Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-029

Kenevir tohumu yağının sabun ve kozmetik değerleri

Sabun reçetesi yağın iki sayısına dayanır: sabunlaşma sayısı alkali miktarını, iyot değeri sabunun sertliğini ve raf ömrünü belirler. Kenevir tohumu yağı için yayımlanan değerler üç kaynakta üç ayrı aralık veriyor; farkın kaynağı yağın rafine olup olmaması.

19 ölçüm satırı3 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Kenevir tohumu yağının sabunlaşma sayısı üç ayrı çalışmada 184 ile 202 mg KOH/g arasında ölçüldü.
  • İyot değeri 154-167 g I₂/100 g arasında; bu yüksek değer yağın doymamış yağ asidi bakımından zengin olduğunu gösteriyor.
  • Rafine edilmemiş yağın asit sayısı 0,7 mg KOH/g, rafine yağınki 1,7 mg KOH/g ölçüldü (aynı çalışma).
  • Sabunlaşmayan madde Pakistan'ın dört bölgesinden alınan örneklerde %0,70-1,25, tek bir ham yağ örneğinde %0,26.
  • Ölçümlerin hiçbiri Türkiye'de tescilli çeşitlerden (Vezir, Narlı) alınmış yağa ait değil.

Sabunlaşma sayısı ve iyot değeri

Üç kaynak, üç ayrı ölçüm koşulu. Satırlar kaynak kaynak ayrılmıştır; aralıklar birbirinin yerine kullanılamaz.

ÖlçümDeğerÖlçüm koşuluKaynak
Sabunlaşma sayısı184-190 mg KOH/gPakistan'ın dört agro-ekolojik bölgesinden tohum[1]2006
Sabunlaşma sayısı190,2 mg KOH/gtek örnek, ham yağ[2]2013
Sabunlaşma sayısı197,6 ± 4,5 mg KOH/grafine yağ[3]2017
Sabunlaşma sayısı202,2 ± 3,9 mg KOH/grafine edilmemiş yağ[3]2017
İyot değeri154-165 g I₂/100 gPakistan'ın dört agro-ekolojik bölgesinden tohum[1]2006
İyot değeri163,5 g I₂/100 gtek örnek, ham yağ[2]2013
İyot değeri155,8 ± 1,9 g I₂/100 grafine yağ[3]2017
İyot değeri167,4 ± 0,6 g I₂/100 grafine edilmemiş yağ[3]2017
Tablo 1 — Sabunlaşma sayısı ve iyot değeriKarşılaştırma kuralları

Diğer fiziksel ve kimyasal değerler

Bu değerler yağın kimliğini doğrulamak ve tazeliğini ölçmek için kullanılır.

ÖlçümDeğerÖlçüm koşuluKaynak
Asit sayısı2,15 mg KOH/gham yağ, tek örnek[2]2013
Asit sayısı1,7 ± 0,6 mg KOH/grafine yağ[3]2017
Asit sayısı0,7 mg KOH/grafine edilmemiş yağ[3]2017
Peroksit değeri7,2 meq O₂/kgham yağ, tek örnek[2]2013
Sabunlaşmayan madde%0,70-1,25Pakistan bölge örnekleri[1]2006
Sabunlaşmayan madde%0,26tek örnek, ham yağ[2]2013
Kırılma indisi1,4698-1,4750 (40 °C)Pakistan bölge örnekleri[1]2006
Kırılma indisi1,4570 (40 °C)tek örnek[2]2013
Yoğunluk0,9180-0,9270 g/mLPakistan bölge örnekleri[1]2006
Özgül ağırlık0,8927 (20 °C)tek örnek[2]2013
Tohumda yağ oranı%26,9-31,5Pakistan bölge örnekleri[1]2006
Tablo 2 — Diğer fiziksel ve kimyasal değerlerKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

Sabunlaşma sayısı ile iyot değeri aynı yağın iki ayrı özelliğini ölçer ve birbirinin yerine geçmez. İlki bir gram yağın sabunlaşması için gereken potasyum hidroksit miktarıdır ve reçetedeki alkali hesabına girer; ikincisi doymamışlık derecesidir ve sabunun sertliğiyle raf ömrünü belirler.

Kaynaklar arasındaki fark bir çelişki değil, farklı ürünün ölçülmesidir. Rafine ve rafine edilmemiş yağ aynı çalışmada ayrı ayrı ölçüldüğünde sabunlaşma sayısı 197,6'ya karşı 202,2, iyot değeri 155,8'e karşı 167,4 çıkıyor. Aynı ad altında satılan iki ürün aynı reçeteyi vermez.

Reçete hesabı bu sayfadan yapılmamalıdır. Tabloda dört ayrı sabunlaşma sayısı var; hangisinin geçerli olduğu elinizdeki yağa bağlıdır ve ancak o partinin ölçümüyle bilinir. Sayfanın işlevi aralığı ve aralığın nedenini göstermektir.

  1. İyot değeri 130'un üzerindeki yağlar kuruyan yağ sınıfına girer. Kenevir tohumu yağının 154-167 aralığı bu sınıfın içindedir; sabunda bu, yumuşak kalan ve acılaşmaya yatkın bir ürün demektir. Bu yüzden geleneksel reçetelerde kenevir yağı tek başına değil, sert yağlarla birlikte kullanılır.
  2. Asit sayısı yağın tazeliğini gösterir: yükseldikçe serbest yağ asidi artmıştır. Aynı çalışmada rafine yağın asit sayısı rafine edilmemiş olandan yüksek çıkmıştır (1,7'ye karşı 0,7); tek bir sayının rafinasyon durumunu belirlemediğini gösteren bir örnektir.
  3. Sabunlaşmayan madde payı iki kaynakta beş kata yakın ayrışıyor (%0,70-1,25'e karşı %0,26). Bu fraksiyon sterol ve tokoferolleri taşır; kozmetik iddialarının çoğu bu küçük paya dayandırılır.

Bu sayfanın sınırı

Ölçümlerin hiçbiri Türkiye'de yetiştirilen tescilli çeşitlerden (Vezir, Narlı) alınmış yağa ait değildir. Türkiye'de üretilen yağın sabunlaşma sayısı ve iyot değeri bu arşivde doğrulanmadı; buradaki aralıklar Türkiye üretimi için doğrulanmış sayılamaz.

Kaynakça

  1. Anwar, F., Latif, S., Ashraf, M. (2006). Analytical characterization of hemp (Cannabis sativa) seed oil from different agro-ecological zones of Pakistan. Journal of the American Oil Chemists' Society 83(4): 323-329. doi:10.1007/s11746-006-1207-x
  2. Borhade, S. S. (2013). Chemical composition and characterization of hemp (Cannabis sativa) seed oil and essential fatty acids by HPLC method. Archives of Applied Science Research 5(1): 5-8.
  3. Mikulcová, V., Kašpárková, V., Humpolíček, P. ve Buňková, L. (2017). Formulation, Characterization and Properties of Hemp Seed Oil and Its Emulsions. Molecules 22(5): 700. doi:10.3390/molecules22050700

İlgili sayfalar