Endüstriyel kenevir kâğıt sektöründe: ekonomik ve ekolojik sürdürülebilirlik derlemesi
Derlemeye göre kenevir lifleri ağaç bazlı kâğıt üretimine kıyasla daha az su ve enerji gerektiriyor.
Konu · KF-KON-003 · Endüstriyel Kullanım
Kenevir hamurunun odun hamuruyla karşılaştırılması: lignin yükü, ağartma ihtiyacı, lif uzunluğu.

Kenevir kağıdının odun hamuruna göre öne çıkarılan gerekçeleri ölçümlerle ne kadar destekleniyor?
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'nın Samsun kenevirinde yaptığı denemede şiveden yapılan kâğıt çamdan daha sağlam çıktı; tarlada kalan anız da kâğıda dönüştürüldü. Hasat zamanının hamura etkisi altı, sekiz ve on haftalık saplarla ölçüldü. Arşivdeki değerler holoselüloz, alfa selüloz, lignin, hamur verimi ve kappa sayısını kapsıyor.
Bu bilgi neye dayanıyor
Bu konunun ölçüm verileri: Kâğıt hamuru: verim, kappa sayısı ve bileşim ölçümleri
Kenevir hamurundan yapılan kâğıdın dayanım indeksleri ve lignin oranı; gri satırlar aynı yöntemle ölçülen kızılçam.
Kenevir sapının dış lifinden (bast) soda yöntemiyle elde edilen hamurun lif ölçüleri, verimi ve selüloz içeriği.
Ekimden kaç hafta sonra hasat edildiğinin ve pişirme yönteminin hamur özelliklerini nasıl değiştirdiği.
| Hasat | Ölçülen |
|---|---|
| Ekimden 6, 8 ve 10 hafta sonraArafat vd. 2026 · Kuzey Karolina, Yuma çeşidi | erken hasatta bast lifi payı daha yüksek; geç hasatta lignin oranı daha yüksek (%21’e kadar) ve hücre duvarları daha kalın |
| Pişirme yöntemiArafat vd. 2026 | soda ve Alcell organosolv pişirme karşılaştırıldı; sayısal hamur değerleri arşive aktarılmadı |
Derlemeye göre kenevir lifleri ağaç bazlı kâğıt üretimine kıyasla daha az su ve enerji gerektiriyor.
Samsun'da yetişen kenevirin anız ve kökü ağırlıkça %17 lif, %83 şiveydi. Şiveden yapılan kâğıdın çekme indeksi 94,4 N·m/g ile kızılçamı (81,3) geçti.
Parlak vd. 2026 →%75 şive ve %25 çamdan yapılan kâğıt 18,17 kN·m/g ile en yüksek halka ezilme değerini verdi.
Karşılaştırma →6 çalışma, yıla göre, yenisi üstte. Sağdaki etiketler çalışmanın yöntem türünü ve arşivin erişim düzeyini gösterir.
Erken hasat edilen saplarda bast lifi payı daha yüksek, geç hasat edilenlerde lignin oranı daha yüksek (%21'e kadar) ve hücre duvarları daha kalın bulundu.
Kenevir hammaddesi Samsun'da yetiştirilip Ketene (he-po) firmasından sağlandı; karşılaştırma için İstanbul Kanlıca'dan kızılçam kullanıldı.
Kenevir bast lifinin yapısı, bileşimi, soda hamuru ve el kâğıdı özellikleri Tayland'da ilk kez incelendi.
Derleme, odun dışı bitki sapının Avrupa kağıt üretiminde kullanılması için genel olarak uygun koşullar bulunduğunu; endüstriyel kenevirde ise sapın en elverişli lifli hammadde olduğunu bildiriyor.
Nanokristaller kenevir lifinden alkali işlem ve ardından asit hidroliziyle ayrıldı.
Samsun keneviriyle yapılan denemede şiveden yapılan el kâğıdının çekme indeksi 94,4 N·m/g ile kızılçamı (81,3) geçti. Patlama dayanımında ise kızılçam önde kaldı (6,81 kPa·m²/g); kenevir lifi hamuru 43,5 N·m/g çekme verdi.
Hem bast lifi hem şive kullanılabiliyor. Lif en parlak, en açık renkli kâğıdı verdi ve yırtılma direncini artırdı; şive en sağlam çeken kâğıdı verdi.
Samsun keneviri ölçümünde lignin lifte %4,9, şivede %17,8 bulundu. Derleme aralıkları bast lifi için %5–9, şive için %21–24.
Kuzey Karolina'da ekimden 6, 8 ve 10 hafta sonra hasat edilen saplarda erken hasatta bast lifi payı daha yüksek, geç hasatta lignin oranı daha yüksek (%21'e kadar) bulundu.
Bu konunun kaynaklarının henüz cevaplamadığı sorular. Yokluk kaydıdır: bilginin olmadığını değil, arşivde doğrulanmadığını gösterir.
Kenevir kâğıtları laboratuvarda el kâğıdı olarak yapıldı; kâğıt makinesinde üretim denemesi arşivde yok.
Kayıt: karşılaştırma →Hasat zamanı çalışmasında soda ve organosolv pişirmenin hamur verimi değerleri arşive aktarılmadı.
Kayıt: Arafat vd. 2026 →Türkiye'de kenevirden ticari kâğıt ya da selüloz üreten bir tesisin kaydı arşivde bir kaynakla doğrulanmadı.
Kayıt: kenevir kâğıdı →Çalışma özetleri yukarıdaki listede; burada konunun madde, veri, karşılaştırma, ülke ve terim sayfaları gruplu.