Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-011

Su ayak izi: kenevir ve pamuk

"Kenevir pamuktan az su içer" cümlesi doğru ama eksik. Yayımlanan rakamlar arasındaki fark, ölçümün nerede yapıldığına bağlı: tarlada mı, işleme dahil mi, yağmur suyu sayılıyor mu.

10 ölçüm satırı2 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Kilogram lif başına su: kenevirde 2.041-3.401 litre, pamukta 9.788-9.958 litre. Pamuk yaklaşık üç kat fazla su kullanıyor.
  • Ton lif başına ekolojik ayak izi kenevirde 1,46-2,01, pamukta 2,17-3,57 küresel hektar.
  • Ayak izi farkının kaynağı kenevirin hektar başına daha yüksek lif verimidir.
  • Rakamlar ölçüm kapsamına göre değişir: yağış suyunun sayılması toplamı iki katına kadar değiştirir, havuzlama suyunun dahil edilmesi kenevir lehine olan farkı azaltır.

Kilogram lif başına su

ÜrünDeğerKapsamKaynak
Kenevir lifi2.041-3.401 L/kgyetiştirme ağırlıklı, kullanılabilir lif başına[2]2020
Pamuk lifi9.788-9.958 L/kgaktarılan değer, kullanılabilir lif başına[2]2020
Oranpamuk yaklaşık 3 kat fazlaiki aralıktan hesap[2]2020
Tablo 1 — Kilogram lif başına suKarşılaştırma kuralları

Ekolojik ayak izi (küresel hektar)

ÜrünDeğerNotKaynak
Kenevir lifi1,46-2,01 ghaton lif başına[1]2005
Pamuk lifi2,17-3,57 ghaton lif başına[1]2005
Farkın kaynağıhektar başına lif verimikenevirin verimi daha yüksek[1]2005
Tablo 2 — Ekolojik ayak izi (küresel hektar)Karşılaştırma kuralları

Ölçümün kapsamı neyi değiştirir

Ölçüm kararıEtkisiKaynak
Yeşil su (yağış) sayılıyor mutoplam rakamı iki katına kadar değiştirir[1]2005
Havuzlama suyu dahil mikenevir lehine olan farkı azaltır[1]2005
Eğirmeye kadar mı, kumaşa kadar mısistem sınırı seçimi[1]2005
Sulama biçimidamla ve salma sulama arasında büyük fark[1]2005
Tablo 3 — Ölçümün kapsamı neyi değiştirirKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

Tablodaki rakamlar Stockholm Environment Institute'ün 2005 raporundan gelir; bu rapor pamuk, organik pamuk, kenevir, organik kenevir ve polyesteri aynı yöntemle karşılaştıran ilk kapsamlı çalışmalardan biridir. Raporun kendisi sonuçlarını "tekstil üretiminin sürdürülebilirliğine kısmi bir bakış" olarak niteler.

İnternette dolaşan "pamuk 10.000 litre, kenevir 2.000 litre" biçimindeki yuvarlak rakamlar bu ve benzeri çalışmalardan türetilmiştir. Yuvarlanmış hâlleri yanlış değil ama hangi kapsamda ölçüldüğü kayboluyor.

Bu sayfanın sınırı

2005 tarihli bir raporun rakamları güncel sulama ve işleme teknolojisini yansıtmaz. Türkiye koşulları için doğrudan ölçüm bulunamadı; buradaki değerler Türkiye üretimi için doğrulanmış sayılmaz.

Kaynakça

  1. Cherrett, N., Barrett, J., Clemett, A., Chadwick, M., Chadwick, M. J. (2005). Ecological Footprint and Water Analysis of Cotton, Hemp and Polyester. Stockholm Environment Institute, rapor.
  2. Duque Schumacher, A. G., Pequito, S. ve Pazour, J. (2020). Industrial hemp fiber: A sustainable and economical alternative to cotton. Journal of Cleaner Production 268: 122180. doi:10.1016/j.jclepro.2020.122180

İlgili sayfalar