Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-034

Kâğıt hamuru: verim, kappa sayısı ve bileşim ölçümleri

Kenevirin kâğıt hammaddesi olarak değeri tek bir sayıyla anlatılamaz: sapın bast lifi ile odunlaşmış şive kısmı farklı bileşimde, farklı verimde ve farklı ağartma yükünde hamur verir. Bu sayfa iki tarafı ayrı ayrı ölçülmüş değerlerle gösterir.

12 ölçüm satırı2 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Kenevir bast lifinin ortalama uzunluğu 5,76 mm ölçüldü.
  • Aynı lifte holoselüloz %75,93, alfa selüloz %51,25.
  • Soda pişirmede hamur verimi %51,36-52,56, kappa sayısı 2,89-8,18 arasında çıktı.
  • Derleme aralıklarına göre bast lifinde selüloz %57-77, lignin %5-9; sapın odunlaşmış iç kısmında (şive) selüloz %40-48, lignin %21-24.
  • Ölçümler tek çeşide (RPF1) ve tek laboratuvar koşuluna aittir.

Bast lifinin bileşimi ve lif ölçüleri

Tek çeşit (RPF1) üzerinde TAPPI standart yöntemleriyle yapılan ölçümler; son iki satır aynı yayının aktardığı önceki çalışma değerleridir.

ÖlçümDeğerKoşulKaynak
Holoselüloz75,93 %RPF1 çeşidi bast lifi, ekstraktifsiz yöntem[1]2024
Alfa selüloz51,25 %TAPPI T 203 cm-09[1]2024
Ortalama lif uzunluğu5,76 mmaynı numune[1]2024
Ortalama lif genişliği32,53 µmaynı numune; kalın hücre duvarı, küçük lümen[1]2024
Selüloz (aktarılan)64,8 %önceki çalışmadan aktarılan ortalama[1]2024
Hemiselüloz (aktarılan)7,7 %aynı aktarım[1]2024
Lignin (aktarılan aralık)3,3-5,5 %genel bast lifi için bildirilen aralık[1]2024
Tablo 1 — Bast lifinin bileşimi ve lif ölçüleriKarşılaştırma kuralları

Soda pişirmede hamur verimi ve kappa sayısı

Beş farklı alkali derişiminde pişirilen üç numunenin verim ve artık lignin ölçümleri.

ÖlçümDeğerKoşulKaynak
Hamur verimi51,36-52,56 %%16-24 NaOH, 165 °C, çözelti/lif 5:1[1]2024
Kappa sayısı2,89-8,18aynı pişirme kümesi[1]2024
Numune miktarı300 g kuru maddeher pişirmede tek numune[1]2024
Tablo 2 — Soda pişirmede hamur verimi ve kappa sayısıKarşılaştırma kuralları

Sapın iki kısmı: bileşim aralıkları

Derleme değerleri; tek bir ölçüm değil, literatürden aktarılan aralıklardır. Sapın kütlece dağılımı tablo altındaki 3. notta verilir.

KısımSelülozLigninHemiselülozKaynak
Bast lifi%57-77%5-9şiveden düşük[2]
Şive (odunlaşmış iç kısım)%40-48%21-24%18-24[2]
Tablo 3 — Sapın iki kısmı: bileşim aralıklarıKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

Kappa sayısı, hamurda kalan lignini permanganat tüketimi üzerinden dolaylı ölçer. Düşük kappa az artık lignin, dolayısıyla daha az ağartma kimyasalı demektir; bu yüzden aynı verimde daha düşük kappa tercih edilir.

Hamur verimi kuru hammadde kütlesi üzerinden yüzde olarak verilir. Verim ile kappa birlikte okunmalıdır: pişirme sertleştikçe lignin daha çok çözülür, kappa düşer ama verim de düşer. Tablodaki değerler bu ödünün iki ucunu değil, tek bir pişirme rejiminin bandını gösterir.

Alfa selüloz, alkalide çözünmeyen uzun zincirli selüloz payıdır ve hamur verimiyle doğrudan ilişkilidir; holoselüloz ise selüloz ve hemiselülozun toplamıdır.

  1. Bast lifinin kappa sayısı soda pişirmede 2,89'a kadar iniyor [1]. Bu, ağartma öncesi hamurlar için istenen 10-12 bandının altındadır; yani lif ağartmaya hazır hale düşük kimyasal yükle geliyor.
  2. Bast lifi ile şive arasındaki lignin farkı iki-dört kat mertebesindedir [2]. Bu fark, iki kısmın aynı tesiste aynı rejimle pişirilmesini verimsiz kılar; hammadde ayrımı kâğıt zincirinde teknik bir zorunluluktur.
  3. Sapın kütlece yaklaşık üçte biri bast lifi [2]. Kâğıt hamuru için yalnızca bast lifi kullanılırsa hasat edilen biyokütlenin büyük kısmı başka bir ürüne (şive esaslı yapı malzemesi, altlık) yönlendirilmek zorundadır.

Bu sayfanın sınırı

Birinci tablonun ölçümleri tek çeşit (RPF1) ve tek laboratuvar koşuluna aittir; çeşit, hasat zamanı ve havuzlama yöntemi bileşimi değiştirir. Üçüncü tablo ise ölçüm değil derleme aralığıdır ve tek bir numuneye karşılık gelmez. İki tablo aynı hassasiyette okunmamalıdır.

Kaynakça

  1. Yimlamai, P., Chitbanyong, K., Wanitpinyo, K., Puangsin, B., Nanta, K., Khantayanuwong, S., Pisutpiched, S., Chaisan, T., Fei, B. ve Hiziroglu, S. (2024). Properties of mixture of hemp bast and softwood pulp for filter paper manufacture. Heliyon 10(3): e25353. doi:10.1016/j.heliyon.2024.e25353
  2. Extraction and characterization of cellulose from agricultural waste of hemp (Cannabis sativa) and parthenium. International Journal of Forest Sciences. — yazar künyesi doğrulanmadı

İlgili sayfalar