Yöntem notu · KF-YNT-001
Veri ve yöntem
Sitedeki her sayının nereden geldiği, hangi kapsamda toplandığı ve nasıl hesaplandığı bu sayfada açıklanır. Kaynağı olmayan bir sayı yayımlanmaz.
Kısaca
- Sayfalardaki künye ve ölçüm sayıları kaynak kütüğünden türetilir; doğrulanmayan kayıt sayaca girmez.
- Bibliyometrik katman (atıf, kurum kimliği, konu etiketi) henüz aktarılmadı; üç açık kaynaktan gelecek: OpenAlex, ROR ve Crossref.
- Atıf sayısı kalite göstergesi olarak kullanılmaz; ayrı bir veri alanıdır.
Veri kapsamı ve güncelleme durumu
Sitedeki bütün sayılar kaynak kütüğünden türetilir. Bir değer, ancak künyesi kütüğe girmiş bir kaynağa bağlanabiliyorsa yayımlanır; sayfalardaki yayın, kurum ve ülke sayıları elle yazılmaz, her üretimde kayıtlardan yeniden hesaplanır. Bir sayının dayanağı bu nedenle her zaman aynı sayfanın kaynak listesinden izlenebilir.
Künyesi ya da yazarı doğrulanamayan kayıtlar silinmez: "doğrulanmadı" olarak işaretlenir, doğrulanmış künye sayısına dahil edilmez ve grafiklerde kullanılmaz. Aynı kural, birincil kaynağı aranmış ama bulunamamış değerler için de geçerlidir — değer sayfada kalır, yanında doğrulanamadığı yazar.
Kütük ile çıktı arasındaki tutarlılık her üretimde otomatik denetimden geçer: kırık bağ, çözülemeyen kaynak atfı, sınır dışı alıntı indeksi, eksik künye alanı ve habere dayanan ölçüm satırı ayrı ayrı sayılır. Denetim raporu açık olarak yayımlanır; açık kalan kalemler gizlenmez.
Veri kaynakları
Bibliyometrik katman için üç açık kaynak planlanıyor. Her biri farklı bir soruyu yanıtlıyor ve birbirinin yerini almıyor.
| Kaynak | Ne sağlar | Kimlik alanı | Lisans |
|---|---|---|---|
| OpenAlex | Yayın, yıl, yazar, kurum bağı, konu etiketi, atıf sayısı | OpenAlex ID | CC0 |
| ROR | Kurumun resmi adı, türü, şehir, ülke | ROR ID | CC0 |
| Crossref | DOI doğrulaması, bibliyografik künye | DOI | Açık metaveri |
Kapsam nasıl belirlendi
Site yalnızca endüstriyel ve tarımsal kenevir kapsamına odaklanır: lif, tohum, şiv, yapı malzemesi, kozmetik hammaddesi, tarım tekniği, ekoloji ve tarih. Tıbbi ve psikoaktif kullanım alanları kapsam dışıdır ve bu konudaki yayınlar dizine alınmaz.
Tarama dönemi 2000-2025. Daha eski çalışmalar yalnızca bir maddede atıf olarak kullanıldığında kaydedilir; bibliyometrik sayımlara girmez.
Dizine alınır
Lif ve tekstil, tohum ve gıda, yapı malzemesi, biyokompozit, selüloz, kozmetik hammaddesi, tarla bitkileri, ekoloji, tarım ekonomisi, tarih.
Dizine alınmaz
Tıbbi kullanım, farmakoloji, psikoaktif bileşen araştırmaları ve klinik tedavi çalışmaları. Bu başlıklar için sayfa, kategori veya kayıt oluşturulmaz.
Sayılar nasıl hesaplanıyor
Ülke ataması yayındaki bağlı kuruluş bilgisine göre yapılır. Bir yayının yazarları farklı ülkelerdeki kurumlara bağlıysa yayın her ülkede sayılır. Bu nedenle ülke toplamlarının aritmetik toplamı, genel yayın sayısından büyük çıkar.
Kurum ataması aynı mantıkla çalışır: çok kurumlu yayınlar her kurumda ayrı sayılır.
Konu dağılımı OpenAlex konu etiketlerine dayanır. Bir yayın birden fazla konuya atanabilir, bu yüzden yüzdeler yayın adedine değil etiket adedine oranlanır ve toplamı 100 olacak şekilde normalleştirilir.
Aktif yıllar ilk ve son yayın yılıdır; aradaki her yılda yayın olduğu anlamına gelmez.
Sıralama ölçütü
Kurum dizini ve ülke listeleri, bu kapsamdaki doğrulanmış ilgili yayın sayısına göre sıralanır. Kurumun genel akademik şöhreti, uluslararası sıralamalardaki yeri veya toplam yayın hacmi ölçüte girmez.
