Genel bakış · KF-GNL-004
Kozmetik: genel bakış
Kozmetikte kullanılan kenevir hammaddesi, tohumdan soğuk sıkımla elde edilen yağdır; etiketlerde INCI adıyla Cannabis Sativa Seed Oil olarak geçer. Formülasyonda taşıyıcı ve yumuşatıcı yağ olarak krem, emülsiyon, sabun ve şampuanlarda yer alır.
Yağın %59,6'sı linoleik asittir; omega-6 ve omega-3 yağ asitlerini yaklaşık 3:1 oranında taşır. Cilt üzerindeki etkisi iki yoldan denendi. Tayland'da plasebo kontrollü bir yüz maskesi denemesinde kenevirli maske sekiz haftada cilt nemini %65,65 artırdı, yağlanmayı ve kızarıklığı azalttı. Finlandiya'da atopik dermatit hastaları yağı yiyerek tükettiğinde cilt kuruluğu ve kaşıntı azaldı. İki deneme de küçük ve kısa süreli. Yağ oksidasyona duyarlı olduğu için antioksidan ve ambalaj seçimi önemlidir.
| Ölçüt (8 hafta) | Kenevirli maske | Yağsız maske (plasebo) |
|---|---|---|
| Cilt nemi | +%65,65 | +%38,25 |
| Yağlanma (sağ yanak) | −%32,9 | +%22,4 |
| Kızarıklık | −%8,7-12,9 | anlamlı değişim yok |
| Yan etki | bildirilmedi | — |
Kozmetikte kenevir
Ana madde: Kozmetikte kenevir
Kozmetikte kullanılan kenevir hammaddesi, tohumdan soğuk sıkımla elde edilen yağdır. Etiketlerde INCI adıyla Cannabis Sativa Seed Oil olarak geçer. Plasebo kontrollü bir yüz maskesi denemesinde kenevir tohumu yağı cilt nemini artırdı, yağlanmayı ve kızarıklığı azalttı.[1]
- Yüz maskesi denemesinde kenevir yağlı maske cilt nemini sekiz haftada %65,65 artırdı; yağsız maskede artış %38,25 kaldı.[1]
- Aynı denemede kenevirli maske cilt yağlanmasını %32,9 azalttı, kızarıklığı %8,7-12,9 azalttı; yan etki bildirilmedi.[1]
- Kenevir tohumu yağının yenerek tüketildiği bir denemede atopik dermatitli hastaların cilt kuruluğu ve kaşıntısı azaldı.[2]
- Formülasyonda taşıyıcı ve yumuşatıcı yağdır; linoleik asit %59,6.[3] Oksidasyona duyarlı olduğu için antioksidan ve ambalaj seçimi önemlidir.
Kenevir tohumu yağı ve cilt: nem, yağlanma, kızarıklık ve kuruluk
Ana madde: Kenevir tohumu yağı ve cilt: nem, yağlanma, kızarıklık ve kuruluk
Kenevir tohumu yağı cilt bakımında iki yoldan denendi: cilde sürülerek ve yiyecek olarak. Tayland'da plasebo kontrollü bir yüz maskesi denemesinde kenevirli maske cilt nemini plasebodan belirgin fazla artırdı, yağlanmayı ve kızarıklığı azalttı. Finlandiya'da atopik dermatit hastalarıyla yapılan denemede ise yağı yemek cilt kuruluğunu ve kaşıntıyı azalttı.
- Kenevir tohumu yağlı yüz maskesi sekiz haftada cilt nemini %65,65 artırdı; aynı tabandan yapılan yağsız maskede artış %38,25 kaldı.
- Kenevirli maske sağ yanakta yağlanmayı %32,9 azalttı; yağsız maskede yağlanma %22,4 arttı.
- Kızarıklık kenevirli maskede %8,7-12,9 azaldı; yağsız maskede anlamlı değişim olmadı. Sekiz haftada yan etki bildirilmedi.
- Atopik dermatit hastaları sekiz hafta kenevir tohumu yağı yediğinde, zeytinyağı dönemine göre bildirdikleri cilt kuruluğu ve kaşıntı azaldı.
- İki deneme de küçük ve kısa; maskedeki yağ oranı %0,8-1,2.
Kenevir yağlı krem ve emülsiyonlar
Ana madde: Kenevir yağlı krem ve emülsiyonlar
Kenevir yağlı krem, kenevir tohumu yağının su fazıyla kararlı biçimde bir arada tutulduğu yarı katı kozmetik ürünleri tanımlar. Yağ omega-6 ve omega-3 yağ asitlerini yaklaşık 3:1 oranında taşır[4]; cilde sürülen kenevir yağlı bir jel maske, plasebo kontrollü denemede cilt nemini artırdı ve kızarıklığı azalttı.[1]
- Soğuk sıkım kenevir tohumu yağı içeren yüz maskesi sekiz haftada cilt nemini %65,65 artırdı; aynı taban plaseboda artış %38,25 oldu.[1]
- Aynı denemede kızarıklık kenevirli maskede yanağa göre %8,7-12,9 azaldı, yan etki bildirilmedi.[1]
- Kenevir yağı emülsiyonlarında yüksek enerjili hazırlama, düşük enerjili yönteme göre anlamlı biçimde daha küçük damla verdi.[4]
- Rafinasyon iyot değerini 167,4'ten 155,8'e düşürüyor; rafine edilmemiş yağ daha fazla çoklu doymamış yağ asidi taşır ve antioksidan ile ambalaj seçimini önemli kılar.[4]
Kenevir yağlı sabun
Ana madde: Kenevir yağlı sabun
Kenevir yağlı sabun, Cannabis sativa L. tohumundan sıkılan yağın alkali ile sabunlaştırılmasıyla üretilen temizleme ürünüdür. Yağ, omega-6 ve omega-3 yağ asitlerini yaklaşık 3:1 oranında taşır; sterol ve tokoferolleri içeren küçük bir sabunlaşmayan fraksiyonu vardır.[5][4] Ölçülen yüksek iyot değeri, reçete kurulurken hesaba katılması gereken ana özelliktir.
