilik amacı belirtilir ve bu beyan hem izin kapsamını hem denetimin neye bakacağını belirler. Adli sicil belgesi ve taahhütname, başvuru sahibinin uyuşturucu, kaçakçılık ve terörle mücadele mevzuatı kapsamındaki suçlardan kaydı olmadığını gösterir.[1]
Çiçek ve yaprak üretimi TMO üzerinden, bilimsel araştırma amaçlı üretim TAGEM üzerinden ayrı rejimlerle yürür; bu sayfa lif, tohum ve sap üretimini anlatır. Ayrıntılar başvuru süreci sayfasında.[1]
Süreç adımları
Adım adım
Başvuru
1 Ocak-1 Nisan arasında, yetiştiricilik yapılacak yerin en büyük mülki idare amirliğine (valilik ya da kaymakamlık) beş belgeyle başvurulur.
İnceleme
Dosyayı il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü bir ay içinde inceler; Bakanlık görüşü gerekirse süre üç aya kadar uzar. Arazi kontrol tutanağı düzenlenir.
İzin
Müdürlüğün teklifi ve mülki idare amirinin onayıyla izin belgesi düzenlenir; yalnızca bir yetiştiricilik dönemini kapsar.
Bildirim
İzin belgesinin bir örneği ve parsel krokisi mahallin kolluk birimlerine bildirilir.
Denetim
Teknik Ekip ekimden hasada kadar üretimi en az ayda bir inceler; tohumluk sertifikası ve faturası istenir.
Hasat sonrası
Yaprak ve çiçek artıkları teknik ekip nezaretinde derhal imha edilir; elde edilen tohum sertifikalandırılmadan tohumluk olarak kullanılamaz.
Temel şartlar
Sertifikalı tohumluk şartı sürecin merkezindedir. Tohumluk sertifikası çeşidin uyuşturucu etkisi olmayacak özellikte olduğunu belgeler; kaynağı belgelenemeyen tohumla ekim izin kapsamına girmez. Sertifika ve fatura denetimlerde de istenir.[1]
| Belge | Amaç |
|---|---|
| Başvuru formu (Ek-1) | Yetiştiricilik amacının beyanı |
| Adli sicil belgesi ve taahhütname (Ek-2) | İlgili suçlardan kaydın bulunmadığının gösterilmesi |
| ÇKS belgesi | Yetiştiricilik yılına ait üretici kaydı |
| Kroki | Alanın yüzölçümü, ada ve parsel numarası |
| Tohumluk sertifikası | Çeşidin uyuşturucu etkisi olmayacak özellikte olduğunun belgelenmesi |
Yaygın yanlış bilgi
"Kenevir ekmek Türkiye’de tamamen yasak." Yasak değil, izne tabi. Lif, tohum ve sap amaçlı üretim yönetmelikte sayılan 21 ilde, sertifikalı tohumluk ve izin belgesiyle yapılabilir. İzinsiz ekim ise idari ve cezai sonuç doğurur.
Önemli uyarı
Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir. Mevzuat metni ve başvuru formları değişebilir. Güncel ve bağlayıcı bilgi için Resmî Gazete metnine ve bulunduğunuz yerin il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne danışın.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de kenevir ekmek yasak mı?
Kenevir ekim izni nereden alınır?
Kenevir ekim izni başvurusu ne zaman yapılır?
Hangi illerde kenevir ekilebilir?
Kenevir ekmek için hangi tohumu kullanmalıyım?
Sertifikalı tohumluk zorunludur ve sertifikadaki çeşit özelliğinin uyuşturucu etkisi olmayacak oranda olduğu kontrol edilir. Türkiye'nin ilk tescilli endüstriyel kenevir çeşitleri 2021'de tescillenen Vezir ve Narlı'dır; Gizlenci için 2025'te tescil başvurusu yapıldı. Ayrıntı Türk kenevir çeşitleri sayfasında.
Kenevir ekim izni kaç yıl geçerli?
Kenevir yönetmeliği değişti mi?
Kenevir ekimi destekleme kapsamında mı?
Temel destek, üretim sezonuna ait ürün ve parsel bilgileri Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı çiftçilere ödenir; 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 310 TL. Kenevire özgü bir destek katsayısı ya da ayrı destek kalemi bu arşivde doğrulanamadı. Ayrıntı destekleme veri sayfasında.
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2026). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 31 Ocak 2026, sayı 33154; dayanak: 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m. 23
- T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (2016). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 29 Eylül 2016, sayı 29842 — 31.01.2026 tarihli yönetmeliğin 20. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2024). İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 13 Eylül 2024, sayı 32661 — 31.01.2026 tarihli yönetmelikle yürürlükten kaldırıldı
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.