Kenevir nasıl ekilir: izinden hasada
Türkiye'de kenevir ekimi izne bağlıdır; tarladan önce izin gelir. Bu sayfa 31 Ocak 2026 tarihli yönetmeliğin başvuru adımlarını ve agronomi kaynaklarındaki ekim normlarını sırayla verir. Lif ve tohum için ekim normları birbirinden farklıdır.
Kısaca
- Başvuru 1 Ocak-1 Nisan arasında valilik ya da kaymakamlığa yapılır; ekim yalnızca 21 ilde ve ilçelerinde yapılabilir — başvuru süreci.
- ÇKS kaydı ve sertifikalı tohumluk zorunludur; izin tek dönemliktir.
- Lif için dekara 6-9 kg tohum ve 20-25 cm sıra arası; tohumluk için 4-5 kg ve 30-40 cm — ekim normları.
- Türkiye'de ekim genellikle Mart-Nisan'da; çimlenme için uygun toprak sıcaklığı 12-15 °C.
- İzmir'deki denemede en güçlü lif çiçeklenme öncesi hasatta ölçüldü — hasat zamanı.
Önce ilinizin listede olup olmadığına bakılır, sonra kışın başvuru yapılır. İzin çıkınca bahar başında ekilir. Lif için sık, tohum için seyrek ekilir. Lif isteyen çiçeklenme öncesi ya da sırasında hasat eder.
1. İzin: il, başvuru, belgeler
Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı yetiştiricilik yalnızca yönetmelikte sayılan 21 ilde ve bu illerin ilçelerinde yapılabilir (izinli iller). Başvuru 1 Ocak ile 1 Nisan arasında, yetiştiricilik yapılacak yerin en büyük mülki idare amirliğine (valilik ya da kaymakamlık) yapılır; dosyayı il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğü inceler.
Beş belge zorunludur: başvuru formu, adli sicil belgesi ve taahhütname, ÇKS belgesi, parsel krokisi ve tohumluk sertifikası. İnceleme bir ay sürer; Bakanlık görüşü gerekiyorsa üç aya kadar uzayabilir. İzin yalnızca bir yetiştiricilik dönemini kapsar, her yıl yeniden başvurulur (başvuru süreci).
2. Tarla seçimi
Uygun toprak pH'ı 6,0-7,5; gevşek, iyi havalandırılmış, alüvyal topraklar tercih edilir. Asitli, kumlu, ağır killi ve drenajsız topraklar fide çökelmesi riski nedeniyle uygun bulunmuyor. Organik maddesi %3,5'in üzerindeki topraklarda performans artışı gözlendi. Sulamasız lif üretimi için en az 700 mm yağış gerekiyor; bitki -5 °C'nin altında zarar görüyor ve ilkbahar geç donlarına toleransı az (ekim ve bakım normları).
Uygun ön bitkiler buğday ve fasulye gibi baklagil ve buğdaygillerdir; kanola, soya ve ayçiçeğinden sonra ekim önerilmiyor (ekim nöbeti).
3. Ekim
| Parametre | Lif için | Tohumluk için |
|---|---|---|
| Tohum miktarı | 6-9 kg/da | 4-5 kg/da |
| Sıra aralığı | 20-25 cm | 30-40 cm |
| Hedef bitki yoğunluğu | 60-100 bitki/m² | 40-70 bitki/m² |
| Ekim derinliği | 19-31 mm | 19-31 mm |
| Vejetasyon süresi | ~120 gün | ~150 gün |
Türkiye'de ekim zamanı bölgeye göre değişmekle birlikte genellikle Mart-Nisan'dır. Çimlenme için en uygun toprak sıcaklığı 12-15 °C; lif için 8-10 °C üzeri yeterli bildiriliyor.
4. Gübreleme ve su
Agronomi kaynağındaki dekar başına değerler: azot 8-14 kg (tohum üretiminde ihtiyaç daha yüksek), fosfor 5-8 kg, potas 3,5-8,0 kg (veri sayfası). Ege Üniversitesi'nin İzmir denemesinde azot sıfırdan 240 kg/ha'ya çıkınca sap verimi %65, lif verimi %57 arttı; azotsuz parseller de kabul edilebilir lif verdi (gübre ve hasat zamanı).
Sırbistan'daki iki yıllık denemede yağışlı geçen 2018'de sulama verimi artırmadı; mevsimlik su tüketimi 312-520 mm arasında gerçekleşti. Yazarlara göre bu bölgede yağışlı yıllarda lif keneviri sulanmadan da yetiştirilebilir (su ihtiyacı).
