Ara⌘K TR

Sözlük terimi · KF-SOZ-054

Dioik (iki evcikli)

dioecious · iki evcikli

Erkek ve dişi çiçeklerin ayrı bitkilerde bulunması. Dioik bir popülasyonda iki cinsiyet genellikle eşit sayıdadır, ancak çeşide ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak dişi bitki sayısı erkeklere göre %50'ye kadar fazla olabilir.

Ayrıntılı tanım

Kenevir doğal olarak dioiktir: bir tarlada erkek ve dişi bitkiler ayrı bireyler hâlinde bulunur ve tozlaşma rüzgârla olur. Dioik bir popülasyonda iki cinsiyet genellikle eşit sayıdadır, ancak çeşide ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak dişi bitki sayısı erkeklere göre %50'ye kadar fazla olabilir.

Cinsiyet çiçeklenmeden önce morfolojik olarak ayırt edilemez. Erkek bitkiler beş radyal bölümlü, yuvarlak sivri uçlu çiçek tomurcuklarıyla; dişi bitkiler simetrik borumsu brakte genişlemesiyle tanınır. Erkek bitkilerin çiçek salkımları yapraksız ve kuvvetle dallanmış, dişilerin salkımları yapraklı, kısa ve dalsızdır.

Tarla sonucu hasat takvimindedir: erkek bitkiler dişilerden yaklaşık dört hafta önce olgunlaşır ve çiçeklenmeden hemen sonra ölür; dişi bitkiler tohum olgunlaşana kadar yaşar. Bu fark Anadolu'da üç ayrı hasat yöntemi doğurmuştur. Monoik çeşitler bu sorunu ortadan kaldırır.

ÖzellikDeğer
Ne demekErkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde
TozlaşmaRüzgârla
Olgunlaşma farkıErkek bitkiler ~4 hafta önce
Tarla sonucuİki ayrı hasat zamanı
Tablo 1 — Dioik (iki evcikli) künyesi, derlemeVeri ve yöntem

Karıştırılan terimler

Dioik yapı, erkek bitkilerin işe yaramadığı sanısını doğurur. Erkek bitkiler tozlaşma için gereklidir ve lifi genellikle dişilerden daha incedir; yalnızca tohum vermezler.

İlişkili terimler ve derlemeler