Madde · KF-SAG-001 CBD

CBD yağının faydaları: hangi hastalıklarda çalışıldı, kanıt ne gösteriyor?

CBD yağının faydaları denince ne kastediliyor?

Kannabidiol (CBD), kenevir bitkisinin ürettiği kannabinoid adlı bileşiklerden biridir. CBD yağı, bu maddenin bir taşıyıcı yağda çözülmüş hâlidir; tanımı ve Türkiye'deki yasal durumu CBD yağı maddesinde anlatılır. Bu sayfa, "fayda" diye anılan etkilerin insanda yapılmış kontrollü çalışmalarda gerçekten gösterilip gösterilmediğini, her konu için kanıt düzeyiyle birlikte özetler. Kenevir tohumu yağı CBD içermediği için burada ele alınmaz; fark ayrı bir karşılaştırmada anlatılır.

CBD yağı nörolojik hastalıklarda, özellikle epilepside ne gösterdi?

CBD'nin en sağlam kanıtı, ağır ve ilaca dirençli çocukluk çağı epilepsilerinden gelir. Bu denemelerde hastalar kullandıkları epilepsi ilaçlarına ek olarak ya saf CBD içeren reçeteli bir ağız çözeltisi ya da plasebo aldı.

• Dravet sendromu: 120 çocuk ve genç erişkinle yapılan denemede, ayda ortanca nöbet sayısı CBD grubunda 12,4'ten 5,9'a, plasebo grubunda 14,9'dan 14,1'e indi.[3]
• Lennox-Gastaut sendromu: 171 hastalık denemede düşme nöbetleri CBD grubunda ortanca %43,9, plasebo grubunda %21,8 azaldı.[4]
• Tüberoz skleroz kompleksi: İki farklı CBD miktarı denenen çalışmada nöbetler %48,6 ve %47,5, plasebo grubunda %26,5 azaldı.[5]

FDA bu denemelere dayanarak ilacı 2018'de Dravet ve Lennox-Gastaut sendromlarında, 2020'de tüberoz skleroz kompleksine bağlı nöbetlerde kullanım için onayladı.[1][2] Onay, içeriği ve saflığı denetlenen bu ilaca aittir; nöbetlerin tamamen geçtiği anlamına da gelmez. Kanıtlanmış

CBD yağının beyne başka bir etkisi gösterildi mi?

Epilepsi dışında, beyinle ilgili üç alanda insan denemesi öne çıkar. Hepsi küçük ya da tektir; bulguların daha büyük çalışmalarla doğrulanması gerekir.

Şizofreni. 88 hastanın katıldığı 6 haftalık bir denemede, antipsikotik ilaçlarına ek olarak CBD alanlarda pozitif belirtiler (sanrı, varsanı gibi) plaseboya göre daha çok azaldı. Negatif belirtilerde (isteksizlik, içe kapanma gibi) fark görülmedi.[6] Ön bulgu

Sosyal kaygı. Daha önce tedavi görmemiş 24 sosyal kaygı bozukluğu hastasıyla yapılan bir çalışmada, tek doz CBD alanlar topluluk önünde konuşma benzetiminde plasebo alanlara göre daha az kaygı bildirdi.[7] Tek seferlik bir laboratuvar testidir; günlük hayatta süren bir etkiyi göstermez. Ön bulgu

Madde isteği. Eroin kullanımını bırakmış 42 kişiyle yapılan keşif amaçlı bir denemede CBD, madde çağrıştıran görüntü ve seslerin tetiklediği isteği ve kaygıyı plaseboya göre azalttı; kalp hızı ve tükürükteki kortizol de daha düşük ölçüldü.[9] Ön bulgu

CBD depresyon ve diğer ruhsal bozukluklarda işe yarıyor mu?

2019'da yayımlanan ve 83 çalışmayı kapsayan bir sistematik derleme, CBD dahil kannabinoidlerin depresyon, kaygı bozuklukları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), Tourette sendromu, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve psikozda iyileşme sağladığına dair kanıtın çok az olduğu sonucuna vardı. Yazarlara göre mevcut kanıt, bu bozukluklarda kullanım için yol gösterecek düzeyde değil.[8] Kanıt yok

CBD yağı ağrıyı azaltır mı?

