Araştırma özeti · KF-ARS-178
Kabuğu soyulmuş kenevir tohumundan küspe: protein %42,2, lif kabuklu küspede %41,3
Kenevir tohumundan yağ sıkıldıktan sonra kalan küspe, protein ve lif bakımından değerli bir yan üründür. Polonya'daki Bydgoszcz Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, yağlık kenevir çeşidi Henola'nın tohumlarını kabuklu ve kabuğu soyulmuş olarak ayrı ayrı soğuk presleyip iki küspenin besin değerini, depolama dayanımını ve hijyenini altı ay boyunca izledi.
Tek cümlede bulgu
- Kabuğu soyulmuş tohumdan elde edilen küspede ham protein %41,2-42,2 arasında ölçüldü.
- Kabuklu tohum küspesinde diyet lifi %37,2-41,3 idi; kabuksuz küspede bu oran %6,9-8,0'a indi.
- Kabuk, sindirilemeyen karbonhidratların ve fitatın başlıca kaynağı çıktı; kabuğu soymak ikisini de azalttı.
- İki küspede de çoklu doymamış yağ asidi oranı %63-72, omega-6/omega-3 oranı yaklaşık 3,1:1 idi.
- Altı ay boyunca hiçbir örnekte Salmonella saptanmadı; mikrobiyolojik değerler güvenlik sınırlarının altında kaldı.
Araştırma sorusu
Kenevir tohumunun kabuğunu soyup soymamak, yağ sıkımından sonra kalan küspenin besin değerini, besin emilimini azaltan maddeleri, depolama dayanımını ve hijyenini nasıl değiştirir?
Yöntem
Krystian Ambroziak ve Anna Wenda-Piesik, Polonya'da ıslah edilen yağlık ve tek evcikli Henola çeşidini 2023 sezonunda herbisit ve gübre kullanmadan yetiştirdi. Tohumların bir kısmı üç aşamalı bir düzenekle kabuğundan ayrıldı; kabuklu ve kabuksuz tohumlar 55 °C'de soğuk preslendi. Kabuksuz tohumdan ayrıca çift soğuk pres ve 90 °C'de sıcak pres örnekleri hazırlandı. Protein, lif, yağ, yağ asitleri, enerji değeri, küspedeki fitik asit ve toplam fenolik madde laboratuvarda ölçüldü. Küspeler ışık geçirmeyen ambalajda 1, 3 ve 6 ay saklanıp asit, peroksit ve anisidin değerleri, mikrobiyolojik yük ve duyusal özellikler yeniden ölçüldü.
Bulgular
Kabuksuz küspede ham protein %41,15-42,20, kalan yağ %33,1-37,5 idi; enerji değeri 100 gramda 512-540 kcal'e ulaştı. Kabuklu küspede diyet lifi %37,2-41,26, toplam karbonhidrat %43,5-48,2 ölçüldü; kabuksuz küspede toplam karbonhidrat yaklaşık %9,5'te kaldı. Kabuk, sindirilemeyen polisakkaritlerin ve fitatın başlıca deposu çıktı: kabuklu küspede suda çözünmeyen polisakkarit toplamı %27'yi aştı. Yazarlar, incelenen hiçbir örneğin insan beslenmesi için güvenli kabul edilen günlük fitik asit düzeyini aşmadığını belirtiyor. Yağ asidi bileşimi iki küspede benzerdi: çoklu doymamış yağ asitleri %63-72, omega-6/omega-3 oranı 3,1-3,3:1. Altı ay boyunca iki küspede de koliform, stafilokok ve Enterobacteriaceae saptama sınırının üzerine çıkmadı, Salmonella hiçbir örnekte bulunmadı; kabuksuz küspede toplam mikroorganizma sayısı gram başına 1000'in altında kaldı. Renk, koku ve kıvam altı ay boyunca değişmedi.
Sınırlılıklar
Çalışma tek bir çeşitle (Henola) ve tek bir hasat yılıyla yapıldı; farklı çeşitlerde oranlar değişebilir. Altıncı ayda iki küspede de Totox indeksi 15'i geçti; yazarlar insan tüketimi için kabuksuz küspenin üretimden sonraki üç ay içinde kullanılmasını ve vakumlu, ışık almayan ambalaj önerdi. Duyusal değerlendirme üç kişilik bir panelle yapıldı. Çalışma küspenin bileşimini ölçtü; bir besleme ya da klinik deneme değildir. Bu arşivde tam metin okundu.
| Ölçüm | Kabuksuz küspe | Kabuklu küspe |
|---|---|---|
| Ham protein | %41,15-42,20 | %28,4-31,4 |
| Diyet lifi | %6,90-8,03 | %37,2-41,26 |
| Kalan yağ | %33,1-37,5 | %7,5-9,5 |
| Toplam karbonhidrat | yaklaşık %9,5 | %43,5-48,2 |
| Enerji (100 g) | 512-540 kcal | daha düşük |
| Omega-6/omega-3 | 3,1-3,3:1 | 3,1-3,3:1 |
| Salmonella (6 ay) | saptanmadı | saptanmadı |
Bu çalışmayı alıntıla
Ambroziak, K. ve Wenda-Piesik, A. (2025). Comparative Characterization of Hemp Seed Cakes from Dehulled and Hulled Cannabis sativa L. var. oleifera cv. 'Henola': Nutritional, Functional, and Storage Stability Insights.
Foods 14(9): 1605. doi:10.3390/foods14091605
Sık sorulan sorular
Kenevir küspesi nedir?
Kenevir tohumundan yağ sıkıldıktan sonra kalan katı kısımdır. Bu çalışmada kabuğu soyulmuş tohumdan elde edilen küspede protein %42,2'ye kadar çıktı.
Kabuklu mu kabuksuz mu kenevir küspesi daha yararlı?
Amaca bağlı. Kabuksuz küspe protein ve enerji bakımından daha zengin; kabuklu küspe diyet lifi bakımından zengin (%41,3'e kadar). Yazarlar kabuklu küspeyi yüksek lifli gıda ve yem için, kabuksuz küspeyi proteinli ürünler için uygun görüyor.
Kenevir küspesi ne kadar saklanabilir?
Bu çalışmada iki küspe de ilk üç ayda kabul edilebilir kalitede kaldı; altıncı ayda oksidasyon göstergeleri sınırı aştı. Işık almayan, mümkünse vakumlu ambalaj önerildi.
İlgili sayfalar
Bu çalışmanın konusuyla doğrudan bağlantılı, arşivde kayıtlı sayfalar.