Araştırma özeti · KF-ARS-157
Tavuğa kenevir tohumu verilince yumurta değişir mi? Padova'da 4 haftalık kafessiz kümes denemesi
Yumurtayı omega-3 bakımından zenginleştirmek için tavuk yemine balık yağı, keten tohumu ya da mikroalg katılabiliyor. Padova Üniversitesi bu denemede bütün kenevir tohumunu yemin içine karıştırmadı; kafessiz kümeste yemin yanında ayrı bir kapta verdi ve yumurtaya etkisini ölçtü.
Tek cümlede bulgu
- Tavuklar serbest erişimli ticari yemle beslenirken dört bölmeye ayrıca günlük yem tüketiminin %10'u kadar bütün kenevir tohumu verildi.
- Tohum Futura 75 ve Felina 32 çeşitlerinin karışımıydı; %23,8 ham protein ve %27,5 ham yağ içeriyordu.
- Yumurta sarısında omega-3 yağ asitlerinin oranı %42,9, omega-6 oranı %11,3 arttı.
- Sarıda n-6/n-3 oranı 9,32'den 7,44'e düştü.
- Yumurtlama oranı, yumurta ağırlığı, kabuk kalınlığı, kolesterol ve mineral içeriği değişmedi; kırık yumurta oranı %0,98'den %0,57'ye indi.
- Haşlanmış yumurta tadımında katılımcıların %46'sı farkı ayırt etti, ancak iki yumurta arasında tercih farkı çıkmadı.
Araştırma sorusu
Kafessiz kümeste yemin yanında ayrıca verilen bütün kenevir tohumu, yumurtanın kalitesini, besin bileşimini, yağ asidi profilini ve tadını nasıl etkiler?
Yöntem
Deneme Padova Üniversitesi'nin Lucio Toniolo deneme çiftliğinde, üç katlı bir kafessiz kümeste yapıldı. 1.800 Hy-Line Brown tavuk 8 bölmeye ayrıldı. Tavuklar 37-40 haftalıkken dört hafta boyunca dört bölme yalnızca mısır ve soya küspesine dayalı ticari yemi yedi. Diğer dört bölmeye buna ek olarak her sabah, günlük ortalama yem tüketiminin %10'u kadar bütün kenevir tohumu verildi. Tohumun yarısı yerdeki yuvarlak yemliklere, yarısı doğrudan yere serpildi; yumurta analizleri yemlikten yiyen iki bölme ile iki kontrol bölmesinden alındı. 14. ve 28. günlerde toplam 480 yumurta toplandı; ağırlık, kabuk, renk, pH, besin bileşimi, kolesterol, mineral ve yağ asitleri ölçüldü. Haşlanmış yumurtalarla 50 kişilik üçgen tadım testi yapıldı.
Bulgular
Kenevir tohumu yumurtlama oranını değiştirmedi (kontrol %94,8, tohum %96,2); kırık yumurta oranı %0,98'den %0,57'ye indi. Yumurta ağırlığı, sarı ve ak oranı, kabuk kalınlığı ve kabuk dayanımı değişmedi. Sarının pH'ı 6,44'ten 6,24'e, açıklık (L*) değeri 55,5'ten 54,8'e düştü; akın pH'ı 8,70'ten 8,80'e çıktı. Sarı ile akın protein, yağ, kül ve mineral içeriği ile sarıdaki kolesterol (100 g'da yaklaşık 1.070 mg) değişmedi. Buna karşılık sarının yağ asidi profili belirgin biçimde değişti: doymuş yağ asitleri %33,5'ten %32,7'ye, tekli doymamışlar %41,4'ten %38,2'ye indi; omega-3 oranı %2,45'ten %3,50'ye, omega-6 %22,6'dan %25,5'e çıktı. Alfa-linolenik asit 0,976'dan 1,68'e, DHA 1,26'dan 1,54'e yükseldi; EPA'da artış görülmedi. n-6/n-3 oranı 9,32'den 7,44'e indi. Tadım testinde katılımcıların %46'sı farklı yumurtayı doğru ayırt etti, ama kabul edilebilirlik sıralamasında iki grup arasında fark çıkmadı; balık kokusu ya da acımsı tat bildirilmedi.
Sınırlılıklar
Deneme dört hafta sürdü ve tek bir tavuk ırkıyla yapıldı; uzun dönemde tavuk sağlığı ve verim izlenmedi. Tohum yemin içine katılmadı, yanında ek olarak verildi; bu yüzden tavukların gerçekte ne kadar tohum yediği bölme ortalamasıdır, tek tek ölçülmedi. Analizler iki tekrar bölmeden alındı. Yumurtada kannabinoid kalıntısı ölçülmedi; makale bunun yokluğunu önceki bir çalışmaya dayanarak aktarıyor. Tadımı eğitimsiz 50 gönüllü (bölüm öğrencileri ve çalışanları) yaptı. Makale, EFSA'nın 2011 görüşünde yumurta tavuğu yemi için bütün tohum ya da küspede %5-7 üst sınır önerdiğini de not ediyor; bu denemedeki %10 bu sınırın üzerindedir. Bu arşivde tam metin okundu.
| Ölçüm | Kontrol | Kenevir tohumu | p |
|---|---|---|---|
| Doymuş yağ asitleri | 33,5 | 32,7 | 0,006 |
| Tekli doymamış | 41,4 | 38,2 | 0,002 |
| Omega-6 (n-6) | 22,6 | 25,5 | 0,003 |
| Omega-3 (n-3) | 2,45 | 3,50 | <0,001 |
| Alfa-linolenik asit (ALA) | 0,976 | 1,68 | <0,001 |
| DHA | 1,26 | 1,54 | <0,001 |
| n-6/n-3 oranı | 9,32 | 7,44 | <0,001 |
| Özellik | Kontrol | Kenevir tohumu | p |
|---|---|---|---|
| Yumurtlama oranı (%) | 94,8 | 96,2 | 0,279 |
| Kırık yumurta (%) | 0,98 | 0,57 | 0,010 |
| Yumurta ağırlığı (g) | 64,4 | 64,6 | 0,699 |
| Sarıda kolesterol (mg/100 g) | 1.079 | 1.067 | 0,628 |
| Sarı pH | 6,44 | 6,24 | <0,001 |
Bu çalışmayı alıntıla
Bošković Cabrol, M., Pravato, M., Bordignon, F., Xiccato, G., Ciarelli, C., Bailoni, L. ve Trocino, A. (2025). Whole hempseed as a feeding enrichment for laying hens: effects on egg quality, nutritional profile and sensory attributes.
Poultry Science 104(9): 105483. doi:10.1016/j.psj.2025.105483
Sık sorulan sorular
Kenevir tohumu yiyen tavuğun yumurtası daha mı sağlıklı?
Bu denemede yumurta sarısında omega-3 oranı %42,9 arttı ve n-6/n-3 oranı 9,32'den 7,44'e indi. Kolesterol, protein ve mineral içeriği değişmedi. Yumurtayı yiyen insanlarda sağlık etkisi ölçülmedi.
Kenevir tohumu yiyen tavuğun yumurtasının tadı değişir mi?
Haşlanmış yumurta tadımında katılımcıların %46'sı farkı ayırt etti, ama iki yumurta arasında beğeni farkı çıkmadı. Balık kokusu ya da acımsı tat bildirilmedi.
Bu çalışmaya atıf yapan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.