Genel bakış · KF-GNL-002

Yapı & Malzeme: genel bakış

Kenevir yapı malzemeleri, kenevir sapının iki bileşeninden üretilir: odunlaşmış iç kısım olan şive ve kabuktaki lif. En bilinen ürün, şivenin kireç esaslı bağlayıcıyla karıştırılmasıyla elde edilen kenevir betonudur (hempcrete). Lif ve şive ayrıca levha, şilte ve dökme dolgu biçiminde ısı yalıtım ürünlerine dönüşür.

Kenevir Betonu (Hempcrete)

Ana madde: Kenevir Betonu (Hempcrete)

Hempcrete, kenevir sapının odunlaşmış iç kısmı olan şive ile kireç esaslı bir bağlayıcının karıştırılmasıyla elde edilen hafif, nefes alabilen bir yapı dolgu malzemesidir.[1]

• Taşıyıcı değildir; ahşap veya betonarme iskeletle birlikte dolgu olarak kullanılır.
• Laboratuvar karışımlarında ortalama basınç dayanımı 0,28 MPa, kuru ısı iletimi 0,087-0,096 W/(m·K) ölçüldü.[1]
• Ortalama nem tamponlama değeri 2,78 g/(m²·%BN): iç ortam nemini alıp geri verebiliyor.[1]

Kenevir yalıtım malzemesi

Ana madde: Kenevir yalıtım malzemesi

Kenevir yalıtım malzemesi, Cannabis sativa L. bitkisinin lifinden ya da odunlu gövde parçası olan şiveden üretilen ısı yalıtım ürünlerini tanımlar. Ürün üç ayrı biçimde bulunur: levha ve şilte hâlinde lif esaslı yünler, dökme şive dolgusu ve bağlayıcıyla karıştırılan kenevir-kireç dolgu.[5]

• Nem tamponlamada kenevir dolgu, aynı deneyde alçının yaklaşık dört buçuk katı ölçüldü (2,38'e karşı 0,53 g/(m²·%BN)) ve NORDTEST'in en üst sınıfına giriyor — karşılaştırma.
• Isı iletim katsayısı ürün biçimine ve yoğunluğa bağlıdır; tek bir malzeme adı için tek bir değer verilemez.
• Nem tamponlama kapasitesi yalıtımdan ayrı bir özelliktir ve ayrı ölçülür.
• Kenevir esaslı dolguyu kapsayan bir Avrupa ürün standardı bulunmuyor; CE yolu ürün başına ETA'dan geçer.
• Kenevir betonuyla yenilenen bir evde ölçülen duvar, yazarların hesabına göre yalıtımsız eski duvarın 5,6 katı ısıl direnç sağladı.[2]
• Altı yalıtım malzemesinin aynı düzenekte ölçüldüğü bir deneyde en yüksek ses yutma katsayısı 20 mm kenevir levhada ölçüldü (2000 Hz'de α = 0,99).[3]
• Mantar miselyumuyla bağlanan kenevir şivesinin ısı iletim katsayısı 0,0376-0,0451 W/m·K ölçüldü; yalıtım sınırı olan 0,1'in çok altında.[4]

Kenevir betonu yangına nasıl dayanır?

Ana madde: Kenevir betonu yangına nasıl dayanır?

Kenevir betonu, organik bir dolgu (kenevir şivesi) ile mineral bir bağlayıcının (kireç) birleşimi olduğu için yangın karşısında ne saf ahşap gibi ne de saf beton gibi davranır: laboratuvar testlerinde alevli tutuşma göstermez, yüzeyden içeriye doğru sınırlı bir kavrulma bölgesi oluşturur.[7][6]

• Koni kalorimetre ölçümlerinde kenevir bloklar alevli tutuşma değil, kavrulma (smoldering) gösterdi; ısı salım hızı karşılaştırma malzemesinden bir mertebe düşük ölçüldü.[6]
• Kenevir-kireç duvar sisteminin bir saatlik ASTM E119 yangın dayanım deneyinden geçtiği bildirildi; deneyi bağımsız bir laboratuvar yaptı, sonuç hakemli yayın değil deney bildirimi — kayıt.
• Doğrudan alev uygulanan deneyde işlenmemiş numunede kavrulma derinliği 95 mm; %15 metakaolin katkılı numunede 45 mm.[7]
• "Yangına dayanıklı" ifadesi malzemeye değil duvar sistemine verilir: sıva katmanı, kalınlık ve taşıyıcı iskelet sonucu belirler.

Kaynakça

Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Künyeler ana maddelerden aktarılmıştır.

1. Abdellatef, Y., Khan, M. A., Khan, A., Alam, M. I., Kavgic, M. (2020). Mechanical, Thermal, and Moisture Buffering Properties of Novel Insulating Hemp-Lime Composite Building Materials. Materials 13(21): 5000 doi:10.3390/ma13215000
2. Memari, A. M., Mirzai, N., Hashemi, M., Lu, X., Gracie-Griffin, C., Yi, H. ve Lowe, S. K. (2025). In-situ measurement of residential buildings with hempcrete walls: a case study. Frontiers in Sustainability 5: 1508940 doi:10.3389/frsus.2024.1508940
3. Gumanová, V., Sobotová, L., Dzuro, T., Badida, M. ve Moravec, M. (2022). Experimental Survey of the Sound Absorption Performance of Natural Fibres in Comparison with Conventional Insulating Materials. Sustainability 14(7): 4258 doi:10.3390/su14074258
4. Wildman, J., Henk, D., Walker, P. ve Shea, A. (2026). Effect of fungal species on thermal conductivity and chemical composition in mycelium-based insulation. Scientific Reports 16: 3669 doi:10.1038/s41598-025-33828-4
5. Zampori, L., Dotelli, G., Vernelli, V. (2013). Life Cycle Assessment of Hemp Cultivation and Use of Hemp-Based Thermal Insulator Materials in Buildings. Environmental Science & Technology 47(13):7413-7420 doi:10.1021/es401326a
6. Shewalul, Y. W., Flores Quiroz, N., Streicher, D. ve Walls, R. (2023). Fire behavior of hemp blocks: A biomass-based construction material. Journal of Building Engineering 80: 108147 doi:10.1016/j.jobe.2023.108147
7. Janowska-Renkas, E., Król, A., Klementowski, I. ve Sokolski, M. (2025). Hemp Concrete with Mineral Additives as a Durable and Fire-Resistant Material in Green Construction. Materials 18(9): 1905 doi:10.3390/ma18091905

Ayrıca bakınız

Yapı & Malzeme kategorisinde kayıtlı diğer sayfalar.

• Hempcrete — Şive ile kireç bağlayıcının karışımından oluşan hafif yapı dolgu malzemesi.
• Hempcrete: ısı iletkenliği ve nem tamponlama ölçümleri — Hempcrete numunelerinde yoğunluk, ısı iletkenliği, basınç dayanımı ve nem tamponlama değeri ölçümleri.
• Kenevir-kireç yapıda standartlar ve yönetmelik — Hempcrete'in bina yönetmeliğine girişi ve bu girişin kapsamı.
• Nem tamponlama — Hempcrete numunelerinde MBV ölçümleri.
• Nem tamponlama — Bir malzemenin ortamdaki nemi emip geri vererek dalgalanmayı azaltması.
• Şive — Sapın odunlaşmış iç kısmı; hempcrete ve hayvan altlığında kullanılır.