Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-042

Kenevirin dünya pazarı: ölçülen ticaret, tahmin edilen büyüklük

Kenevir pazarını sayıyla konuşmanın önündeki engel fiyat ya da üretim değil, sınıflandırma. Gümrük nomenklatürü kenevirin üç ürününü tanıyor; geri kalan her şey başka adlarla ticarete giriyor ve 'kenevir' olarak sayılmıyor.

17 ölçüm satırı3 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Uluslararası ticaret istatistiği kenevirin üç ürününü tanır: ham/havuzlanmış lif, işlenmiş lif ile kıtık-döküntü, ve kenevir iplik. Tohum yağı, gıda, yapı malzemesi ve CBD ürünleri bu kalemlerin dışındadır.
  • 2020'de kayıtlı kenevir ürünleri ticareti 42 milyon dolar; aynı yıl için tahmin edilen pazar büyüklüğü yaklaşık 5 milyar dolar. Aradaki fark ölçüm kapsamından doğuyor.
  • Birim değer işleme düzeyiyle yükseliyor: ham kenevir 1,38 $/kg, yarı işlenmiş 0,94 $/kg, iplik 9,1 $/kg (2020).
  • CBD ürünleri bambaşka bir fiyat ölçeğinde: Kasım 2021'de ham CBD yağı 931 $/kg, izolat 952-1.200 $/kg. Rapor bu fiyatların aşırı üretim sonrası düştüğünü de yazıyor.
  • AB'de ekim alanı 2015'te 20.540 hektardan 2022'de 33.020 hektara çıktı; üretim 97.130 tondan 179.020 tona. Fransa en büyük üretici.
  • Aynı yıl için iki kaynak farklı sayı veriyor: bir derleme 2022 için 32.250 hektar ve Fransa'ya %78 pay yazıyor, Komisyon 33.020 hektar ve %60'tan fazla diyor.

Kayıtlı ticaret ile tahmini pazar büyüklüğü (2020)

İki sayı aynı türden değildir: 42 milyon dolar kayda, 5 milyar dolar tahmine dayanır. Grafik farkın ölçeğini gösterir, kayıt dışılığı ölçmez.

KalemDeğer (milyon $)NiteliğiKaynak
Uluslararası istatistiklere yansıyan ticaret42UN Comtrade kaydı, HS kalemleri[1]2022
Tahmini pazarın geri kalanı4.958tahmini toplamdan kaydın çıkarılmasıyla[1]2022
Tablo 1 — Kayıtlı ticaret ile tahmini pazar büyüklüğü (2020)Karşılaştırma kuralları
Tahmini 5 milyar dolarlık pazarın ticaret istatistiğine yansıyan kısmı
Uluslararası istatistiklere yansıyan ticaret 42 milyon $ (%0,8) Tahmini pazarın geri kalanı 4.958 milyon $ (%99,2)

Çubuk, yukarıdaki tablonun “Değer (milyon $)” kolonundan bölünmüştür; ayrı bir veri kaynağı kullanılmaz. Parça genişlikleri listelenen satırların toplamına oranlanır — en yüksek değere değil. Listelenen değerlerin toplamı 5.000 milyon $.

İşleme düzeyine göre ithalat birim değeri (2020)

ÜrünBirim değer ($/kg)Ölçüm koşuluKaynak
Kenevir ipliği9,1ortalama ithalat birim değeri[1]2022
Ham kenevir1,38ortalama ithalat birim değeri[1]2022
Yarı işlenmiş kenevir0,94ortalama ithalat birim değeri[1]2022
Tablo 2 — İşleme düzeyine göre ithalat birim değeri (2020)Karşılaştırma kuralları
Kilogram başına ithalat birim değeri
Kenevir ipliği 9,1
Ham kenevir 1,38
Yarı işlenmiş kenevir 0,94
09,1 $/kg

Çubuklar yukarıdaki tablonun “Birim değer ($/kg)” kolonundan ölçeklenmiştir; ayrı bir veri kaynağı kullanılmaz. En uzun çubuk tablodaki en yüksek değere karşılık gelir.

