Ara⌘K TR

Veri sayfası · KF-VER-051

Kenevirin tarlaya ve çevreye katkısı: denemelerde ölçülenler

Kenevir yalnızca ürünüyle değil, tarlada bıraktıklarıyla da ölçülüyor: bağladığı karbon, kendisinden sonra ekilen ürünün verimi, çiçeklenirken beslediği arılar. Bu sayfa arşivdeki yedi çalışmanın bu tür bulgularını tek tabloda topluyor. Her satır ayrı bir çalışmadan ve kendi koşullarından gelir.

8 ölçüm satırı7 kaynakGüncelleme: 2026-10-01

Kısaca: bu sayfa ne söylüyor

  • Bir hektar kenevir bir sezonda 14,78 ton CO₂ bağladı.
  • Kenevirden sonra ekilen ilk buğday, monokültüre göre hektarda 1.368 kg (+%47) fazla verdi; derin topraktaki nitrat %52 daha düşüktü.
  • Kenevirle ortak ekilen kabağın verimi %155 arttı.
  • Çiçeklenen kenevir tarlalarında Kolorado'da 23 arı cinsi, New York'ta 16 arı türü kaydedildi.
  • İsveç'te kenevirden biyogaz hektarda 136 GJ brüt enerji verdi.

Tarlada ve çevrede ölçülen etkiler

KonuDenemeÖlçülen sonuçNotKaynak
Karbon bağlamatek tarla, 2023 (Rusya)4,03 t C/ha = 14,78 t CO₂/ha; %70,7'si saptakurak tek sezon[1]2024
Ekim nöbetikenevirden sonra buğday (İspanya)ilk yıl +1.368 kg/ha (+%47)ikinci yıl +%6, üçüncü yıl fark yok[2]2017
Toprakta nitrataynı denemederin katmanlarda %52 daha düşükkenevir ekilmiş parseller, monokültüre göre[2]2017
Ortak ekimkenevir + kabak (ABD)kabak verimi +%155, kenevir verimi +%165artış tozlaşmaya tek başına bağlanamaz[3]2024
Arı çeşitliliğiçiçeklenen tarlalar, Kolorado (ABD)23 arı cinsi (yayıncı özeti: 20)kenevir nektar üretmez; kaynak polen[4]2019
Arı çeşitliliği11 çiftlik, New York (ABD)16 arı türüpeyzaj sadeleştikçe arı bolluğu düştü[5]2020
BiyogazEylül-Ekim hasadı (İsveç)16 t kuru madde/ha; 136 GJ/ha brüt metan enerjisigirdi enerjisi düşülmedi[6]2011
Kirli toprakiki çeşit (İtalya)kadmiyum ve kurşunun sınai kullanım sınırı üstündeki düzeylerine dayandınikel biyokütleyi düşürdü[7]2023
Tablo 1 — Tarlada ve çevrede ölçülen etkilerKarşılaştırma kuralları

Yöntem notu

Her satır arşivde ayrı bir araştırma özetine bağlıdır; değerler o çalışmanın kendi koşullarına ve karşılaştırmasına aittir.

Satırlar farklı ülke, yıl ve ölçüm birimlerinden geldiği için birbiriyle karşılaştırılmaz; tabloya grafik konmadı.

  1. Karbon satırındaki bağlanan karbonun ne kadar süre korunduğu (yazarlara göre %91) bir hesaptır, ölçüm değildir; ayrıntı karbon bağlama veri sayfasında.
  2. Arı çalışmaları farklı taksonomik düzeyde sayım yaptı (cins ve tür); iki sayı birbiriyle karşılaştırılmaz.
  3. Kirli toprak denemesinde kadmiyum ve nikelde taşınma faktörü 1'in üzerindeydi, yani metal kökte kalmayıp hasat edilen üst aksama taşındı; kurşunda 0,5 civarında kaldı.

Bu sayfanın sınırı

Çalışmaların çoğu tek ülke, tek bölge ve kısa süreli; Türkiye'de kenevirin nöbet etkisini, arılar üzerindeki etkisini ya da karbon bağlamasını ölçen bir tarla denemesi bu arşivde doğrulanmadı. Ortak ekim, arı ve biyogaz satırlarında yalnızca özet okundu. Değerler farklı birim ve yöntemle ölçüldü; bir satırın öbüründen büyük ya da küçük olması bir anlam taşımaz.

Kaynakça

  1. Ismagilov, R. R. ve Rusakov, I. A. (2024). Hemp (Cannabis sativa L.) is an effective carbon-depositing crop. BIO Web of Conferences 108: 10001 (IDSISA 2024). doi:10.1051/bioconf/202410810001
  2. Gorchs, G., Lloveras, J., Serrano, L., Cela, S. (2017). Hemp Yields and Its Rotation Effects on Wheat under Rainfed Mediterranean Conditions. Agronomy Journal 109(4): 1551-1560. doi:10.2134/agronj2016.11.0676
  3. Dingha, B. N., Mukoko, G. N., Egbon, I. N. ve Jackai, L. E. (2024). Intercropping Industrial Hemp and Cowpea Enhances the Yield of Squash—A Pollinator-Dependent Crop. Agriculture 14(4): 636. doi:10.3390/agriculture14040636
  4. O'Brien, C. ve Arathi, H. S. (2019). Bee diversity and abundance on flowers of industrial hemp (Cannabis sativa L.). Biomass and Bioenergy 122: 331-335. doi:10.1016/j.biombioe.2019.01.015
  5. Flicker, N. R., Poveda, K. ve Grab, H. (2020). The Bee Community of Cannabis sativa and Corresponding Effects of Landscape Composition. Environmental Entomology 49(1): 197-202. doi:10.1093/ee/nvz141
  6. Kreuger, E., Prade, T., Escobar, F., Svensson, S.-E., Englund, J.-E. ve Björnsson, L. (2011). Anaerobic digestion of industrial hemp – Effect of harvest time on methane energy yield per hectare. Biomass and Bioenergy 35(2): 893–900. doi:10.1016/j.biombioe.2010.11.005
  7. Testa, G., Corinzia, S. A., Cosentino, S. L., Ciaramella, B. R. (2023). Phytoremediation of Cadmium-, Lead-, and Nickel-Polluted Soils by Industrial Hemp. Agronomy 13(4): 995. doi:10.3390/agronomy13040995

İlgili sayfalar