Kenevir tohumunda E vitamini ve antioksidanlar: gama-tokoferol ve hücre deneyleri
E vitamini tek bir molekül değil, tokoferol adı verilen bir bileşik ailesidir. Kenevir tohumunda en çok bulunan biçim gama-tokoferoldür; besin tablolarının "E vitamini" satırında gösterilen alfa-tokoferol ise tohumda çok daha az bulunur.[2] Tohumun antioksidan bileşikleri şimdiye kadar laboratuvar, hücre ve hayvan deneylerinde incelendi.
Kısaca
- 51 kenevir genotipinde gama-tokoferol ortalaması 21,7 mg/100 g; Çek çalışmasında ölçülen tohumda 21,2 mg/100 g.[2]
- Aynı derlemede alfa-tokoferol 1,82 mg/100 g; tohumda gama-tokoferol alfa-tokoferolün yaklaşık yirmi katı.[2]
- USDA, kabuksuz tohum için E vitamini olarak yalnız alfa-tokoferolü veriyor: 0,80 mg/100 g.[1]
- Kabuktan ayrılan polifenol fraksiyonu, hidrojen peroksitle hasar verilen insan damar hücrelerinde hücre canlılığını %53’ten %81’e çıkardı.[3]
- Kenevir tohumu yiyen tavukların yumurta sarısında gama-tokoferol 11’den 43 mg/kg kuru maddeye yükseldi.[2] İnsanda antioksidan düzeyini ölçen bir kenevir tohumu denemesi bu arşivde yok.
Kenevir tohumu E vitamininin daha az bilinen bir biçimini, gama-tokoferolü bol taşır. Besin etiketlerinde genellikle yalnız alfa-tokoferol sayıldığı için tohumun E vitamini değeri tabloda düşük görünebilir. Tohum kabuğundaki bitki bileşikleri hücre deneylerinde koruyucu etki gösterdi; aynı etkinin tohumu yiyen insanda olup olmadığı test edilmedi.
Gama-tokoferol: tohumdaki baskın E vitamini
Çek Hayvan Bilimi Enstitüsü’nün çalışmasında aktarıldığına göre Kriese ve arkadaşları 51 kenevir genotipini iki yıl boyunca ölçtü. Tohumda baskın tokoferol gama-tokoferoldü (21,68 mg/100 g); onu alfa-tokoferol (1,82 mg/100 g), delta- ve beta-tokoferol izledi. Tokoferol miktarı, yağ içeriği ve yağ asidi dağılımı gibi çeşide göre değişiyor.[2]
Aynı ekip kendi kullandığı tohumda gama-tokoferolü 21,2 mg/100 g ölçtü; bu değer 51 genotipin ortalamasıyla uyumlu. Yazarlar tohumdaki gama-tokoferolün alfa-tokoferolün yaklaşık yirmi katı olduğunu yazıyor.[2]
| Kaynak | Gama-tokoferol | Alfa-tokoferol |
|---|---|---|
| 51 genotip ortalaması (Kriese vd., 2004) | 21,68 | 1,82 |
| Çek çalışmasındaki tohum (Skřivan vd., 2019) | 21,2 | — |
| USDA, kabuksuz tohum | verilmiyor | 0,80 |
Kaynak: Kriese ve Skřivan değerleri [2], USDA değeri [1]. Örnekler farklı olduğu için alfa-tokoferol değerleri birbirine doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
Besin tablosunda neden düşük görünüyor
USDA FoodData Central’ın kabuksuz kenevir tohumu kaydında E vitamini satırı "alfa-tokoferol" olarak verilir ve değeri 100 gramda 0,80 mg’dır.[1] Kayıt gama-tokoferolü listelemez. Tohumdaki tokoferolün büyük kısmı gama biçiminde olduğu için bu satır tohumun toplam tokoferol içeriğini yansıtmaz.
Skřivan ve arkadaşlarının aktardığı literatüre göre gama-tokoferol, zincir kıran bir antioksidan olarak alfa-tokoferolden biraz daha zayıf kabul edilir; buna karşılık reaktif azot türlerini yakalamada daha etkili görünmektedir.[2]
Hücre deneyi: kabuktaki polifenoller
Çin Bilimler Akademisi’nden bir ekip, kabuksuz tohum üretiminde atık olarak kalan kenevir tohumu kabuğundan polifenol fraksiyonları ayırdı. %50 etanolle ayrılan fraksiyon gram başına 789,51 mg gallik asit eşdeğeri polifenol içeriyordu ve tüp testlerinde en yüksek antioksidan etkiyi gösterdi. Fraksiyonda 4 hidroksisinamik asit amidi ve 15 lignanamid tanımlandı.[3]
İnsan göbek kordonu damar hücreleri (HUVEC) hidrojen peroksitle hasara uğratıldığında hücre canlılığı %53,07’ye düştü. Hücreler önceden 50 µg/ml kenevir tohumu polifenolüyle kültürlendiğinde canlılık %80,65’e çıktı.[3] Bu bir hücre kültürü deneyidir; polifenollerin tohum yendiğinde ne ölçüde emildiği ve damar hücrelerine ulaştığı test edilmedi. Arşiv bu çalışmanın yalnızca özetini okudu.
Hayvan deneyi: yumurta sarısına geçen gama-tokoferol
Çek çalışmasında 240 yumurta tavuğu 12 hafta yemlerinde 0, 30, 60 ve 90 g/kg kenevir tohumuyla beslendi. Yem karışımına ayrıca E vitamini eklenmedi.[2]
Yumurta sarısındaki gama-tokoferol kontrol grubunda 11 mg/kg kuru maddeydi; kenevir tohumu oranı arttıkça 29, 39 ve 43 mg/kg’a çıktı. Alfa-tokoferol yalnız 60 g/kg grubunda anlamlı arttı (83’ten 101 mg/kg’a).[2] Yazarlar, kenevir tohumunun yeme eklenmesiyle yumurtanın gama-tokoferolce zenginleştirilebileceğini belirtiyor. Çalışma Çek Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı tarafından desteklendi; yazarlar çıkar çatışması bildirmedi.[2]
Kanıtın sınırları
Bu maddedeki antioksidan bulguları tüp, hücre kültürü ve tavuk deneylerinden geliyor. Kenevir tohumu yiyen insanlarda kandaki tokoferol düzeyini ya da oksidatif stres göstergelerini ölçen bir deneme bu arşivde yok. Bağışıklık maddesindeki iki insan denemesinde antioksidan göstergelerinde kenevire bağlı bir değişim bildirilmedi; ayrıntı bağışıklık maddesinde. Yağın ısıya dayanımı ve antioksidanlar kinetik ölçüm özetinde.
Sık sorulan sorular
Kenevir tohumunda E vitamini var mı?
USDA tablosunda E vitamini neden 0,80 mg?
Kenevir tohumu antioksidan mı?
Kenevir tohumu kabuğunda ne var?
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar / Kurum, Dergi, Yıl.
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. Seeds, hemp seed, hulled (FDC ID 170148). FoodData Central, SR Legacy · Veri kaydı
- Skřivan, M., Englmaierová, M., Vít, T. ve Skřivanová, E. (2019). Hempseed increases gamma-tocopherol in egg yolks and the breaking strength of tibias in laying hens. PLOS ONE 14(5):e0217509 · Tam metin
- Xu, P.-W., Yuan, X.-F. ve Zhao, B. (2023). Bioactive polyphenols separated from hemp seed shells ameliorate H2O2-induced oxidative stress injury in human umbilical vein endothelial cells. Journal of Food Science 88(1):537–551 · Özet
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.