CBD ürünlerinde fiyat (Kasım 2021)

Ürün ve pazarFiyat ($/kg)Ölçüm koşuluKaynak
Ham CBD yağı — Avrupa931piyasa fiyatı, Kasım 2021[1]2022
CBD izolat — Avrupa952piyasa fiyatı, Kasım 2021[1]2022
CBD izolat — ABD1.200piyasa fiyatı, Kasım 2021[1]2022
Tablo 3 — CBD ürünlerinde fiyat (Kasım 2021)Karşılaştırma kuralları
CBD ürünlerinde kilogram fiyatı
Ham CBD yağı — Avrupa 931
CBD izolat — Avrupa 952
CBD izolat — ABD 1.200
01.200 $/kg

Çubuklar yukarıdaki tablonun “Fiyat ($/kg)” kolonundan ölçeklenmiştir; ayrı bir veri kaynağı kullanılmaz. En uzun çubuk tablodaki en yüksek değere karşılık gelir.

AB ekim alanı ve üretimi

Büyüklük20152022DeğişimKaynak
Lif amaçlı ekim alanı20.540 ha33.020 ha%60 artış[2]
Üretim97.130 ton179.020 ton%84,3 artış[2]
Tablo 4 — AB ekim alanı ve üretimiKarşılaştırma kuralları

Aynı yıl için iki ayrı AB rakamı

Fark giderilmedi; iki kaynak da olduğu gibi aktarıldı.

BüyüklükAvrupa KomisyonuDerleme (2024)Kaynak
2022 ekim alanı33.020 ha32.250 ha[3]2024
Fransa'nın üretim payı%60'tan fazla%78[3]2024
İkinci ve üçüncü ülkeAlmanya %17, Hollanda %5aktarılmadı[3]2024
Tablo 5 — Aynı yıl için iki ayrı AB rakamıKarşılaştırma kuralları

Ticaret politikası örüntüleri

BulguİçerikKaynak
Tarife düzeyikenevir ürünlerinde tarım ürünleri ortalamasına göre düşük[1]2022
Tarife tırmanmasıiplik, ham ve yarı işlenmiş ürünlere göre daha yüksek tarifeyle karşılaşıyor[1]2022
Tarife dışı önlemiplikte uygulanan önlem türü sayısı ham/yarı işlenmiş ürünlerin iki katı[1]2022
Önlemlerin yönüönlemler sistematik olarak ithalata, bazı durumlarda ihracata da uygulanıyor[1]2022
Tablo 6 — Ticaret politikası örüntüleriKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

Bu sayfadaki ticaret, fiyat ve tarife satırlarının tamamı UNCTAD'ın 2022 tarihli endüstriyel kenevir raporundan alınmıştır; rapor kendi ölçümünü yapmaz, FAO ve UN Comtrade serilerini derler. AB ekim alanı ve üretim serisi Avrupa Komisyonu'nun kendi bilgi sayfasından, karşılaştırma sütunu ise 2024 tarihli bir derlemeden alınmıştır.

Pazar büyüklüğü ile kayıtlı ticaret aynı türden iki sayı değildir: biri tahmin, diğeri kayıt. Aynı tabloda yan yana durmalarının nedeni birbirinin yerine geçmeleri değil, aralarındaki farkın kendisinin bulgu olmasıdır.

Fiyatlar ithalat birim değerleridir (ithalat değeri ÷ ithalat miktarı); satış fiyatı ya da üretici eline geçen fiyat değildir.

