Nektar ve polen: ilişkiyi belirleyen ayrım
Arı kolonisi iki ayrı kaynaktan beslenir. Nektar karbonhidrat sağlar ve kovanda işlenerek bala dönüşür; polen protein ve yağ sağlar, bala dönüşmez.
Kenevir bu ikisinden yalnızca birini üretir. Bitki rüzgârla tozlaşır ve nektar salgılamaz; erkek bitki ise bol miktarda polen üretir. Dolayısıyla kenevir tarlasındaki arı, bitkiye bir hizmet götürmeden kendisi için yem toplar — ilişki tek yönlüdür.
Bu ayrımın pratik sonucu doğrudandır: kenevir balı diye bir bal çeşidi yoktur. Bal nektardan yapılır, kenevirde nektar yoktur. Piyasada bu adla satılan ürünler ya başka kaynaklardan gelen bala kenevir tohumu veya yağı karıştırılmasıyla ya da doğrudan adlandırmayla oluşur; bu arşiv o ürünlerin içeriğine dair bir ölçüm taşımıyor.
Kenevir tarlasında hangi arılar sayıldı
İki bağımsız alan çalışması kenevir tarlalarında geniş bir arı topluluğu buldu. Kuzey Kolorado'da yapılan sayımda 23 arı cinsi kaydedildi; en bol üç cins toplam bolluğun yaklaşık %80'ini oluşturdu. New York eyaletinde on bir çiftlikte yapılan sayımda 16 arı türü kaydedildi.
İki sayı doğrudan karşılaştırılamaz: biri cins, diğeri tür düzeyinde sayar. Cins türden geniş bir birimdir.
Her iki çalışmanın da öne çıkardığı şey sayının kendisi değil zamanlamadır. Kenevir yaz sonunda çiçeklenir ve bu dönem tarım peyzajında çiçeğin azaldığı döneme denk gelir; kaynağın değeri bu boşluğu doldurmasından gelir.
New York çalışması ayrıca çevrenin etkisini ölçtü: peyzaj sadeleştikçe tarlaya gelen arı sayısı düştü, ama topluluğun tür sayısı değişmedi. Bitki boyu ile arı çeşitliliği arasında güçlü bir ilişki bulundu.
Bunun tarlada bir karşılığı var mı
Arı sayımı, o arıların tarımsal çıktıya katkısını göstermez. Bunu ölçen deneme kenevirin börülce ve kabakla ortak ekildiği çalışmadır: tozlayıcı bolluğu ortak ekim parsellerinde yoğunlaştı ve hem tozlaşmaya bağımlı kabağın hem de kenevirin kendi verimi tek ürün ekimine göre yükseldi.
Artışın tamamı tozlaşmaya yazılamaz. Ortak ekim aynı anda gölgelemeyi, rüzgârı, zararlı baskısını ve besin rekabetini değiştirir; deneme bu etkileri ayırmaz. Sayıların tamamı veri sayfasındadır.
Polen tarafında beklenen basit ilişki de doğrulanmadı: dört çeşidin poleni karşılaştırıldığında arıların en çok tercih ettiği çeşit protein bakımından en zengin çeşit değildi. Çalışmanın kendi sonucu, kenevir poleninin katkı sağladığı ama arıların birden çok kaynağa ihtiyaç duyduğudur.
Arılar kenevirden etkilenir mi
Sık sorulan soru, kenevir poleni toplayan arıların kannabinoidlerden etkilenip etkilenmediğidir. Arşivdeki tek doğrudan dayanak reseptör tarafındadır: denenen beş böcek türünde — biri bal arısı — kannabinoid reseptörü bağlanması bulunamadı ve THC böcek dokusunda G-proteinlerini etkinleştirmedi.
Bu bulgu “arılar kenevirden etkilenmez” demekle aynı şey değildir. Ölçülen şey iki ligandla reseptör bağlanmasının gösterilememesidir; polen yoluyla alınan kannabinoidlerin koloni gelişimi, yaşam süresi veya kovan ürünleri üzerindeki etkisini ölçen bir çalışma bu arşivde doğrulanmadı.
Arıcı açısından ölçülmüş tek pratik uyarı başka yerden gelir: kenevir arı çektiği için, çiçeklenme dönemindeki zararlı mücadelesi kararları arıları da etkiler.
Türkiye tarafında ne var
Bu maddedeki ölçümlerin tamamı ABD kaynaklıdır. Türkiye'de kenevir tarlalarında yapılmış bir arı sayımı ya da kenevir poleni üzerine bir bileşim çalışması bu arşivde doğrulanmadı.
Türkiye'de kenevir ekimi izne bağlıdır ve izinli il listesi ile başvuru süreci ayrı bir sayfada durur. Kenevir tarlasının yakınında arıcılık yapmakla ilgili özel bir mevzuat hükmü bu arşivde tespit edilmedi; bu bir yokluk kaydıdır, serbestlik beyanı değildir.
Sık sorulan sorular
Kaynakça
Metin içindeki numaralar aşağıdaki künyelere karşılık gelir. Biçim: Yazar, Kurum / Dergi, Yıl.
İlgili maddeler
Bu maddeyle doğrudan bağlantılı, kütükte kayıtlı sayfalar.
Kenevir tarlalarında sayılan arı çeşitliliği, polen bileşimi, ortak ekimde tozlayıcı payı ve verim değişimi.
Kuzey Kolorado'da çiçeklenen endüstriyel kenevir tarlalarında toplanan arıların cins düzeyinde sayıldığı alan çalışması.
New York eyaletinde on bir çiftlikte kenevir çiçeklerini ziyaret eden arıların tür düzeyinde sayıldığı, peyzaj bileşimi ve bitki boyunun etkisinin ölçüldüğü alan çalışması.
Tozlayıcı çeken iki bitkinin (kenevir, börülce) tozlaşmaya bağımlı kabakla ortak ekildiği, tozlayıcı bolluğu ile verimin birlikte ölçüldüğü tarla denemesi.
Çevresel etki iddialarının ölçümlerle karşılaştırılması.
Kenevirden sonra ekilen buğday hektarda 1.368 kg fazla verdi; yanına ekilen kabağın verimi %155 arttı.