Uluslararası Ağrı Araştırmaları Derneği (IASP), 2021'de yayımladığı görüşte yüksek kaliteli klinik kanıt bulunmadığı için kannabis ve kannabinoidlerin ağrıda genel kullanımını desteklemediğini bildirdi.[10] Görev gücünün incelemesi sırasında CBD'yle yapılmış bir ağrı denemesi yoktu. Sonradan yayımlanan 16 randomize CBD denemesini inceleyen bir derleme, başlığından da anlaşılacağı gibi CBD ürünlerinin ağrıda etkisiz olduğu sonucuna vardı.[11] Kanıt yok

Hayvan ve laboratuvar çalışmaları neden yeterli değil?

CBD üzerine yayımlanan çalışmaların önemli bir kısmı hücre kültürü ve hayvan deneyleridir. IASP'nin değerlendirmesi, ağrı üzerine laboratuvar araştırmalarının umut verici olduğunu, ancak incelenen maddelerin çoğunun henüz ağrı hastalarında denenmediğini vurgular.[10] Bir maddenin farede ya da hücrede gösterdiği etki, insanda aynı miktarda, aynı güvenlikle ve aynı sonuçla ortaya çıkmayabilir. Bu yüzden yalnızca hayvan ya da laboratuvar çalışmasına dayanan bir fayda iddiası, insanda henüz gösterilmemiş sayılır.

Piyasadaki CBD ürünleri için bu sonuçlar geçerli mi?

Hayır, doğrudan geçerli değil. Epilepsi denemeleri, içeriği ve saflığı denetlenen reçeteli bir ilaçla, hekim gözetiminde yapıldı.[1] Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ise 2022'de, CBD'nin gıda olarak güvenliğinin mevcut verilerle belirlenemediğini bildirdi; veri eksikliği bulunan alanlar arasında karaciğer üzerindeki etkiler ve ilaç etkileşimleri sayıldı.[13] Arşivde bu değerlendirmenin özeti yer alır.

EFSA'nın 2026 güncellemesi, CBD'li gıda takviyeleri için yetişkinlerde geçici bir güvenli alım düzeyi belirledi: günde vücut ağırlığının kilogramı başına 0,0275 mg, yani 70 kg'lık bir yetişkin için yaklaşık 2 mg. Bu bir kullanım önerisi değil, güvenlik sınırıdır. Aynı değerlendirmeye göre 25 yaş altı kişiler, hamile ve emziren kadınlar ile ilaç kullananlar için CBD'nin güvenliği belirlenemedi.[15][16] Olası zararlar CBD yağının zararları maddesinde ayrıca ele alınır.

CBD bağımlılık yapar mı?

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2017 değerlendirmesinde CBD'nin insanlarda kötüye kullanım ya da bağımlılık potansiyeline işaret eden bir etki göstermediğini bildirdi.[12] Bu, CBD'nin her kullanımda güvenli olduğu anlamına gelmez; olası istenmeyen etkiler ve ilaç etkileşimleri EFSA'nın veri eksikliği bulduğu alanlardır.[13] DSÖ'nün değerlendirmesi arşivde ayrıca özetlenir.

Tüm konularda kanıt ne durumda?

Bu sayfada ele alınan yedi konunun özeti, en güçlü kanıttan en zayıfa.

Sık sorulan sorular

En çok sorulanlar: kanıt ne diyor?

Her kart bir soru. Kalın cümle kısa cevap, etiket kanıtın gücü; gri çubuk plasebo, yeşil çubuk CBD.

Bu sayfa bilgi amaçlıdır, tedavi önerisi değildir. CBD içeren ürünler bazı ilaçlarla etkileşebilir. Kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Kaynakça

Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.

1. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) (2018). FDA approves first drug comprised of an active ingredient derived from marijuana to treat rare, severe forms of epilepsy. FDA basın duyurusu, 25 Haziran 2018 · resmî kurum
2. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) (2020). NDA 210365/S-005, S-006 & S-007 Supplement Approval: Epidiolex (cannabidiol) oral solution. FDA onay mektubu, 31 Temmuz 2020 · resmî kurum
3. Devinsky, O., Cross, J. H., Laux, L., Marsh, E., Miller, I., Nabbout, R. ve ark. (2017). Trial of cannabidiol for drug-resistant seizures in the Dravet syndrome. The New England Journal of Medicine 376(21): 2011-2020 · randomize kontrollü deneme doi:10.1056/NEJMoa1611618
4. Thiele, E. A., Marsh, E. D., French, J. A. ve ark. (2018). Cannabidiol in patients with seizures associated with Lennox-Gastaut syndrome (GWPCARE4): a randomised, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. The Lancet 391(10125): 1085-1096 · randomize kontrollü deneme doi:10.1016/S0140-6736(18)30136-3
5. Thiele, E. A., Bebin, E. M., Bhathal, H. ve ark. (2021). Add-on cannabidiol treatment for drug-resistant seizures in tuberous sclerosis complex: a placebo-controlled randomized clinical trial. JAMA Neurology 78(3): 285-292 · randomize kontrollü deneme doi:10.1001/jamaneurol.2020.4607
6. McGuire, P., Robson, P., Cubala, W. J., Vasile, D., Morrison, P. D., Barron, R. ve ark. (2018). Cannabidiol (CBD) as an adjunctive therapy in schizophrenia: a multicenter randomized controlled trial. American Journal of Psychiatry 175(3): 225-231 · randomize kontrollü deneme doi:10.1176/appi.ajp.2017.17030325
7. Bergamaschi, M. M., Queiroz, R. H. C., Chagas, M. H. N. ve ark. (2011). Cannabidiol reduces the anxiety induced by simulated public speaking in treatment-naïve social phobia patients. Neuropsychopharmacology 36(6): 1219-1226 · randomize kontrollü deneme doi:10.1038/npp.2011.6
8. Black, N., Stockings, E., Campbell, G., Tran, L. T., Zagic, D., Hall, W. D., Farrell, M., Degenhardt, L. (2019). Cannabinoids for the treatment of mental disorders and symptoms of mental disorders: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Psychiatry 6(12): 995-1010 · sistematik derleme ve meta-analiz doi:10.1016/S2215-0366(19)30401-8
9. Hurd, Y. L., Spriggs, S., Alishayev, J., Winkel, G., Gurgov, K., Kudrich, C., Oprescu, A. M., Salsitz, E. (2019). Cannabidiol for the reduction of cue-induced craving and anxiety in drug-abstinent individuals with heroin use disorder: a double-blind randomized placebo-controlled trial. American Journal of Psychiatry 176(11): 911-922 · randomize kontrollü deneme doi:10.1176/appi.ajp.2019.18101191
10. IASP Presidential Task Force on Cannabis and Cannabinoid Analgesia (2021). International Association for the Study of Pain Presidential Task Force on Cannabis and Cannabinoid Analgesia position statement. Pain 162(Suppl 1): S1-S2 · uluslararası uzman kuruluş görüşü doi:10.1097/j.pain.0000000000002265
11. Moore, R. A. ve ark. (2024). Cannabidiol (CBD) products for pain: ineffective, expensive, and with potential harms. The Journal of Pain · derleme
12. Dünya Sağlık Örgütü (2017). Cannabidiol (compound of cannabis). DSÖ soru-cevap · ECDD ön inceleme sonucu · resmî kurum
13. EFSA NDA Panel (2022). Statement on safety of cannabidiol as a novel food: data gaps and uncertainties. EFSA Journal 20(6): 7322 · resmî kurum doi:10.2903/j.efsa.2022.7322
14. T.C. Sağlık Bakanlığı (2026). Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 31 Ocak 2026, sayı 33154 · metin: Resmî Gazete metninin Hukuki Haber kopyası
15. EFSA NDA Panel (2026). Update of the statement on safety of cannabidiol as a novel food. EFSA Journal 24(2): e9862 · yayım 9 Şubat 2026 · resmî kurum doi:10.2903/j.efsa.2026.9862
16. EFSA (2026). Provisional safe level for cannabidiol as a novel food. EFSA duyurusu, 9 Şubat 2026 · resmî kurum

İlgili maddeler

Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.