Kenevir altlığı ve malç
Lif ayrıldıktan sonra kalan odunsu çekirdek, şive, hayvan barınaklarında altlık, bahçede malç olarak kullanılır. Ölçümlerde şive suyu ince talaş kadar emdi ve idrardan çıkan amonyağın büyük kısmını tuttu.[4][5]
Kısaca
- At ahırında kenevir altlığı idrardan çıkan amonyağın %60'ını tuttu; odun yongası %44, saman %4 tuttu.[5]
- 10 litre suyu tutmak için 22,5 litre kenevir yetti; odun yongasından 31,9, samandan 69,7 litre gerekti.[5]
- İtalya'da on çeşidin şivesinde su emme ortalaması %251,9 ile ince talaşa (%266) yakın çıktı; amonyak tutma çeşide göre %45-55,5.[4]
- Şive lif üretiminin yan ürünüdür; altlık ve malç olarak kullanılması sapın ikinci bir ürüne dönüşmesi demektir.
Lif ayrıldıktan sonra sapın içinden çıkan odunsu kısım, şive, ahır için iyi bir döşektir. Ölçümlerde suyu talaş kadar emdi, idrardan çıkan amonyağın büyük kısmını tuttu ve samana göre yarıdan az gübre hacmi bıraktı. Bahçede toprağın üstüne serilince yabancı otu bastırır ve toprağın nemini korur.
Şive nereden çıkıyor
Şive, kenevir sapının kabuk tabakasındaki lif ayrıldıktan sonra geriye kalan odunsu çekirdektir.
Bu yüzden şive bir yan üründür: lif için yapılan işlemin kalıntısıdır. Altlık ya da malç olarak kullanıldığında sap ikinci bir ürüne dönüşür. Aynı malzeme kenevir-kireç kompozitin dolgusu olarak da kullanılır.
Altlık olarak ne sağlıyor
Arşivdeki hakemli derleme iki gerekçe veriyor: yalıtım özelliği ve su emme yeteneği.[1] İkisi de aynı yapıdan gelir: Bath Üniversitesi'nin mikroyapı çalışması şivenin hücre duvarında üç katman ve geniş bir gözenek boyutu dağılımı bulunduğunu gösterdi.[2]
Finlandiya'da at ahırında yapılan karşılaştırmada kenevir altlığı idrardan çıkan amonyağın %60'ını tuttu; odun yongası %44, saman %4 tuttu. Aynı miktar suyu tutmak için samanın üçte birinden az kenevir yetti ve at başına yıllık altlıklı gübre hacmi çalışmadaki en düşük değer oldu.[5]
Ölçüm
| Altlık | Amonyak tutma | 10 L su için gereken altlık | At başına yıllık altlıklı gübre |
|---|---|---|---|
| Kenevir şivesi | %60 | 22,5 L | 9,1 m³ |
| Odun yongası | %44 | 31,9 L | — |
| Saman | %4 | 69,7 L | 19,5 m³ |
İtalya'da on kenevir çeşidinin şivesi laboratuvarda ölçüldü. Su emme ortalaması %251,9 oldu ve ince talaşın (%266) değerine yakındı; nem %7,78 ile talaş ve samana benzer çıktı. Amonyak tutma çeşide göre %45 ile %55,5 arasında değişti. Yazarlara göre on çeşidin her biri tek başına ya da karışım olarak altlıkta kullanılabilir.[4]
Aynı gözenekli yapı arşivin başka yerlerinde farklı işlere bağlanıyor: hempcrete duvarlarda nem tamponlama, Avustralya'daki çalışmada betonda iç kür.[3] Ayrıntılı ahır ve kümes verisi kenevir hayvan altlığı maddesinde.
Malç kullanımı
Bahçelerde kaplama malzemesi olarak kullanıldığında şive yabancı otların büyümesini engelliyor ve toprak nemini koruyor.[1]
Arşivde bu kullanımın ölçülmüş etkinliğine (ot bastırma oranı, nem tutma süresi, uygulama kalınlığı) ilişkin bir kaynak yok; bu sayfada o değerler verilmiyor.
Sınırlar
İtalya'daki ölçümler laboratuvarda yapıldı, ahırda hayvan üzerinde deneme yapılmadı; amonyak testi at idrarı yerine amonyak çözeltisiyle yapıldı.[4] Finlandiya'daki ahır çalışmasında kenevir altlığı su eklenmeden tozluydu, mikrop sayısı odun kökenli altlıklardan yüksek çıktı ve gübresi bir ayda kompostlaşmadı.[5]
Fitoremediasyon amacıyla kirli toprakta yetiştirilen kenevirin biyokütlesi altlık olarak kullanılmamalıdır: bitki dokularında biriken ağır metal, ürünün hayvan barınağından ve gübre zincirinden ayrı tutulmasını gerektirir. Ağır metal alımı fitoremediasyon veri sayfasında.
Sık sorulan sorular
Kenevir altlığı nedir?
Kenevir sapından lif ayrıldıktan sonra kalan odunsu çekirdeğin (şive) hayvan barınaklarında altlık olarak kullanılmasıdır. Suyu emer ve idrardan çıkan amonyağın bir kısmını tutar.
Kenevir altlığı talaştan daha mı iyi?
Şive tohum üretiminden mi çıkıyor?
Kenevir malç olarak nasıl çalışıyor?
Toprak yüzeyini kaplayarak yabancı ot büyümesini engeller ve toprak nemini korur. Uygulama kalınlığı ve ölçülmüş etkinlik bu arşivde doğrulanmadı.
Her kenevir biyokütlesi altlık olarak kullanılabilir mi?
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
- Göre, M. ve Kurt, O. (2021). Bitkisel Üretimde Yeni Bir Trend: Kenevir. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 4(1): 138-157 doi:10.38001/ijlsb.789970
- Jiang, Y., Lawrence, M., Ansell, M. P. ve Hussain, A. (2018). Cell wall microstructure, pore size distribution and absolute density of hemp shiv. Royal Society Open Science 5: 171945 doi:10.1098/rsos.171945
- Nazmul, R. T., Sainsbury, B.-A., Al-Deen, S., Garcez, E. O. ve Ashraf, M. (2023). An Experimental Evaluation of Hemp as an Internal Curing Agent in Concrete Materials. Materials 16(11): 3993 doi:10.3390/ma16113993
- Arango, S., Greco, R., Guzzo, N., Raffrenato, E., Montanari, M. ve Bailoni, L. (2023). Physical Characterization of Ten Hemp Varieties to Use as Animal Bedding Material. Animals 13(2): 284 doi:10.3390/ani13020284
- Airaksinen, S., Heinonen-Tanski, H. ve Heiskanen, M.-L. (2001). Quality of different bedding materials and their influence on the compostability of horse manure. Journal of Equine Veterinary Science 21(3): 125-130 doi:10.1016/S0737-0806(01)70108-6
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.