Ara⌘K TR

Sözlük terimi · KF-SOZ-230

Tahrir defteri

tahrir · tahrir kaydı

Osmanlı döneminde yapılan yazımların (tahrir) kaydedildiği defterler. Bu arşivde Karadeniz ve Kastamonu yöresindeki kendir üretiminin yerini ve miktarını gösteren en eski verilerin kaynağıdır.

Ayrıntılı tanım

Mehmet Taştemir'in 15. yüzyıl sonu ile 17. yüzyılın ilk yarısı arasındaki Karadeniz kendir ve keten üretimi çalışması, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'ndeki tahrir defterlerine dayanır; çalışmada Maliyeden Müdevver ve Mühimme defterleri ile Cevdet Bahriye belgeleri de kullanıldı.[1] Ayrıntılar araştırma özetinde.

Tahrir defterlerine göre Kastamonu yöresindeki kendirin 1486'da yaklaşık %93'ü, 1560'ta %98'i Taşköprü'den geliyordu. Samsun'a bağlı dokuz kaza ocaklık olarak doğrudan Tersâne-i Âmire'ye bağlıydı ve donanmaya her yıl yaklaşık 5.100 kantar (285.600 kg) kendir verirdi.[1] Bu veriler Türkiye kronolojisinin ilk satırlarını oluşturur.

ÖzellikDeğer
DönemOsmanlı
Bulunduğu yerBaşbakanlık Osmanlı Arşivi
Bu arşivdeki en eski kayıt1486, Kastamonu yöresi
KenevirdeKendir üretiminin yeri ve miktarı
Tablo 1 — Tahrir defteri künyesi [1]Veri ve yöntem

Okurken dikkat

Tahrirlerde kendir ile keten bazen ayrı, bazen birlikte yazılır. Ağırlık birimi kayıtlarda açıkça yazmadığı için miktarlar batman varsayımına dayanır; sayılar bu yüzden yaklaşık değerlerdir.[1]

Kaynakça

  1. Taştemir, M. (2003). Karadeniz Bölgesinde Kendir-Keten Üretimi ve Kullanım Alanları (XV. yüzyıl sonu XVII. yüzyıl ilk yarısı). Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 8: 1-24

İlişkili terimler ve derlemeler