Araştırma özeti · KF-ARS-112
Pamuk, keten ve kenevir örme kumaş: en çok hava geçiren kenevir
Beş iplikten aynı yapıda örme kumaş üretildi ve aynı işlemlerden geçirildi. Hava geçirgenliğinde sıralama kenevirle başlayıp pamukla bitti.
Tek cümlede bulgu
- Beş iplikten aynı yapıda (pike) örme kumaş üretildi ve aynı boyama ve bitim işlemlerinden geçirildi.
- Hava geçirgenliği sıralaması: kenevir > keten > pamuk/kenevir > pamuk/keten > pamuk.
- Kumaşların fiziksel ve mekanik özellikleri çok benzer çıktı.
- Boyarmadde alımı sıralaması: pamuk > pamuk/kenevir > pamuk/keten > kenevir > keten; haslık değerleri ise neredeyse aynıydı.
- Yazarlar, keten ve kenevirin pamukla karıştırılmasıyla boyanabilirlik ve konfor bakımından üstün örme kumaş üretilebildiğini yazıyor.
Araştırma sorusu
Keten ve kenevir, örme kumaşta pamuğa konforu daha yüksek ve çevre dostu bir seçenek olabilir mi?
Yöntem
%100 pamuk, %100 keten ve %100 kenevir ipliklerine ek olarak %70 pamuk/%30 keten ve %70 pamuk/%30 kenevir karışım iplikleri üretildi. Önce ipliklerin mukavemeti, kopma uzaması ve düzgünsüzlüğü karşılaştırıldı. Ardından beş iplikten aynı yapıda pike örme kumaş üretildi ve reaktif boyarmaddeyle aynı renge boyandı. Kumaşların fiziksel (gramaj, sıklık), mekanik (patlama mukavemeti, boncuklanma, aşınma dayanımı) ve konfor (hava ve su buharı geçirgenliği) özellikleri hem ham hem boyanmış hâlde ölçüldü. Çalışma TÜBİTAK desteklidir.
Bulgular
Konfor tarafında sıralama açık: hava geçirgenliği kenevirde en yüksek, pamukta en düşük çıktı — kenevir > keten > pamuk/kenevir > pamuk/keten > pamuk. Karışımlarda da kenevirli kumaş, ketenli kumaştan daha fazla hava geçirdi. Mekanik tarafta kumaşlar ayrışmadı: fiziksel ve mekanik özellikler çok benzer bulundu. Boyanmada sıralama tersine döndü: boyarmadde alımı pamukta en yüksek, kenevir ve ketende en düşük; ancak boyanmış kumaşların haslık değerleri neredeyse aynıydı. Yazarların sonucu, keten ve kenevirin pamukla karıştırılmasıyla üstün boyanabilirlik ve konfor özelliklerinde örme kumaş üretilebildiğidir.
Sınırlılıklar
Bu arşivde çalışma yalnızca özet düzeyinde işlendi; tam metne erişilemedi. Bu yüzden hava geçirgenliği, mukavemet ve aşınma için sayısal değerler aktarılmadı, yalnızca özette yazan sıralamalar alındı. Ölçülen şey tek bir örgü yapısıdır (pike); dokuma kumaşa ya da başka örgü yapısına doğrudan taşınamaz. Kenevir ile pamuk arasında mukavemet üstünlüğü bu çalışmada gösterilmemiştir: mekanik özellikler çok benzer bulunmuştur.
| Özellik | Sıralama (yüksekten düşüğe) |
|---|---|
| Hava geçirgenliği | kenevir > keten > pamuk/kenevir > pamuk/keten > pamuk |
| Boyarmadde alımı | pamuk > pamuk/kenevir > pamuk/keten > kenevir > keten |
| Fiziksel ve mekanik özellikler | çok benzer |
| Boyanmış kumaşta haslık | neredeyse aynı |
Bu çalışmayı alıntıla
Atav, R., Dilden, D. B., Keskin, S. ve Ergünay, U. (2024). Investigation of the dyeability and various performance properties of fabrics produced from flax and hemp fibres and their blends with cotton in comparison with cotton.
Coloration Technology 140(3): 440-450. doi:10.1111/cote.12720
Bu çalışmaya atıf yapan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.