Ara⌘K TR

Sözlük terimi · KF-SOZ-061

Çedene

kavurga · kenevir çerezi

Kenevir tohumunun Anadolu'daki halk adı; kavrulmuş hâlde çerez olarak tüketilen tohum. Halk arasında çedene ya da kavurga adıyla kavrulmuş tohum tüketilir; bu, bitkinin Anadolu'daki sürekliliğinin gıda tarafındaki izidir.

Ayrıntılı tanım

Kenevirin Türkiye'deki geleneksel gıda kullanımı un ya da yağ değil çerezdir. Halk arasında çedene ya da kavurga adıyla kavrulmuş tohum tüketilir; bu, bitkinin Anadolu'daki sürekliliğinin gıda tarafındaki izidir.

Aynı gelenek başka coğrafyalarda da sürüyor: Hindistan, Rusya ve Doğu Avrupa'da kavrulmuş kenevir tohumları hâlâ atıştırmalık olarak satılıyor; Baltık ülkelerinde kenevir tohumu kullanılarak üretilen çeşitli geleneksel gıdalar bulunuyor.

Adlandırma bitkinin kendisi için de kullanılır: kenevir Türkiye'de kendir ya da çedene olarak da adlandırılır. Ayrıntılı madde: Kendir tohumu (çedene) nedir? Arşivdeki derleme Anadolu topraklarında MÖ 1500 yılına ait kenevir kökenli buluntulara rastlandığını kaydediyor.

Çerez kullanımı tohumun kabuklu hâline dayanır; kabuk lif ve mineral bakımından zengindir. Kabuk çıkarıldığında bileşim değişir — ayrım aken teriminde ele alınıyor.

ÖzellikDeğer
NeKavrulmuş kenevir tohumu, çerez
Diğer adıKavurga
Benzer gelenekHindistan, Rusya, Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri
Anadolu'da kenevir buluntusuMÖ 1500
Tablo 1 — Çedene künyesi, derlemeVeri ve yöntem

Karıştırılan terimler

Çedene bazen ayrı bir bitki sanılır. Kenevir tohumunun halk adıdır; bitkinin kendisi için de kullanılır.

İlişkili terimler ve derlemeler