- Kenevir tohumu yağında omega-6/omega-3 oranı 3:1 olarak bildiriliyor.[4]
- Reçetenin iki girdisi yağın kendi sayılarıdır: sabunlaşma sayısı alkali miktarını belirler, iyot değeri doymamışlığı gösterir.
- İyot değeri 154-167 g I₂/100 g aralığında ölçüldü.[5][4]
- Sabunlaşma sayıları 184 ile 202 mg KOH/g arasında; fark yetiştirme koşulundan ve yağın rafine olup olmamasından geliyor.[5][4]
Kenevir yağlı şampuan
Ana madde: Kenevir yağlı şampuan
Kenevir yağlı şampuan, kenevir tohumu yağının ya da tohum özütünün yüzey etkin madde sistemine katıldığı saç temizleme ürünlerini tanımlar. Saç üzerine yayımlanmış iki çalışma olumlu sonuç bildiriyor: doğrudan uygulanan tohum yağı özütüyle bir klinik deneme ve hücre kültüründe çimlendirilmiş tohum özütü.[6][7]
- Kenevir tohumu yağı özütü iki ay boyunca her gece saç derisine uygulanan 20 hastanın 15'inde 8. haftada yanıt görüldü: 5'inde belirgin, 8'inde orta, 2'sinde hafif.[6]
- Çimlendirilmiş tohum kaynaklı biyomalzemeler, saç kök hücrelerinde dökülmeyi önleyen gen yolaklarını yukarı, dökülmeyi etkinleştirenleri aşağı düzenledi.[7]
- Bu sonuçlar durulanmayan uygulamada ve laboratuvarda alındı; kenevir yağlı şampuanı doğrudan sınayan bir çalışma arşivde henüz yok.
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Künyeler ana maddelerden aktarılmıştır.
- Anurukvorakun, O. ve Jarupinthusophon, S. (2025). Hemp Seed Extract-Enriched Oxygenating Facial Mask: Effects on Skin Hydration, Sebum Control, and Erythema Reduction. Cosmetics 12(6): 286 doi:10.3390/cosmetics12060286
- Callaway, J., Schwab, U., Harvima, I., Halonen, P., Mykkänen, O., Hyvönen, P., Järvinen, T. (2005). Efficacy of dietary hempseed oil in patients with atopic dermatitis. Journal of Dermatological Treatment 16(2): 87-94 doi:10.1080/09546630510035832
- Da Porto, C., Decorti, D. ve Tubaro, F. (2012). Fatty acid composition and oxidation stability of hemp (Cannabis sativa L.) seed oil extracted by supercritical carbon dioxide. Industrial Crops and Products 36(1): 401-404 doi:10.1016/j.indcrop.2011.09.015
- Mikulcová, V., Kašpárková, V., Humpolíček, P. ve Buňková, L. (2017). Formulation, Characterization and Properties of Hemp Seed Oil and Its Emulsions. Molecules 22(5): 700 doi:10.3390/molecules22050700
- Anwar, F., Latif, S., Ashraf, M. (2006). Analytical characterization of hemp (Cannabis sativa) seed oil from different agro-ecological zones of Pakistan. Journal of the American Oil Chemists' Society 83(4): 323-329 doi:10.1007/s11746-006-1207-x
- Farhood, I. G., Mamoori, A. ve Sahib, Z. H. (2023). Clinical and Pathological Evaluation of Hemp Seeds Oil in the Treatment of Alopecia Areata. Medical Journal of Babylon 20(1): 108-111 doi:10.4103/MJBL.MJBL_280_22
- Kim, D., Kim, N. P., Kim, B. (2024). Effects of Biomaterials Derived from Germinated Hemp Seeds on Stressed Hair Stem Cells and Immune Cells. International Journal of Molecular Sciences 25(14): 7823 doi:10.3390/ijms25147823
Ayrıca bakınız
Kozmetik kategorisinde kayıtlı diğer sayfalar.
- Cilt bariyeri — Derinin en üst tabakasının su kaybını sınırlayan koruyucu işlevi.
- Cilt bariyeri onarımında bitkisel yağlar: derleme çalışması — Bitkisel yağların cilt bariyer işlevine etkisini derleyen çalışmanın kapsamı, değerlendirme çerçevesi ve kenevir yağının bu derleme içindeki yeri.
- Kenevir yağı ve cilt: ölçülmüş sonuçlar — Kenevir tohumu yağının cilt üzerine etkisini ölçen klinik çalışma sonuçları ve bu sonuçların sınırları.