5. Hasat
İzmir denemesinde lif verimi çiçeklenme sırasında yapılan hasatta en yüksekti; ortalama kopma kuvveti ise çiçeklenme öncesi hasatta 702,8 cN, çiçeklenme sırasında 654,5 cN, çiçeklenme sonunda 577,7 cN oldu. Yazarlar tekstil lifi için 60-120 kg/ha azot ve çiçeklenme öncesi hasat öneriyor (gübre ve hasat zamanı). Derleme değerlerine göre sap verimi dekara 600-1.000 kg, yağ tipi çeşitlerde tohum verimi 80-300 kg (veri sayfası). Türkiye'deki hasat yöntemleri karşılaştırma sayfasında.
Yıl içinde ne zaman ne olur
Kenevir tek yıllık bir bitkidir: ekimden hasada kadar geçen süre lif için yaklaşık 120, tohumluk için yaklaşık 150 gündür.
Şeritteki aylar Türkiye koşulları içindir ve bölgeye göre kayar. Kayıtlı işaretli satırlar kaynaktan doğrudan alınmıştır; türetilmiş satırlar vejetasyon süresinin ekim zamanına eklenmesiyle hesaplanmıştır. Bir satıra tıklayın.
Takvim · 6 dönem
Bir yıllık döngü
Ekim ilkbaharda, hasat yaz sonunda. İki hasat zamanı arasındaki seçim, tarladan lif mi tohum mu alınacağını belirler. Satırlara tıklayarak her dönemin kaydını okuyun.
Ekim normları →Ekim zamanı ve vejetasyon süreleri arşivdeki agronomi derlemesinden; ay aralıkları bu iki değerin birleştirilmesiyle çıkarılmıştır. Yerel takvim iklime göre değişir.
Sık sorulan sorular
Kenevir ne zaman ekilir?
Türkiye'de genellikle Mart-Nisan'da, bölgeye göre değişir. Başvuru ise ekimden önce, 1 Ocak-1 Nisan arasında yapılır.
Dekara kaç kilo kenevir tohumu atılır?
Lif için 6-9 kg, tohumluk için 4-5 kg.
Kenevir hangi toprakta yetişir?
pH'ı 6,0-7,5 olan, gevşek, iyi havalandırılmış, alüvyal topraklarda. Asitli, kumlu, ağır killi ve drenajsız topraklar uygun bulunmuyor.
Kenevir sulama ister mi?
Sulamasız lif üretimi için en az 700 mm yağış gerekiyor. Sırbistan'daki denemede yağışlı yılda sulama verimi artırmadı.
Kenevir ekmek için izin gerekir mi?
Evet. İzin valilik ya da kaymakamlığa yapılan başvuruyla alınır, yalnızca 21 ilde geçerlidir ve her yıl yenilenir.
Kenevir kaç günde hasada gelir, kaç metre olur?
Ekimden hasada lif için yaklaşık 120, tohumluk için yaklaşık 150 gün geçer; bitki boyu çeşide ve koşula göre 50-300 cm arasında değişir. Türkiye denemelerindeki ölçümler kenevir kaç günde büyür maddesinde.
Kaynakça
Bu sayfa, bağlantı verilen maddelerdeki bulguları tek yerde toplar; künyeler o maddelerden aktarılmıştır. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2026). Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik. Resmî Gazete, 31 Ocak 2026, sayı 33154; dayanak: 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun m. 23
- T.C. Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (2023). 2023 Yılı Kenevir Yetiştiriciliği İçin Müracaat Edeceklerin Dikkatine. Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kurumsal duyurusu
- Ekren, S., Öztürk, G., Gökçol, A., Ertekin, M., Geren, H. ve İlker, E. (2023). Effect of nitrogen application rate and harvesting stage on yield and agronomic parameters of industrial hemp (Cannabis sativa L.). Crop Science 63(5): 3051-3064 doi:10.1002/csc2.21057
- Ekren, S., Ertekin, M., Ertekin, G., Geren, H. ve Öztürk, G. (2025). Influence of agronomic factors on the tensile properties of hemp fibers. Tekstil ve Konfeksiyon 35(4): 309-317 doi:10.32710/tekstilvekonfeksiyon.1727568
- Bajić, I., Pejić, Borivoj, Sikora, V., Kostić, M., Ivanovska, A., Pejić, Biljana ve Vojnov, B. (2022). The Effects of Irrigation, Topping, and Interrow Spacing on the Yield and Quality of Hemp (Cannabis sativa L.) Fibers in Temperate Climatic Conditions. Agriculture 12(11): 1923 doi:10.3390/agriculture12111923
- Kwiatkowska, E., Zimniewska, M., Różańska, W., Puchalski, M. ve Przybylska, P. (2024). Assessing the Impact of Drought Stress on Hemp (Cannabis sativa L.) Fibers. Materials 17(17): 4198 doi:10.3390/ma17174198
- Duque Schumacher, A. G., Pequito, S. ve Pazour, J. (2020). Industrial hemp fiber: A sustainable and economical alternative to cotton. Journal of Cleaner Production 268: 122180 doi:10.1016/j.jclepro.2020.122180
İlgili maddeler
Bu sayfadaki bilgilerin ayrıntılı kaynak maddeleri.