Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-020

Kenevir fiyatı ve destekleme: arşivde doğrulanabilenler

Kenevir üretiminin kârlılığını soran herkesin ilk aradığı şey alım fiyatı. Bu sayfanın en önemli bulgusu olumsuz bir bulgu: kenevir, TMO'nun fiyat açıkladığı ürünler arasında değil. Elde kalan tek kurumsal fiyat referansı bir üniversite enstitüsünün döner sermaye tarifesidir.

11 ölçüm satırı3 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Kenevir, TMO'nun alım fiyatı açıkladığı ürünler arasında değil; bu arşivde kenevire özgü bir TMO fiyatı bulunamadı.
  • Tek kurumsal fiyat referansı OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nün 2025 satış tarifesi: tohum 370 TL/kg, lif 170 TL/kg, kök 55, kıtık 35, sap 32 TL/kg.
  • Bu tarife bir kurumun kendi satış fiyatıdır; üreticinin eline geçen piyasa fiyatı sayılamaz.
  • 2025'teki yeni destekleme modelinde temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği yer alıyor.
  • Vezirköprü anketinde lifle birlikte üretim, tohumun kilogram maliyetini 25,73 TL'den 10,6 TL'ye düşürdü.

OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü döner sermaye tarifesi (2025)

ÜrünFiyatÖlçüm koşuluKaynak
Kenevir tohumu370,00 TL/kgEnstitü döner sermaye satış fiyatı, 2025[1]2025
Kenevir lifi170,00 TL/kgEnstitü döner sermaye satış fiyatı, 2025[1]2025
Kenevir kökü55,00 TL/kgEnstitü döner sermaye satış fiyatı, 2025[1]2025
Kenevir kıtığı35,00 TL/kgEnstitü döner sermaye satış fiyatı, 2025[1]2025
Kenevir sapı32,00 TL/kgEnstitü döner sermaye satış fiyatı, 2025[1]2025
Tablo 1 — OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü döner sermaye tarifesi (2025)Karşılaştırma kuralları
Ürün başına kilogram fiyatı (2025)
Kenevir tohumu 370
Kenevir lifi 170
Kenevir kökü 55
Kenevir kıtığı 35
Kenevir sapı 32
0370 TL/kg

Çubuklar yukarıdaki tablonun “Fiyat” kolonundan ölçeklenmiştir; ayrı bir veri kaynağı kullanılmaz. En uzun çubuk tablodaki en yüksek değere karşılık gelir.

Yeni destekleme modelinin kalemleri

KalemİçerikÖlçüm koşuluKaynak
Temel destekÖnceki yıllarda uygulanan mazot-gübre desteğinin yerini alan kalemYeni Destekleme Modeli, 2025[2]2025
Planlı üretim desteğiÜretim planlamasına uyulması hâlinde ödenen ek kalemYeni Destekleme Modeli, 2025[2]2025
Sertifikalı tohum kullanım desteğiSertifikalı tohum kullananlara ödenen ek destekYeni modelde aynı şekilde sürüyor[2]2025
Tablo 2 — Yeni destekleme modelinin kalemleriKarşılaştırma kuralları

Vezirköprü anketinde birim maliyet (2020-2021)

ÖlçütYalnızca tohumTohum + lifKaynak
Tohum üretim maliyeti (TL/kg)25,7310,6[3]2021
Lif üretim maliyeti (TL/kg)—17,4[3]2021
Gayri safi üretim değeri (TL/da)4.00010.200[3]2021
Tablo 3 — Vezirköprü anketinde birim maliyet (2020-2021)Karşılaştırma kuralları

Yöntem notu

  1. Kenevir, TMO'nun alım fiyatı açıkladığı ürünler arasında değildir. TMO'nun 2025 duyurusu hububat ürünlerini kapsar; kenevir lifi ve tohumu için TMO tarafından açıklanmış bir alım fiyatı bu arşivde bulunamadı. TMO'nun kenevirle ilişkisi fiyat değil izin tarafındadır: çiçek ve yaprak üretimi başvuruları TMO'ya yapılır ve kota bu kanaldan dağıtılır.
  2. Bunun üretici açısından pratik sonucu şudur: lif ve tohum üretiminde devlet alım garantisi yoktur. Fiyat, alıcıyla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Arşivdeki 2023 sektör beyanı da bu modeli anlatıyor — üretimin büyük bölümü tek bir şirketin sözleşmeli ağından geliyor.
  3. OMÜ tarifesindeki fiyatlar bir piyasa fiyatı değil, enstitünün kendi döner sermaye satış fiyatıdır. Araştırma kurumu ölçeğinde, küçük partiler için geçerlidir; ton ölçeğinde sözleşmeli alım fiyatıyla karıştırılmamalıdır. Yine de arşivdeki tek kurumsal referans olduğu için burada verilir.
  4. Tarifedeki oranlar yine de bilgi taşır: tohum kilogram fiyatı lif fiyatının yaklaşık iki katı, sapın ise on katından fazladır. Sap ve kıtık en düşük değerli kalemlerdir; kenevirin ekonomik değerinin ağırlıkla tohum ve lifte toplandığını gösterir.
  5. Vezirköprü anketindeki 2020-2021 birim maliyetleri (tohumda 25,73 TL/kg) ile OMÜ'nün 2025 satış fiyatı (370 TL/kg) arasındaki fark yalnızca kâr marjı değildir: dört yıllık enflasyon, ölçek farkı ve satış kanalı farkı bir aradadır. İki rakam doğrudan karşılaştırılamaz.
  6. Destekleme kalemleri genel tarımsal destekleme modeline aittir; kenevire özgü bir destek tutarı bu arşivde doğrulanmadı. Kenevirin bu kalemlerden hangilerine ve hangi tutarla dahil olduğu, yıllık destekleme tebliğinden okunmalıdır.

Bu sayfanın sınırı

Kenevire özgü bir TMO alım fiyatı bu arşivde bulunamadı; bunun yokluğu burada bulgu olarak kaydedilir. OMÜ tarifesi kurumsal bir döner sermaye listesi olup piyasa fiyatı değildir. Destekleme kalemleri genel modele aittir; kenevir için dekar ya da ton başına destek tutarı doğrulanmadı. Sözleşmeli üretimde uygulanan alım fiyatları, işleme tesislerinin ödediği bedeller ve ihracat fiyatları bu arşivde doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; o konularda burada bilgi verilmez.

Kaynakça

  1. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü (2025). Ar-Ge Ürün Fiyat Tarifesi — Döner Sermaye Ücret/Fiyat Tarifesi (2025). OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü, kurumsal fiyat listesi.
  2. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (2025). TMO, 2025 Yılı Hububat Alım Fiyatlarını Açıkladı. Tarım ve Orman Bakanlığı kurumsal duyurusu, 2 Haziran 2025 — yeni destekleme modeli kalemleri.
  3. Uğurlu, M. (2021). Endüstriyel Kenevir Tohum Üretiminin Ekonomik Analizi: Vezirköprü Örneği. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Journal of the Institute of Science and Technology) 11(Özel Sayı): 3507-3518. doi:10.21597/jist.1028787

İlgili sayfalar