Ara⌘K TR

Ekim nöbetinde kenevir: sonraki ürüne etkisi

Kenevir, ekim nöbetinde kendisinden sonra ekilen ürünü etkiler. İspanya'nın yağmurla beslenen Akdeniz koşullarında kenevirden sonraki ilk buğday, sürekli buğday ekimine göre hektarda ortalama 1368 kg (+%47) fazla tane verdi.[1] Kenevirin aynı toprağa üst üste ekilmesi ise hastalığı ve bitki ölümünü artırdı.[2]

Ekim nöbeti deneme parselleri
Ekim nöbeti ve tek ürün (monokültür) karşılaştırması yapılan uzun süreli deneme parselleri, Polonya.Lesław Zimny / Wikimedia Commons · Public domain

Kısaca

  • Kenevirden sonraki ilk buğday, buğday monokültürüne göre ortalama %47 fazla tane verdi; etki ikinci yıl %6'ya indi, üçüncü yıl kayboldu.[1]
  • Kenevir ekilmiş parsellerin derin toprak katmanlarında nitrat, monokültüre göre ortalama %52 daha düşüktü.[1]
  • Çin'deki denemede ekim nöbeti düzenleri, kenevirin üst üste ekimine göre bitki ölümünü azalttı, verimi artırdı ve topraktaki bakteri ve mantar çeşitliliğini yükseltti.[2]
  • Kenevir artığının sonbaharda toprağa sürülmesi, kurak yılda sonraki buğdayın en yüksek verimi verdiği uygulama oldu.[3]
  • Kenevir, börülce ve kabakla ortak ekildiğinde tozlayıcıların %79,1'i ortak ekim parsellerinde sayıldı; kabak verimi %155 arttı.[4]
Günlük dille

Kenevir ekilen bir tarlaya ertesi yıl buğday ekildiğinde buğday daha çok ürün verebiliyor; İspanya'daki denemede artış yaklaşık yarı yarıya oldu. Ama kenevirin aynı tarlaya her yıl ekilmesi hastalığı artırıyor. Hasattan kalan artığın toprağa sürülmesi ve kenevirin başka ürünlerle birlikte ekilmesi de sonucu değiştiriyor.

Kenevirden sonra buğday

İspanya'da yağmurla beslenen Akdeniz koşullarında yürütülen denemede kenevirden sonraki ilk buğday, buğday monokültürüne göre hektarda ortalama 1368 kg (+%47) fazla tane verdi. Etki ikinci yıl ortalama 155 kg/ha (+%6) idi; üçüncü yıl buğday monokültürden ayrışmadı. Kenevir ekilmiş parsellerin derin toprak katmanlarında nitrat monokültüre göre ortalama %52 daha düşüktü.[1]

Üst üste ekim

Çin'de yapılan bir denemede farklı ekim nöbeti düzenleri, kenevirin aynı toprağa üst üste ekilmesiyle karşılaştırıldı. Ekim nöbeti düzenleri bitki ölümünü anlamlı biçimde azalttı ve verimi artırdı. Toprakta bakteri ve mantar çeşitliliği ile sayısı ekim nöbetinde, tek ürün ekimine göre anlamlı biçimde yüksek çıktı.[2]

Hasat artığının yönetimi

Litvanya Tarım ve Ormancılık Araştırma Merkezi (LAMMC), kenevir hasadından sonra kalan 8 t/ha biyokütleyi parçalayıp farklı yöntemlerle toprağa döndürdü ve ardından yazlık buğday ekti. Aşırı kurak geçen 2023'te en yüksek buğday verimi (2,4 t/ha) artığın sonbaharda toprağa sürüldüğü uygulamada alındı. Artığın işlenmeden yüzeyde bırakıldığı uygulamada ise yalnızca birkaç bitki çimlendi.[3]

Ortak ekim ve tozlayıcılar

ABD'deki North Carolina A&T State University, keneviri börülce ve tozlaşmaya bağımlı bir ürün olan kabakla birlikte ekti. Tozlayıcı bolluğunun %79,1'i ortak ekim parsellerinde sayıldı; en bol arılar ter arıları ve bombus arılarıydı. Kabak verimi kenevir+kabak ortak ekiminde %155 arttı; kenevir verimi de kenevir+kabak ortak ekiminde %165 arttı.[4]

Kenevirin arılarla ilişkisi kenevir ve arıcılık sayfasında.

Sık sorulan sorular

Kenevirden sonra ne ekilir?

Arşivdeki çalışmalarda kenevirden sonra buğday ekildi. İspanya'daki denemede kenevirden sonraki ilk buğday, sürekli buğday ekimine göre %47 fazla tane verdi.

Kenevir aynı tarlaya her yıl ekilebilir mi?

Çin'deki denemede kenevirin üst üste ekimi, ekim nöbetine göre bitki ölümünü artırdı ve verimi düşürdü. Nöbetleşe ekim önerilir.

Kenevir hasat artığı ne yapılmalı?

Litvanya'daki denemede kurak yılda en iyi sonuç, artığın sonbaharda toprağa sürülmesiyle alındı. Yüzeyde işlenmeden bırakılan artıkta sonraki buğday çimlenmedi.

Kaynakça

Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.

  1. Gorchs, G., Lloveras, J., Serrano, L. ve Cela, S. (2017). Hemp Yields and Its Rotation Effects on Wheat under Rainfed Mediterranean Conditions. Agronomy Journal 109(4): 1551-1560 doi:10.2134/agronj2016.11.0676 · Arşivdeki özeti
  2. Wu, G., Sun, J. ve Zhang, S. (2022). The Effect of Rotational Cropping of Industrial Hemp (Cannabis sativa L.) on Rhizosphere Soil Microbial Communities. Agronomy 12(10): 2293 doi:10.3390/agronomy12102293 · Arşivdeki özeti
  3. Stulpinaitė, U., Tilvikienė, V. ve Doyeni, M. O. (2024). Influence of Hemp Residues on Soil Chemical Parameters and Spring Wheat Productivity. Agronomy 14(8): 1829 doi:10.3390/agronomy14081829 · Arşivdeki özeti
  4. Dingha, B. N., Mukoko, G. N., Egbon, I. N. ve Jackai, L. E. (2024). Intercropping Industrial Hemp and Cowpea Enhances the Yield of Squash—A Pollinator-Dependent Crop. Agriculture 14(4): 636 doi:10.3390/agriculture14040636 · Arşivdeki özeti

İlgili maddeler

Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.