Araştırma özeti · KF-ARS-117
Broyler yemine %20'ye kadar kenevir tohumu: büyüme bozulmadı, bağışıklık yükseldi
Kanatlı yemine kenevir katmak çoğu zaman küspe üzerinden tartışılır. Bu deneme tohumun kendisini denedi ve yemin beşte biri kenevir tohumu olduğunda bile piliçlerin büyümesinin bozulmadığını, bağışıklık yanıtının ise yükseldiğini gösterdi.
Tek cümlede bulgu
- 192 günlük broyler civcivi dört gruba ayrıldı; yemlerine %0, %10, %15 ve %20 kenevir tohumu katıldı.
- Yem tüketimi, canlı ağırlık artışı ve yem dönüşüm oranı anlamlı değişmedi.
- Karkas randımanı, ölüm oranı, bağırsak pH'ı ve bağırsak dokusu da anlamlı değişmedi.
- Akyuvar sayısı %15 ve %20 kenevir tohumu düzeyinde anlamlı arttı.
- %20 düzeyinde 28. günde IgM ve IgG antikor üretimi yüksekti.
Araştırma sorusu
Etlik piliç yemine artan oranlarda kenevir tohumu katılması büyüme performansını, bağırsak sağlığını ve bağışıklık yanıtını nasıl etkiliyor?
Yöntem
192 günlük Hubbard broyler civcivi dört gruba ayrıldı. Kontrol grubu kenevir tohumu içermeyen yemle, öteki gruplar yemin %10, %15 ve %20'si kenevir tohumu olan rasyonlarla beslendi. Büyüme performansı (yem tüketimi, canlı ağırlık artışı, yem dönüşüm oranı), karkas randımanı ve ölüm oranı izlendi. Bağırsak sağlığı bağırsak pH'ı ve doku yapısıyla, bağışıklık yanıtı akyuvar sayısı ve antikor (IgM, IgG) üretimiyle değerlendirildi.
Bulgular
Kenevir tohumu hiçbir düzeyde büyüme performansını anlamlı biçimde değiştirmedi: yem tüketimi, canlı ağırlık artışı ve yem dönüşüm oranı kontrol grubuyla benzerdi. Karkas randımanı ve ölüm oranı da değişmedi; sayısal olarak en iyi değerler %20 grubunda görüldü, ama fark anlamlı değildi. Bağırsak pH'ı ve bağırsak dokusu etkilenmedi. Bağışıklık tarafında fark belirgindi: akyuvar sayısı %15 ve %20 düzeylerinde anlamlı arttı, %20 düzeyinde ise 28. günde IgM ve IgG antikor üretimi yüksekti. Yazarlar bunu, kenevir tohumunun özellikle yüksek katılma oranlarında olası bir yararına işaret eden sonuç olarak yorumluyor.
Sınırlılıklar
Tek bir denemedir ve tek bir broyler hattıyla (Hubbard) yapılmıştır. Bağışıklık yanıtı kan değerleri ve antikor üretimiyle ölçülmüştür; bir hastalığa karşı korunma denenmemiştir. Kenevir tohumunun etin yağ asidi bileşimine etkisi bu çalışmada aktarılmadı. Kenevir tohumunun Türkiye'de yem hammaddesi olarak kullanımına ilişkin mevzuat bu arşivde doğrulanmadı. Bu arşivde çalışma özet düzeyinde işlendi: grup ortalamaları ve istatistik değerleri aktarılmadı.
| Ölçüm | %10 | %15 | %20 |
|---|---|---|---|
| Yem tüketimi, canlı ağırlık artışı, yem dönüşümü | değişmedi | değişmedi | değişmedi |
| Karkas randımanı ve ölüm oranı | değişmedi | değişmedi | değişmedi |
| Bağırsak pH'ı ve dokusu | değişmedi | değişmedi | değişmedi |
| Akyuvar sayısı | — | arttı | arttı |
| IgM ve IgG (28. gün) | — | — | yüksek |
Bu çalışmayı alıntıla
Sana, B., Chand, N., Naz, S., Alhidary, I. A., Khan, R. U., Shamsi, S., Losacco, C. ve Tufarelli, V. (2024). Effects of hempseed (Cannabis sativa L.) in diet on growth, gut health, and immunity in broilers.
Veterinary Quarterly 44(1): 1-10. doi:10.1080/01652176.2024.2367214
Bu çalışmaya atıf yapan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.