Karşılaştırma · KF-KAR-020
Kenevir proteini ve soya proteini: sindirilebilirlikte kenevir önde, yemde soyanın yerini tutuyor
Bitkisel protein denince ölçü soyadır. Arşivdeki iki kaynak keneviri bu ölçüyle iki ayrı yerde karşılaştırıyor. Gıdada sindirilebilirlikte kenevir önde; yemde sindirilebilirlik ve azot kullanım verimliliği soyadan farklı çıkmıyor.
Kenevir proteini
Proteinin %60-80'i edestin adlı depo proteinidir. Sindirilebilirliği izolatta %88-91, kabuğu soyulmuş tohumda %90,8-97,5 olarak aktarılıyor. Küspe hâlinde yem hammaddesi olarak kullanılır.
Soya proteini
Bitkisel proteinde referans kabul edilen kaynak. Sindirilebilirliği izolatta %71 olarak aktarılıyor. Soya küspesi besi rasyonlarında birincil protein kaynağıdır.
Kısa cevap
Gıdada: kenevir protein izolatının sindirilebilirliği %88-91, soya protein izolatınınki %71 olarak aktarılıyor; kabuğu soyulmuş kenevir tohumu %90,8-97,5 ile referans protein kazeine (%97,6) yaklaşıyor. Kenevir proteininin arginin/lizin oranı da 3,0-5,5 ile soyanın (1,41) iki katının üzerinde. Yemde: keçi besi rasyonunda soya küspesi kenevir küspesiyle kısmen ya da tamamen değiştirildiğinde besin sindirilebilirliği, rumen fermantasyonu ve azot kullanım verimliliği değişmedi; yazarlar ikameyi öneriyor. Ham protein alımı ve mikrobiyal azot arzı ise ikame arttıkça düştü.
Değerler neden birbiriyle karşılaştırılamaz
Gıda değerleri bir derlemeden aktarılır: derlemeye göre kenevir ve soya protein izolatının sindirilebilirliği aynı çalışmada ölçülmüştür, ancak o özgün çalışmanın künyesi bu arşivde doğrulanmadı. Kabuğu soyulmuş tohum, kazein ve arginin/lizin değerlerinin aynı çalışmadan gelip gelmediği derlemede belirtilmiyor. Yem denemesi keçilerde yapıldı ve örneklem küçüktür (rasyon başına beş hayvan); sonucun başka hayvan türlerine taşınıp taşınmadığı ölçülmedi. İkamede ham protein alımı düştü: sindirilebilirlik korunsa da hayvanın aldığı protein miktarı azaldı. Hiçbir sağlık sonucu ölçülmemiştir.
Gıdada: sindirilebilirlik
Sindirilebilirlik, alınan proteinin ne kadarının vücut tarafından gerçekten kullanılabildiğini gösterir. Aynı miktarda protein, sindirilebilirliği yüksek olduğunda daha fazla işe yarar.
Derlemede aktarılan değerler kenevirden yana: kenevir protein izolatı %88-91, soya protein izolatı %71. Kabuğu soyulmuş kenevir tohumunda değer %90,8-97,5'e çıkıyor; referans protein olarak kullanılan kazeinin %97,6 olduğu düşünülürse bu, süt proteinine yakın bir düzey.
Kenevir proteininin %60-80'i edestin, yaklaşık %25'i albümindir. Ayrıntılar kenevir proteini maddesinde.
Arginin/lizin oranı
Aynı derleme iki amino asidin birbirine oranını da veriyor. Kenevir proteininde arginin/lizin oranı 3,0-5,5; soya protein izolatında 1,41, kazeinde 0,46.
Yani kenevir proteini, lizine göre belirgin biçimde arginin zengini.
Bu sayfa arginin zenginliğinin sağlık üzerindeki etkisini ölçen bir çalışma sunmuyor; aktarılan yalnızca bileşimdir. Lizinin görece düşük olması da aynı oranın öteki yüzüdür.
Yemde: soyanın yerine kenevir küspesi
Gıdadaki karşılaştırmanın yem tarafındaki karşılığı bir besleme denemesidir. Yirmi beş keçinin rasyonunda soya küspesi, kenevir küspesiyle beş düzeyde değiştirildi: hiç, dörtte bir, yarı, dörtte üç ve tamamı.
Belirleyici bulgu şu: ikame hangi düzeyde olursa olsun besin sindirilebilirliği, rumen fermantasyonu ve azot kullanım verimliliği değişmedi (P > 0,05). Yazarlar keçi besi rasyonlarında soya küspesinin kısmen ya da tamamen kenevir küspesiyle değiştirilmesini öneriyor.
