Araştırma özeti · KF-ARS-156
Kenevir küspesi sazan yeminde soya ve bezelyenin yerini alabilir mi? Bükreş'te 90 günlük havuz denemesi
Kenevir tohumundan soğuk sıkımla yağ alındıktan sonra geriye tohum ağırlığının yaklaşık %71'i kadar küspe kalır. Romanya'daki INMA enstitüsü bu küspeyi sazan yemine katarak soya ve bezelye ununun bir kısmının yerine kullanmayı denedi.
Tek cümlede bulgu
- Yağ, Jubileu Secuieni çeşidi tohumdan 50 °C altında soğuk sıkımla alındı; verim yaklaşık %29 oldu, geriye %71 küspe kaldı.
- Küspe %30-35 ham protein, %8-12 ham yağ ve %20-25 ham lif içeriyordu.
- Dört yemin hepsi %30 ham protein içerecek biçimde dengelendi; küspe arttıkça soya ve bezelye unu azaltıldı.
- 90 günlük deneme boyunca hiçbir yemde balık ölümü görülmedi.
- Özgül büyüme hızı adi sazanda günde %0,98'den %1,16'ya, Frăsinet sazanında %1,07'den %1,23'e çıktı; en yüksek değerler %20 küspeli yemdeydi.
- Özette en iyi oran %10 olarak bildiriliyor: kontrole göre büyüme hızı %12,6 arttı, yem dönüşüm oranı %10,8 düştü.
Araştırma sorusu
Kenevir yağı üretiminden kalan soğuk sıkım küspesi, sazan yeminde soya ve bezelye ununun bir bölümünün yerine kullanılınca balığın büyümesini ve yemi değerlendirmesini nasıl etkiler?
Yöntem
Deneme Mayıs-Temmuz 2024'te Bükreş'teki INMA enstitüsünde, devridaimli sistemdeki 3 m³'lük havuzlarda yapıldı. Küspe, SCDA Secuieni'nin geliştirdiği Jubileu Secuieni çeşidi tohumdan enstitünün kendi prototip presiyle elde edildi. Dört yem hazırlandı: kontrol (R1, %0) ve %5, %10, %20 küspeli yemler (R2-R4). Hepsinde ham protein %30'a, enerji eşit düzeye ayarlandı; küspe arttıkça soya ve bezelye unu azaltıldı, buğday kepeği, mısır unu ve yonca unu sabit tutuldu. Yemlere vitamin-mineral karışımı eklenmedi. Adi sazan, Salonta sazanı ve Frăsinet sazanı iki hafta alıştırıldıktan sonra günde iki kez, vücut ağırlığının %3-4'ü kadar yemlendi. Balıklar ayda bir tartıldı; ağırlık artışı, günlük artış, özgül büyüme hızı (SGR) ve yem dönüşüm oranı (FCR) hesaplandı, iki yönlü varyans analizi ve Tukey testi uygulandı.
Bulgular
90 gün boyunca hiçbir yemde balık ölmedi. Özgül büyüme hızı adi sazanda kontrol yemde günde %0,98'den %20 küspeli yemde %1,16'ya yükseldi. Frăsinet sazanında %1,07'den %1,23'e çıktı ve bu çeşit bütün yemlerde en hızlı büyüyen oldu. Salonta sazanında hız günde %0,98-1,12 arasında kaldı, en yüksek değere %10'da ulaştı ve %20'de hafifçe geriledi. Göreli büyüme Frăsinet sazanında %20 küspeli yemde %201,16, adi sazanda %179,92 oldu. Üç çeşitte de küspe katılan yemlerde yem dönüşüm oranı düştü, yani aynı büyüme için daha az yem gerekti. Makalenin özeti en iyi oranı %10 olarak veriyor ve bu oranda büyüme hızının kontrole göre %12,6 arttığını, yem dönüşüm oranının %10,8 düştüğünü yazıyor. Yazarlar ayrıca %20 oranında ton yem başına 200 kg küspenin değerlendirildiğini, soya ve bezelye kullanımının %33,3 azaldığını ve yemin karbon ayak izinin yaklaşık %8 düştüğünü hesaplıyor.
Sınırlılıklar
Makalede en iyi oran konusunda bir tutarsızlık var: özet ve tartışma %10'u en iyi oran olarak sunuyor, ama sonuç bölümünde adi sazan ile Frăsinet sazanının büyüme hızı %20'de en yüksek. Bu sayfa iki bilgiyi de ayrı ayrı aktarıyor. Deneme üç ay sürdü ve yalnızca büyüme ile yem dönüşümünü ölçtü; kan değerleri, enzim etkinliği, et bileşimi ve sindirilebilirlik ölçülmedi. Yemlere vitamin-mineral karışımı konmadığı için yemler ticari yemle aynı değil. Sonuçlar yalnızca sazana aittir, etçil balıklara aktarılamaz. Karbon ayak izi ve atık hesapları yazarların tahminidir, bir yaşam döngüsü değerlendirmesi değildir. Bu arşivde makale okundu; tablolar okunmadığı için yem bileşimi tablosu aktarılmadı.
| Çeşit | Kontrol (%0) | En yüksek değer | Not |
|---|---|---|---|
| Adi sazan | 0,98 | 1,16 (%20 küspe) | küspe arttıkça yükseldi |
| Salonta sazanı | 0,98 | 1,12 (%10 küspe) | %20'de 1,09 |
| Frăsinet sazanı | 1,07 | 1,23 (%20 küspe) | en hızlı büyüyen çeşit |
| Bileşen | Oran |
|---|---|
| Ham protein | %30-35 |
| Ham yağ | %8-12 |
| Ham lif | %20-25 |
| Kül | %5-7 |
| Yağ verimi (tohumdan) | yaklaşık %29 |
Bu çalışmayı alıntıla
Voicea, I., Nenciu, F., Popa, L.-D., Onisei, T., Rascol, M., Vlaicu, P. A., Vlăduț, N.-V., Matache, M. G., Oncescu, T. A. ve Oprescu, M. (2025). Valorizing Hempseed Meal as a Circular Bio-Ingredient for Sustainable Fisheries Development.
Sustainability 17(23): 10656. doi:10.3390/su172310656
Sık sorulan sorular
Balık yemine kenevir küspesi katılabilir mi?
Bu denemede sazan yemine %20'ye kadar küspe katıldı; 90 günde balık ölümü görülmedi ve küspeli yemlerde yem dönüşüm oranı düştü. Deneme yalnızca sazanla ve üç ay süreyle yapıldı.
Kenevir küspesi soyanın yerini tutar mı?
Denemede küspe soya ve bezelye ununun bir kısmının yerine kullanıldı; yazarlar %20 oranında bu iki bileşenin kullanımının %33,3 azaldığını hesaplıyor. Tamamen soya yerine geçip geçemeyeceği denenmedi.
Bu çalışmaya atıf yapan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.