  1. Sayfanın çerçevesini kuran cümle şudur: Armonize Sistem kenevirin yalnızca üç ürününü tanır [1]. Kenevir tohumu yağı, kenevir unu, kenevir betonu, yalıtım malzemesi ve CBD ürünleri ayrı kenevir kalemleri olarak sayılmaz; bu ürünler ticarete girdiğinde başka başlıklar altında görünür. Kodların ayrıntısı dış ticaret kodları sayfasında.
  2. Bu yüzden 42 milyon dolar ile 5 milyar dolar arasındaki fark bir kaçakçılık ya da kayıt dışılık ölçüsü değildir [1]. Ölçülen şey şudur: pazarın büyük bölümü, kenevir adıyla sayılmayan ürünlerden oluşuyor. Raporun politika önerisi de budur — sınıflandırmalara daha temsili bir kenevir ürünleri kümesi eklenmeli.
  3. Birim değer tablosundaki sıralama beklenenin dışında bir ayrıntı taşıyor: yarı işlenmiş kenevir (0,94 $/kg) ham kenevirden (1,38 $/kg) daha ucuz görünüyor [1]. İşleme düzeyi arttıkça fiyatın artması beklenirdi. Bunun nedeni büyük olasılıkla kalemlerin içeriğidir: 5302.90 kalemi işlenmiş lifin yanında kıtık ve döküntüyü de kapsar, yani düşük değerli yan ürünler aynı kalemde toplanır. Bu açıklama raporda yazılı değildir, kalemin tanımından çıkarılmıştır ve bu arşivde doğrulanmamış bir yorum olarak durur.
  4. CBD fiyatları ile lif fiyatları aynı ölçekte okunamaz: aradaki fark yüzlerce kattır ve iki ürün aynı üretim biçiminden çıkmaz [1]. Rapor ayrıca 2019 sonu ve 2020 başındaki aşırı üretimin ardından CBD fiyatlarının belirgin biçimde düştüğünü yazıyor; buradaki değerler Kasım 2021 kesitidir ve bugüne taşınamaz.
  5. Üretim tarafında rapor Çin'i tarihsel olarak lider üretici, Fransa gibi Avrupa ülkelerini geleneksel üretici, Kanada ve ABD'yi ise etkisi büyüyen yeni üreticiler olarak tanımlıyor ve yaklaşık 40 ülkenin kayda değer miktarda üretim yaptığını yazıyor [1]. Ülke bazında üretim miktarı tablosu bu arşive alınmadı: rapordaki paylar 2019 verisine ait grafiklerden okunur ve grafikten sayı okumak bu arşivin yöntemine aykırıdır.
  6. AB serisi Komisyon'un kendi sayfasından alınmıştır [2]. Aynı yıl için 2024 tarihli bir derleme farklı sayılar veriyor [3]: 2022 ekim alanı 32.250 hektar ve Fransa'nın payı %78. Fark küçük görünse de Fransa payındaki on sekiz puanlık ayrışma küçük değil. En olası açıklama iki kaynağın farklı tanım kullanmasıdır (lif üretimi mi toplam üretim mi, hangi nem düzeyinde); bu arşivde doğrulanmadı, varsayım olarak duruyor.
  7. Ticaret politikası tarafında iki örüntü aynı yöne işaret ediyor [1]: tarife de tarife dışı önlem de işlenmiş üründe artıyor. Pratik sonucu şudur — ham lif ihraç etmek, iplik ihraç etmekten daha az engelle karşılaşır. Katma değeri üretici ülkede tutmayı hedefleyen bir politika bu iki engeli birlikte hesaba katmak zorundadır.
  8. Türkiye'nin kenevir ithalat ve ihracat rakamları bu arşivde doğrulanmadı. TÜİK dış ticaret serisi GTİP bazında sorgulanabilir durumdadır, ancak değerler bu arşive aktarılmadan önce tek tek doğrulanmalıdır.

Bu sayfanın sınırı

Bu sayfa bir pazar raporu değildir: talep tahmini, büyüme oranı ve piyasa araştırması firmalarının projeksiyonları aktarılmamıştır. Kayıtlı ticaret 2020, CBD fiyatları Kasım 2021, AB serisi 2022 kesitidir; hiçbiri güncel fiyat değildir. Ülke bazında üretim miktarları ve Türkiye'nin dış ticaret rakamları doğrulanmadığı için verilmemiştir. Birim değerler ithalat kayıtlarından türetilmiştir; üreticinin eline geçen fiyat değildir. Pazar büyüklüğü tahmini ile ticaret kaydı arasındaki oran kayıt dışılık ölçüsü olarak kullanılamaz.

Kaynakça

  1. Fugazza, M. (2022). Commodities at a Glance: Special issue on industrial hemp, No. 16. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), Cenevre — UNCTAD/DITC/COM/2022/1.
  2. Avrupa Komisyonu. Hemp — Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü bilgi sayfası. Avrupa Komisyonu, agriculture.ec.europa.eu.
  3. González Cortés, J., Ryu, B. R., Pauli, C., Royano Barroso, L. ve Park, S.-H. (2024). Industrial Applications of Hemp Fiber in Europe and Evolving Regulatory Landscape. Journal of Natural Fibers 21(1): 2435047. doi:10.1080/15440478.2024.2435047

İlgili sayfalar