Ham yağ alımı küspe arttıkça yükseldi; ham protein alımı ve mikrobiyal azot arzı ise düştü. Yani kenevir küspesi soyadan farklı bir yem, ama hayvan onu aynı verimle kullanıyor. Ayrıntılar araştırma özetinde ve kenevir yemi maddesinde.
Protein sindirilebilirliği
Derlemede aktarılan değerler. Kenevir ve soya izolatı derlemeye göre aynı çalışmada ölçüldü; öteki satırların kaynağı ayrı olabilir.
| Örnek | Sindirilebilirlik |
|---|---|
| Kazein (referans) | %97,6 |
| Kabuğu soyulmuş kenevir tohumu | %90,8-97,5 |
| Kenevir protein izolatı | %88-91 |
| Soya protein izolatı | %71 |
Arginin/lizin oranı
Derlemede aktarılan değerler.
| Protein kaynağı | Arginin/lizin |
|---|---|
| Kenevir proteini | 3,0-5,5 |
| Soya protein izolatı | 1,41 |
| Kazein | 0,46 |
Keçi rasyonunda soya küspesinin yerine kenevir küspesi
Tek denemeden; beş ikame düzeyi (0-100 g/kg kuru madde), 25 keçi.
| Ölçüm | İkame düzeyi arttıkça |
|---|---|
| Görünür besin sindirilebilirliği | değişmedi |
| Rumen fermantasyon parametreleri | değişmedi |
| Azot kullanım verimliliği | değişmedi |
| Ham yağ alımı | doğrusal arttı |
| Ham protein alımı | doğrusal azaldı |
| Mikrobiyal azot arzı | doğrusal azaldı |
Hangi durumda hangisi
Kenevir proteini
Aktarılan sindirilebilirlik izolatta %88-91, soyada %71; kabuğu soyulmuş tohumda kazeine yakın.
Kenevir proteini
Arginin/lizin oranı 3,0-5,5; soyada 1,41.
Soya ya da kazein
Aynı oran kenevirde lizinin görece düşük olduğunu gösteriyor.
Kenevir küspesi
Tam ikamede bile sindirilebilirlik ve azot kullanım verimliliği değişmedi; yazarlar ikameyi öneriyor. Ham protein alımı düşer.
Sık sorulan sorular
Kenevir proteini soya proteininden daha mı iyi sindiriliyor?
Derlemede aktarılan değerlere göre evet: kenevir protein izolatı %88-91, soya protein izolatı %71. Derleme bu iki değerin aynı çalışmada ölçüldüğünü belirtiyor; özgün çalışmanın künyesi bu arşivde doğrulanmadı.
Kenevir proteini süt proteini kadar iyi mi?
Kabuğu soyulmuş kenevir tohumunun sindirilebilirliği %90,8-97,5 olarak aktarılıyor; referans protein kazeinde bu değer %97,6. Üst sınırda birbirine çok yakın.
Hayvan yeminde soya küspesinin yerine kenevir küspesi kullanılabilir mi?
Keçilerde yapılan denemede tam ikamede bile besin sindirilebilirliği ve azot kullanım verimliliği değişmedi; yazarlar ikameyi öneriyor. Sonuç keçilere aittir ve Türkiye'deki yem mevzuatı durumu bu arşivde doğrulanmadı.
Kenevir proteininde eksik bir amino asit var mı?
Aktarılan arginin/lizin oranı, kenevir proteininde lizinin argininle karşılaştırıldığında görece düşük olduğunu gösteriyor. Tam amino asit profili bu karşılaştırmada yer almıyor.
Kaynaklar
- Doğan, N. ve Doğan, C. (2021). Mucizevi Bitki Kenevir'in (Cannabis sativa L.) Gıda Endüstrisinde Kullanımı. Bozok Veterinary Sciences 2(2): 47-56
- Semwogerere, F., Chikwanha, O. C., Katiyatiya, C. L. F., Marufu, M. C. ve Mapiye, C. (2023). Nutrient intake, digestibility, and utilization in goats fed graded levels of hempseed cake finisher diets. Tropical Animal Health and Production 56: 21 · doi:10.1007/s11250-023-03864-1
Bu sayfanın kapsamı
Gıda tarafındaki bütün değerler bir derlemeden aktarılmıştır; özgün çalışmaların künyeleri bu arşivde tek tek doğrulanmamıştır ve değerler aynı deneyde ölçülmemiştir. Yem denemesi keçilerde, küçük bir örneklemle yapılmıştır; besi performansı ve karkas ölçümleri bu arşive aktarılmadı. Tam amino asit profili ve protein kalite skorları (PDCAAS, DIAAS) karşılaştırılmadı. Hiçbir sağlık sonucu ölçülmemiştir. Fiyat, bulunabilirlik ve mevzuat bu sayfanın kapsamı dışındadır.