Araştırma özeti · KF-ARS-182
Türkiye'de yetişen kenevirin sapından kenevir betonu: çimento, hidrolik kireç ve kireçle yedi karışım
Kenevir betonu, mineral bir bağlayıcının kenevir sapı parçalarıyla karıştırılmasıyla elde edilen hafif bir yapı malzemesi. Bu çalışma, Türkiye'de yetiştirilen kenevirin atık saplarının bu malzemede kullanılıp kullanılamayacağını üç bağlayıcı ve bunların karışımlarıyla denedi.
Tek cümlede bulgu
- Çimento, hidrolik kireç ve kireçten yedi farklı bağlayıcı kombinasyonu oluşturuldu; karışımlar kütlece 1 kısım kenevir, 2 kısım bağlayıcı ve 2,2 kısım su içeriyordu.
- 28 günlük kürden sonra kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı 401-455 kg/m³ arasında ölçüldü.
- Basınç dayanımı 0,08-0,28 MPa, kapiler su emme katsayısı 2,45-4,47 kg/m²·s½ aralığında çıktı.
- En yüksek dayanım ve birim hacim ağırlığı yalnız çimentolu karışımda, en düşükleri eşit oranda hidrolik kireç ve kireç içeren karışımda ölçüldü.
- Numunelere laboratuvar sıcaklığında açık kür uygulandı.
Araştırma sorusu
Türkiye'de yetiştirilen endüstriyel kenevirin atık sapları, farklı mineral bağlayıcılarla kenevir betonu üretiminde kullanılabilir mi; bağlayıcı seçimi malzemenin özelliklerini nasıl değiştiriyor?
Yöntem
Murat Şahin (Yozgat Bozok Üniversitesi), üç bağlayıcıdan (çimento, hidrolik kireç ve kireç) yedi farklı bağlayıcı kombinasyonu oluşturdu. Bağlayıcılar CEM I tipi Portland çimentosu (TS EN 197-1), NHL 3,5 hidrolik kireç ve CL-80S sönmüş kalsiyum kireciydi. Kenevir sapları Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Enstitüsü’nden ham olarak alındı (boy 2-5 m); yaklaşık 30 cm’ye kesilip bıçaklı değirmende parçalandı, 8 mm elekten geçirildi ve 60 °C’de 24 saat tutuldu. Sap agregasının birim hacim ağırlığı RILEM TC 236-BBM önerisine göre 113,5 kg/m³ ölçüldü. Karışımlar kütlece 1 kısım kenevir sapı, 2 kısım bağlayıcı ve 2,2 kısım su içeriyordu. 5 cm küp numuneler üç kademede ahşap tokmakla sıkıştırıldı ve 21±2 °C’de açık küre bırakıldı. Birim hacim ağırlığı 3, 14 ve 28. günde, basınç dayanımı 28. günde (20 N/s yükleme hızı, üç numune ortalaması), kapiler su emme ASTM C1585’e uyarlanmış bir günlük testle ölçüldü. Çalışma Yozgat Bozok Üniversitesi Proje Koordinasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından desteklendi (proje no 6608-MÜH/20-370).
Bulgular
28 günlük kürden sonra üretilen kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı 401-455 kg/m³, basınç dayanımı 0,08-0,28 MPa ve kapiler su emme katsayısı 2,45-4,47 kg/m²·s½ aralığında çıktı. Tam metne göre çimentonun yerine hidrolik kireç ya da kireç, hidrolik kirecin yerine kireç konuldukça basınç dayanımı ve birim hacim ağırlığı azaldı; yani hidrolik bağlayıcı payı düştükçe ikisi de düştü.
Birim hacim ağırlığı numuneler kurudukça azaldı: 3. günde 528-741, 14. günde 405-515, 28. günde 401-455 kg/m³. Yalnız çimentolu karışıma %25 ve %50 hidrolik kireç konulması dayanımı yaklaşık %35 ve %50, %25 hidrolik kireç ile %25 kireç birlikte konulması yaklaşık %70 düşürdü. Yalnız hidrolik kireçli karışıma %25 ve %50 kireç konulması dayanımı %52 ve %60 azalttı. Kapiler su emme katsayısı ile bağlayıcı türü arasında belirgin bir ilişki bulunmadı. Yazar, dayanımın benzer yoğunluktaki önceki çalışmalarla karşılaştırıldığında kabul edilebilir düzeyde olduğunu belirtiyor.
Sınırlılıklar
Makalenin İngilizce özeti dayanım eğilimini ve su emme birimini Türkçe özetten farklı veriyor; tam metindeki bulgular ve sonuç bölümü Türkçe özeti doğruluyor (hidrolik bağlayıcı azaldıkça dayanım düşer; birim kg/m²·s½). Karışımların tek tek dayanım değerleri tam metinde yalnızca grafikte verildiği için bu sayfaya alınmadı. Su emme testi standarttan farklı olarak bir günde ve 5 cm küplerle yapıldı. Isı iletkenliği ve uzun süreli dayanıklılık bu çalışmada ölçülmedi.
| Özellik | Aralık | Birim |
|---|---|---|
| Birim hacim ağırlığı | 401-455 | kg/m³ |
| Basınç dayanımı | 0,08-0,28 | MPa |
| Kapiler su emme katsayısı | 2,45-4,47 | kg/m²·s½ |
Karışımlar
| Kod | Çimento | Hidr. kireç | Kireç | Dayanım |
|---|---|---|---|---|
| 100C | 100 | — | — | 0,28 MPa |
| 75C25HK | 75 | 25 | — | ≈ %35 düşük |
| 50C50HK | 50 | 50 | — | ≈ %50 düşük |
| 50C25HK25K | 50 | 25 | 25 | ≈ %70 düşük |
| 100HK | — | 100 | — | taban |
| 75HK25K | — | 75 | 25 | %52 düşük |
| 50HK50K | — | 50 | 50 | %60 düşük |
Bu çalışmayı alıntıla
Şahin, M. (2022). Endüstriyel Kenevir Sapı Atığının Farklı Bağlayıcılar ile Kenevir Betonu Üretiminde Değerlendirilmesi.
Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 10(1): 233-243. doi:10.29130/dubited.914963
Sık sorulan sorular
Türkiye'de yetişen kenevirden kenevir betonu yapılabilir mi?
Yozgat Bozok Üniversitesi'ndeki bu çalışmada Türkiye'de yetiştirilen kenevirin atık saplarıyla çimento, hidrolik kireç ve kireç kullanılarak yedi farklı kenevir betonu karışımı üretildi.
Kenevir betonu ne kadar hafif?
Bu çalışmada 28 günlük kürden sonra kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı 401-455 kg/m³ arasında ölçüldü.
Bu çalışmaya atıf yapan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.