Ara⌘K TR

Sözlük terimi · KF-SOZ-021

Kendir

hemp fibre

Kenevir bitkisinin sapından çıkarılan lifin Türkçe adı; yaygın kullanımda bitkinin kendisini de karşılar. Dar anlamıyla sapın dış kabuk tabakasından elde edilen bast lifini karşılar; geniş ve gündelik kullanımda lif için yetiştirilen bitkinin kendisi de kendir olarak anılır.

Ayrıntılı tanım

Kendir, kenevir bitkisinin sapından çıkarılan lifin Türkçe adıdır. Dar anlamıyla sapın dış kabuk tabakasından elde edilen bast lifini karşılar; geniş ve gündelik kullanımda lif için yetiştirilen bitkinin kendisi de kendir olarak anılır.

Türkçe tarihsel kayıtlarda kenevir çoğunlukla bu adla geçer. Osmanlı belgelerinde "kendir, kendir lifi, tel kendir" gibi biçimler görülür. Anadolu'da tohumu için "çedene" adı da kullanılır.

Ayrım okuma açısından önemlidir: arşiv belgelerinde ve dönem gazetelerinde geçen kendir, lif için yetiştirilen endüstriyel keneviri anlatır. Kastamonu ve Taşköprü çevresindeki üretimin tamamı bu anlamdadır.

ÖzellikDeğer
Dar anlamSapın kabuk tabakasındaki bast lifi
Geniş anlamLif için yetiştirilen kenevir bitkisi
Tohum adıÇedene
Başlıca ürünlerHalat, ip, sicim, urgan, çuval, balık ağı
Tablo 1 — Kendir künyesi, derlemeVeri ve yöntem

Karıştırılan terimler

Kendir ile Hint keneviri karıştırılır. Tarihsel kayıtlardaki kendir, lif için yetiştirilen endüstriyel keneviri anlatır; uyuşturucu etkili çeşitlerle aynı kullanım amacına sahip değildir.

İlişkili terimler ve derlemeler