Kenevir tohumu kolesterolü düşürür mü? Omega-6/omega-3 oranı ve çalışmalar
ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verisine göre kabuksuz kenevir tohumunun yağının büyük kısmı çoklu doymamış yağ asitlerinden oluşur ve tohumda kolesterol bulunmaz.[1] Kan kolesterolüne etkisi ise insanda yalnızca küçük, kısa bir denemede ölçüldü; bu denemede kolesterol değerleri değişmedi.[3] Genetik olarak obez sıçanlarda öğütülmüş tohum toplam kolesterolü düşürdü.[4]
Kısaca
- 100 gram kabuksuz tohumda 48,75 g yağ var; bunun 38,1 gramı çoklu doymamış, 4,6 gramı doymuş yağ.[1]
- Omega-6 linoleik asit 27,36 g, omega-3 ALA 8,68 g: oran yaklaşık 3,2’ye 1.[1]
- EFSA, omega-6/omega-3 oranı için belirli bir değer koymadı; iki yağ asidi için ayrı ayrı yeterli alım değeri belirledi.[2]
- Dört haftalık çift kör insan denemesinde kenevir tohumu yağı kan kolesterolünü değiştirmedi.[3]
- Obez sıçanlarda tohum toplam ve HDL dışı kolesterolü düşürdü.[4]
Kenevir tohumu bitkisel bir gıda olduğu için kolesterol içermez ve yağının çoğu vücudun kendi üretemediği iki temel yağ asidinden oluşur. Bu yağların kandaki kolesterole etkisi insanda henüz yeterince incelenmedi: tek küçük denemede bir değişiklik görülmedi. Hayvan deneyinde sonuç olumluydu, ama bu insan için kanıt sayılmaz.
Tohumun yağ asitleri
USDA’nın besin veritabanında kabuksuz kenevir tohumunun 100 gramında 48,75 g toplam yağ bulunuyor. Kolesterol ve trans yağ değeri sıfır.[1]
| Yağ asidi | Grup | g / 100 g |
|---|---|---|
| Linoleik asit (LA) | Omega-6 | 27,36 |
| Alfa-linolenik asit (ALA) | Omega-3 | 8,68 |
| Gama-linolenik asit (GLA) | Omega-6 | 1,34 |
| Stearidonik asit (18:4) | Omega-3 | 0,62 |
| Toplam çoklu doymamış | — | 38,10 |
| Toplam tekli doymamış | — | 5,40 |
| Toplam doymuş | — | 4,60 |
Değerler tek bir analiz kaydına aittir; çeşide, yetişme koşuluna ve işlemeye göre değişebilir.
Omega-6/omega-3 oranı
Tablodaki iki ana yağ asidi oranlandığında kabuksuz tohumda linoleik asidin ALA’ya oranı yaklaşık 3,2’ye 1 çıkar.[1] Oranın ne anlama geldiği omega oranı maddesinde.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) 2010’da yağlar için yayımladığı beslenme referans değerlerinde omega-3/omega-6 oranı için belirli bir değer koymamayı seçti. EFSA’ya göre insanda ALA’nın dönüşümünü iki yağ asidinin oranından çok diyetteki mutlak miktarları belirliyor. Bunun yerine yetişkinler için linoleik asitte günlük enerjinin %4’ü, ALA’da %0,5’i düzeyinde yeterli alım değeri belirledi ve ALA için üst sınır koymadı.[2]
Aynı görüşe göre, toplam yağ değiştirilmeden doymuş yağın yerine omega-6 çoklu doymamış yağ konulması toplumda kalp-damar olaylarının sayısını azaltıyor.[2] Bu bulgu genel diyet yağlarıyla ilgilidir; kenevir tohumu için ayrıca test edilmedi.
İnsan denemesi: kenevir tohumu yağı ve keten tohumu yağı
Finlandiya’daki Kuopio Üniversitesi’nde 14 sağlıklı gönüllü, çift kör çapraz bir denemede dört hafta günde 30 ml kenevir tohumu yağı, dört hafta da keten tohumu yağı tükettiler; iki dönem arasında dört haftalık ara verildi.[3]
Kenevir yağı döneminde kandaki kolesterol esterleri ve trigliseritlerde linoleik asit ve GLA oranı, keten yağı dönemine göre daha yüksek çıktı. Toplam kolesterol ve lipoprotein kolesterolü değerleri deneme boyunca değişmedi. Toplam kolesterolün HDL’ye oranı kenevir yağından sonra keten yağına göre daha düşük bulundu, ancak fark istatistiksel anlamlılık sınırına ulaşmadı (P = 0,065). Kan şekeri, insülin ve pıhtılaşma göstergelerinde anlamlı değişiklik olmadı.[3]
Kanada’da yapılan daha yeni iki deneme tansiyon ve kandaki yağ asitlerini inceledi; ayrıntıları tansiyon ve kalp sağlığı maddesinde.
Hayvan çalışması: tohum ve yağ karşılaştırması
Polonya Bilimler Akademisi’nde genetik olarak obez Zucker sıçanları dört hafta yemlerine öğütülmüş kenevir tohumu ya da benzer yağ asidi profilli kenevir tohumu yağı eklenerek beslendi.[4] Her iki ek de karaciğerdeki kolesterolü ve kandaki HDL kolesterolü düşürdü. Tohum bunlara ek olarak kandaki toplam kolesterolü ve HDL dışı kolesterolü de düşürdü. Kan trigliseritlerini ise yağ düşürdü, tohum anlamlı biçimde düşürmedi.[4]
Kanıtın sınırları
Tek insan denemesi 14 kişiyle ve dört hafta sürdü; tohumun kendisi değil yağı kullanıldı ve katılımcıların kolesterolü yüksek değildi.[3] Kolesterol düşüşü yalnızca hayvan modelinde görüldü.[4] Yüksek kolesterolü olan kişilerde kenevir tohumunu inceleyen uzun süreli bir denemeye arşivde rastlamadık. Tohumun genel besin içeriği besin değeri, bilinen yan etkiler yan etkiler maddesinde.
Sık sorulan sorular
Kenevir tohumu kolesterol içerir mi?
Kenevir tohumu kolesterolü düşürür mü?
Kenevir tohumunda omega-6/omega-3 oranı kaç?
Omega-6/omega-3 oranı için resmî bir öneri var mı?
Günde ne kadar omega-3 ALA alınmalı?
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar / Kurum, Dergi, Yıl.
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. Seeds, hemp seed, hulled (FDC ID 170148). FoodData Central, SR Legacy · Veri
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies (NDA) (2010). Scientific Opinion on Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal 8(3):1461 · Tam metin
- Schwab, U. S., Callaway, J. C., Erkkilä, A. T., Gynther, J., Uusitupa, M. I. ve Järvinen, T. (2006). Effects of hempseed and flaxseed oils on the profile of serum lipids, serum total and lipoprotein lipid concentrations and haemostatic factors. European Journal of Nutrition 45(8):470–477 · Özet
- Opyd, P. M., Jurgoński, A., Fotschki, B. ve Juśkiewicz, J. (2020). Dietary Hemp Seeds More Effectively Attenuate Disorders in Genetically Obese Rats than Their Lipid Fraction. The Journal of Nutrition 150(6):1425–1433 · Özet
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.