Bu bilinçli bir tercih: dizinin amacı hangi kurumun "daha iyi" olduğunu söylemek değil, belirli bir konuda kimin çalıştığını göstermek.
Atıf sayısı hakkında
Atıf sayısı çalışma kalitesi veya kanıt gücü göstergesi olarak kullanılmaz. Ayrı bir bibliyometrik alan olarak kaydedilir ve öyle sunulur. Bir çalışmanın çok atıf almış olması bulgusunun daha güvenilir olduğunu göstermez; eski yayınlar doğal olarak daha fazla atıf toplar.
Yöntem göstergesi
Araştırma özetlerindeki beş kutucuklu işaret, çalışmanın yöntem türünü ve örneklem büyüklüğünü özetler. Bir bulgunun doğru olup olmadığını söylemez; ne kadar sağlam bir zeminde durduğunu gösterir.
| Kutucuk | Yöntem türü | Tipik örneklem |
|---|---|---|
| 1-2 | Beyana dayalı anket, tek vaka, görüş yazısı | Küçük, doğrulanmamış |
| 2-3 | Derleme, in vitro laboratuvar ölçümü | Değişken |
| 3-4 | Kontrollü laboratuvar deneyi, tek lokasyon saha denemesi | Tanımlı, tekrarlı |
| 4-5 | Çok lokasyonlu saha denemesi, yaşam döngüsü analizi | Geniş, çok yıllı |
Araştırma kayıt modeli
Her araştırma kaydı aşağıdaki alanlarla saklanır. Boş bırakılan alan sayfada gösterilmez; uydurulmaz.
- baslik
- Metin · özgün dilde, gerekirse Türkçe çeviri ayrı alanda
- yazarlar
- Çoklu · ad + OpenAlex yazar kimliği
- yil
- Tam sayı · yayın yılı
- kurum
- İlişki · ROR kimliğiyle kurum kaydına bağlı
- ulke
- ISO 3166-1 alfa-2 · kurumdan türetilir
- yayin_yeri
- Metin · dergi, konferans veya kurum raporu adı
- calisma_turu
- Seçim · saha denemesi / laboratuvar / derleme / anket / LCA / modelleme
- orneklem
- Metin · birim ve adet
- yontem
- Metin · ölçüm veya analiz yöntemi
- bulgu
- Metin · tek cümlede sonuç
- soylemedigi
- Metin · bulgudan çıkarılamayacak yorumlar
- sinirlilik
- Metin · çalışmanın kendi belirttiği kısıtlar
- doi
- Metin · Crossref ile doğrulanır; doğrulanmazsa boş kalır
- kaynak_baglantisi
- URL · yayının kalıcı adresi
- atif_sayisi
- Tam sayı · bibliyometrik veri, kalite göstergesi değil
- konular
- Çoklu · OpenAlex konu etiketleri
- dogrulama_durumu
- Metin · “doğrulanmadı” ise değer sayfada bu ibareyle görünür, sayaca ve grafiğe girmez
- guncelleme_tarihi
- Tarih · ISO 8601
Güncelleme ritmi
Aktarım tamamlandığında bibliyometrik veriler üç ayda bir yenilenecek. Her yenilemede bu sayfanın sürüm numarası ve tarihi güncellenir; değişen hesap yöntemleri sürüm geçmişinde kayda geçer.
Aktarım şablonları hazırlanma aşamasında. Düğmeler şu an devre dışı.
Sık sorulan sorular
Veriler nereden geliyor?
Yayın, yıl, yazar ve konu verileri OpenAlex'ten; kurum kimliği, resmi ad, tür, şehir ve ülke bilgisi ROR'dan; DOI ve bibliyografik künye doğrulaması Crossref'ten alınacak. Üçü de açık lisanslıdır.
Sayfalardaki sayılar nereden geliyor?
Künyesi kaynak kütüğüne girmiş kayıtlardan. Her üretimde yeniden hesaplanırlar; doğrulanmayan kayıt sayaca girmez, birincil kaynağı bulunamayan değer ise sayfada doğrulanamadı ibaresiyle durur. Bibliyometrik alanlar — atıf sayısı, kurum kimliği, konu etiketi — henüz aktarılmadı.
Atıf sayısı kalite göstergesi mi?
Değil. Atıf sayısı ayrı bir bibliyometrik alan olarak kaydedilir; kanıt gücü veya çalışma kalitesi göstergesi olarak kullanılmaz.
Kurumlar neye göre sıralanıyor?
Bu kapsamdaki doğrulanmış ilgili yayın sayısına göre. Kurumun genel akademik şöhreti veya uluslararası sıralamalardaki yeri ölçüte girmez.
Neden ülke toplamları genel toplamdan büyük?
Çok kurumlu yayınlar her ülkede ayrı sayıldığı için. Bu, bibliyometride yaygın bir sayım yöntemidir ve tabloların altında not olarak belirtilir.