Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-016

Kenevir üretim ekonomisi: maliyet, verim ve gelir

Kenevirin kârlı olup olmadığı sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü cevap üretim amacına göre değişiyor. Aynı ankette tohumu tek başına almak ile tohum ve lifi birlikte almak arasında dekara gelir iki buçuk kat farklı çıkıyor.

10 ölçüm satırı1 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Vezirköprü'deki ankette yalnızca tohum için ekilen dekar 4.000 TL, lifle birlikte ekilen dekar 10.200 TL gayri safi üretim değeri verdi.
  • Lifle birlikte üretimde tohumun kilogram maliyeti 25,73 TL'den 10,6 TL'ye düştü; lifin kilogram maliyeti 17,4 TL.
  • Dekara verim tohumda 60-100 kg, lifte ortalama 200 kg.
  • Maliyetin büyük kısmı değişken masraf: lif üretiminde %88,1. Yalnızca tohum üretiminde en büyük kalem işçilik, %34,1.
  • Değerler tek bir ilçede, tek ankette ve 2020-2021 dönemine aittir; Türkiye ortalaması değildir.

Dekara verim (2020-2021, Vezirköprü)

ÜrünVerimÖlçüm koşuluKaynak
Tohum60-100 kg/daAnket, 2020-2021 üretim dönemi, Vezirköprü[1]2021
Lifortalama 200 kg/daAnket, 2020-2021 üretim dönemi, Vezirköprü[1]2021
Tablo 1 — Dekara verim (2020-2021, Vezirköprü)Karşılaştırma kuralları

Gelir ve birim maliyet — aynı anket, aynı dönem

ÖlçütYalnızca tohumTohum + lifKaynak
Gayri safi üretim değeri (TL/da)4.00010.200[1]2021
Tohum üretim maliyeti (TL/kg)25,7310,6[1]2021
Lif üretim maliyeti (TL/kg)—17,4[1]2021
Tablo 2 — Gelir ve birim maliyet — aynı anket, aynı dönemKarşılaştırma kuralları

Maliyet yapısı

KalemPayÖlçüm koşuluKaynak
İşçilik gideri (yalnızca tohum üretiminde)%34,1En büyük maliyet kalemi[1]2021
Değişken masraf — yalnızca tohumluk üretimi%77,2Toplam maliyet içindeki pay[1]2021
Değişken masraf — lifle birlikte tohumluk%78,3Toplam maliyet içindeki pay[1]2021
Değişken masraf — lif üretimi%88,1Toplam maliyet içindeki pay[1]2021
Değişken masraf — toplam üretim%86,7Toplam maliyet içindeki pay[1]2021
Tablo 3 — Maliyet yapısıKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

  1. TL cinsinden rakamlar 2020-2021 üretim dönemine aittir ve güncel fiyat olarak okunamaz. Enflasyon nedeniyle bugünkü maliyetle doğrudan karşılaştırma yapılamaz; buradaki değerin kalıcı bilgisi mutlak tutar değil, kalemler arasındaki oranlardır.
  2. Çift amaçlı üretimde birim maliyetin düşmesi tesadüf değil: aynı tarla masrafı iki ürüne bölündüğü için tohumun kilogram maliyeti 25,73 TL'den 10,6 TL'ye iniyor. Bu, çift amaçlı üretimin ekonomik gerekçesidir.
  3. Buna karşılık iki hasat penceresi çakışmaz. Ekonomik avantaj, ürün kalitesinden verilen ödünle birlikte değerlendirilmelidir; ayrım tohum ve lif karşılaştırmasında ele alınıyor.
  4. Değişken masrafların toplam maliyetteki payının %77-88 bandında olması, üretimin sermaye yoğun değil girdi yoğun olduğunu gösterir. Kârlılık bu nedenle girdi fiyatlarına yüksek duyarlılık taşır.
  5. İşçiliğin en büyük kalem olması (%34,1) mekanizasyon eksikliğine işaret eder. Eylem Planının üç hedefinden birinin mekanizasyon sistemlerinin geliştirilmesi olması bu tabloyla örtüşüyor.

Bu sayfanın sınırı

Bütün değerler tek bir ilçede (Samsun / Vezirköprü) yapılan tek bir ankete ve 2020-2021 dönemine aittir; Türkiye ortalaması değildir. İşletme sayısı ve maliyet kalemlerinin dökümü bu arşivde doğrulanmadı. Güncel girdi fiyatları, alım fiyatları, destekleme tutarları ve işleme tesisi kapasiteleri bu arşivde doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; o konularda burada bilgi verilmez.

Kaynakça

  1. Uğurlu, M. (2021). Endüstriyel Kenevir Tohum Üretiminin Ekonomik Analizi: Vezirköprü Örneği. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi (Journal of the Institute of Science and Technology) 11(Özel Sayı): 3507-3518. doi:10.21597/jist.1028787

İlgili sayfalar