Araştırma özeti · KF-ARS-301
DSÖ uzman komitesi: saf CBD uluslararası kontrole alınmamalı
Bu bir ölçüm çalışması değil, uluslararası bir uzman değerlendirmesidir. DSÖ Uyuşturucu Bağımlılığı Uzman Komitesi (ECDD) 2017’de ön incelemesini, 2018’de kritik incelemesini yaptığı saf kannabidiol (CBD) preparatlarının uluslararası uyuşturucu kontrolü altına alınmamasını önerdi.[1][2]
Tek cümlede bulgu
- Komite, saf CBD preparatlarının uluslararası kontrol altına alınmamasını önerdi; gerekçe psikoaktif özellik, kötüye kullanım ve bağımlılık potansiyeli bulunmamasıydı.[2]
- Komitenin rolü bir maddeyi tedavi için önermek değil, kontrol düzeyi hakkında görüş vermektir.[2]
- BM Narkotik İlaçlar Komisyonu Aralık 2020’de DSÖ’nün kenevir önerilerinden yalnızca Ek IV önerisini kabul etti.[4]
Değerlendirme sorusu
ECDD, DSÖ’nün psikoaktif maddelerin kötüye kullanım, bağımlılık ve sağlığa zarar potansiyelini inceleyen bağımsız uzman grubudur; bir maddenin uluslararası kontrole alınıp alınmayacağı ya da kontrol düzeyinin değişip değişmeyeceği hakkında öneri verir. Öneriler DSÖ Genel Direktörü tarafından BM Genel Sekreteri’ne ve Narkotik İlaçlar Komisyonu’na sunulur. Komite Haziran 2018’de kenevir ve ilişkili maddeleri ilk kez inceledi; aynı toplantıda saf CBD olarak kabul edilen preparatların kritik incelemesini yaptı.[2]
Yöntem
DSÖ, kenevirle ilişkili her madde için kimya, farmakoloji, toksikoloji, epidemiyoloji ve tedavi kullanımı olmak üzere beş farklı alanda bilimsel uzmanlara inceleme yaptırdı. Ön inceleme, kritik incelemeye geçmek için yeterli bilimsel bilgi bulunup bulunmadığını belirleyen ilk adımdır; kritik inceleme, kontrol düzeyi hakkında öneri vermeye yetecek kanıt olduğunda yapılır.[2]
Bulgular
Kasım 2017’deki 39. toplantıda komite, saf hâlde kannabidiolün kötüye kullanım potansiyeli taşımadığı ya da zarar vermediği sonucuna vardı.[1] Toksikoloji bakımından CBD’nin genel olarak düşük toksisiteli bulunduğu, ancak çalışmaların sınırlı olduğu ve olası etkilerin tümünün araştırılmadığı not edildi; saf CBD’nin kötüye kullanımı ya da bağımlılığına dair vaka bildirimi bulunmadığı ve saf CBD’nin meşru bir endüstriyel kullanımı olmadığı kaydedildi.[3]
Haziran 2018’deki 40. toplantıda komite, saf CBD olarak kabul edilen preparatların uluslararası uyuşturucu kontrolü altına alınmamasını önerdi.[2] DSÖ Ocak 2019’da Komisyona kenevir ve ilişkili maddeler için sekiz öneri sundu; Komisyon 2 Aralık 2020’de yalnızca keneviri ve kenevir reçinesini 1961 Sözleşmesi’nin Ek IV listesinden çıkarma önerisini kabul etti, diğer önerileri uygulamadı.[4]
Sınırlılıklar
Öneri yalnızca saf CBD olarak kabul edilen preparatlarla ilgilidir; kenevir ekstreleri ve tentürleri 1961 Sözleşmesi’nin Ek I listesinde kalıyor. Komite, görevinin bir maddeyi tedavi için önermek olmadığını belirtiyor.[2][4] AB Uyuşturucu İzleme Merkezi’nin 2018 raporu da ECDD’nin bu önerisini aktarıyor.[5] Bu arşivde komitenin teknik rapor serisinin tam metni yerine DSÖ’nün soru-cevap belgeleri ve ECDD bilgi deposu kullanıldı.
| Tarih | Aşama | Sonuç |
|---|---|---|
| Kasım 2017 | 39. ECDD, ön inceleme | Saf hâlde kötüye kullanım potansiyeli ya da zarar görülmedi[1] |
| Haziran 2018 | 40. ECDD, kritik inceleme | Saf CBD preparatları kontrol dışında bırakılmalı[2] |
| Ocak 2019 | DSÖ → CND | Kenevir ve ilişkili maddeler için sekiz öneri[4] |
| 2 Aralık 2020 | CND oylaması | Yalnızca Ek IV önerisi kabul edildi (27-25)[4] |
Sık sorulan sorular
DSÖ CBD hakkında ne dedi?
DSÖ Uyuşturucu Bağımlılığı Uzman Komitesi Haziran 2018’de saf CBD olarak kabul edilen preparatların uluslararası uyuşturucu kontrolü altına alınmamasını önerdi. Gerekçe, maddede kötüye kullanım ve bağımlılık potansiyeli bulunmamasıydı.
DSÖ CBD’yi tedavi için önerdi mi?
Hayır. DSÖ’ye göre komitenin rolü maddeleri tedavi için önermek değil, zarar, bağımlılık ve kötüye kullanım potansiyeline göre kontrol düzeyi hakkında görüş vermektir.
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
- Dünya Sağlık Örgütü (2017). Cannabidiol (compound of cannabis). DSÖ soru-cevap belgesi
- Dünya Sağlık Örgütü (2018). WHO Expert Committee on Drug Dependence review of cannabis. DSÖ soru-cevap belgesi, 31 Temmuz 2018
- WHO ECDD Information Repository. Cannabidiol (CBD): pre-review recommendation. 39. ECDD (2017) ve 40. ECDD (2018) kayıtları
- UNODC (2020). CND Votes on Recommendations for Cannabis and Cannabis-Related Substances. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi, 3 Aralık 2020
- EMCDDA (2018). Medical use of cannabis and cannabinoids: questions and answers for policymaking. Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.