Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-021

Kenevir küspesinin yem değeri

Yağ sıkımından geriye kalan küspe, kenevirin en az konuşulan ürünü. Protein oranı soya küspesiyle yarışıyor; ancak lif ve yağ içeriği soyanın üç katına yakın ve bu, hayvanın hangi türden olduğunu belirleyici hâle getiriyor.

10 ölçüm satırı3 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Kenevir küspesinde ham protein kuru maddenin kilogramında 341 g; ham yağ 116 g, soya küspesinin (40 g) yaklaşık üç katı.
  • Besi sığırı denemesinde (rasyonun %20'si küspe) azotun rumende ve bütün sindirim kanalında sindirilebilirliği mısır DDGS'sinden ve kontrol rasyonundan yüksek çıktı.
  • Keçi denemesinde soya küspesinin yerine kenevir küspesi konduğunda görünür besin sindirilebilirliği değişmedi (P > 0,05).
  • Organik maddenin bütün sindirim kanalında sindirilebilirliği ise besi sığırında DDGS'den ve kontrolden düşük kaldı; neden yüksek lif (ADF).
  • Kenevir küspesi ABD ve Kanada'da onaylı yem hammaddesi değil; Türkiye'deki durumu bu arşivde doğrulanmadı.

Küspe ve soya küspesi bileşimi — aynı kaynakta aktarılan değerler

BileşenKenevir küspesiSoya küspesiKaynak
Ham protein (g/kg KM)341 ± 50,4—[1]2023
NDF (g/kg KM)395 ± 40,7125 ± 17,6[1]2023
Ham yağ (g/kg KM)116 ± 15,540 ± 15,9[1]2023
Tablo 1 — Küspe ve soya küspesi bileşimi — aynı kaynakta aktarılan değerlerKarşılaştırma kuralları
Kenevir küspesi bileşimi (g/kg kuru madde)
Ham protein (g/kg KM) 341
NDF (g/kg KM) 395
Ham yağ (g/kg KM) 116
0395 g/kg KM

Çubuklar yukarıdaki tablonun “Kenevir küspesi” kolonundan ölçeklenmiştir; ayrı bir veri kaynağı kullanılmaz. En uzun çubuk tablodaki en yüksek değere karşılık gelir.

Besi sığırı denemesinde küspe bileşimi

BileşenDeğerÖlçüm koşuluKaynak
NDF%50Rasyonun %20'si küspe, kuru madde esası[2]2023
ADF%34Aynı deneme[2]2023
Ham protein%35Aynı deneme[2]2023
Tablo 2 — Besi sığırı denemesinde küspe bileşimiKarşılaştırma kuralları

Sindirilebilirlik bulguları

ÖlçümSonuçÖlçüm koşuluKaynak
In vitro gerçek sindirilebilirlik%53,0Kuzey Amerika kaynaklı küspe partileri, kaynak farkı anlamsız[3]2021
Rumen ve toplam sindirim kanalında N sindirilebilirliğiMısır DDGS ve kontrolden yüksekBesi sığırı, rasyonun %20'si[2]2023
Toplam sindirim kanalında organik madde sindirilebilirliğiDDGS ve kontrolden düşükYüksek ADF nedeniyle[2]2023
Keçide görünür besin sindirilebilirliğiSoya küspesi ikamesinden etkilenmedi (P > 0,05)0-100 g/kg KM aralığında beş düzey[1]2023
Tablo 3 — Sindirilebilirlik bulgularıKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

  1. Küspenin protein oranı yüksek ama lif ve yağ oranı da yüksektir: NDF ve ham yağ, soya küspesinin neredeyse üç katıdır. Ruminantlarda yüksek NDF (>355 g/kg KM) ve çoklu doymamış yağ bakımından zengin yüksek ham yağ (>50 g/kg KM) yem alımını ve sindirimi baskılayabilir. Küspenin sınırı proteininden değil, bu iki bileşenden gelir.
  2. Hayvan türü sonucu değiştiriyor. Keçide soya küspesinin tamamen küspeyle değiştirilmesi görünür sindirilebilirliği ve azot kullanım verimliliğini bozmadı; çalışma kısmi ya da tam ikame öneriyor. Besi sığırında ise azot sindirilebilirliği yükselirken organik madde sindirilebilirliği düştü. Keçilerin yüksek lifli ve yağlı rasyonları sindirmedeki üstünlüğü bu farkın nedeni olarak gösteriliyor.
  3. Parti farkı kaynak farkından önemli çıktı. Kuzey Amerika'daki farklı tedarikçilerden alınan küspelerde NDF, ADF, ADL ve ham protein bakımından varyansa kaynak katkı yapmadı; ancak kaynak içindeki parti farkı NDF varyansının %50'sini, ham protein varyansının %31'ini açıkladı. Yem formülasyonu yapılırken tedarikçiye değil partiye analiz yapılması gerektiği anlamına gelir.
  4. Bu arşivdeki en önemli mevzuat notu: kenevir küspesi ABD ve Kanada'da onaylı bir yem hammaddesi değildir. Bilimsel bulguların olumlu olması ile ürünün yasal olarak yeme katılabilmesi ayrı şeylerdir. Türkiye'deki yem mevzuatı bakımından kenevir küspesinin durumu bu arşivde doğrulanmadı.
  5. Küspenin kenevir üretim zincirindeki yeri şudur: yağ sıkımı sonrası kalan katı kısımdır. Aynı materyal insan gıdası tarafında öğütülerek protein unu ve protein konsantresine gider; hayvan yemi tarafında ise küspe olarak kullanılır. İki kullanım aynı hammadde için yarışır.

Bu sayfanın sınırı

Değerler ruminant denemelerine (besi sığırı, keçi) ve in vitro ölçümlere aittir; kanatlı ve tek midelilerde geçerli olmayabilir. Kenevir küspesi ABD ve Kanada'da onaylı yem hammaddesi değildir; Türkiye'deki yem mevzuatı durumu bu arşivde doğrulanmadı. Küspenin kannabinoid içeriği ve hayvansal ürüne geçişi bu arşivin kapsamı dışındadır. Türkiye'de üretilen küspenin bileşim değerleri doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; buradaki değerler yurt dışı kaynaklıdır.

Kaynakça

  1. Semwogerere, F., Chikwanha, O. C., Katiyatiya, C. L. F., Marufu, M. C. ve Mapiye, C. (2023). Nutrient intake, digestibility, and utilization in goats fed graded levels of hempseed cake finisher diets. Tropical Animal Health and Production 56: 21. doi:10.1007/s11250-023-03864-1
  2. Winders, T. M., Neville, B. W. ve Swanson, K. C. (2023). Effects of hempseed cake on ruminal fermentation parameters, nutrient digestibility, nutrient flow, and nitrogen balance in finishing steers. Journal of Animal Science 101: skac291. doi:10.1093/jas/skac291
  3. Jacobson, K. J., Kinman, L. A., Owsley, W. F., Muir, J. P. ve Smith, W. B. (2021). Nutritive Value Variation and In Vitro Digestibility of Hempseed Meal. Animals 11(12): 3481. doi:10.3390/ani11123481

İlgili sayfalar