Ülke profili · KF-ULK-006
Tohum yağı
Arşivdeki Türkiye kaynaklarından biri kenevir tohumu yağının yağ asidi bileşimini ele alıyor ve kenevir yağı maddesinde kullanılıyor.
Tekstil
İkinci kaynak kenevir lifinin tekstil işlemlerindeki davranışını inceliyor. Kenevir lifinin tekstildeki temel sorunu tutumdur: lif pamuğa göre daha sert ve kabadır, bu yüzden işlemler lifi yumuşatmaya yönelir. Konu kenevir tekstili maddesinde ve tekstil üretimi konu sayfasında ele alınıyor.
Türkiye üretimi hakkında
Bu arşivde Türkiye'nin kenevir üretim rakamları, ekim alanı ve izin düzeni için doğrulanmış bir kaynak henüz kütüğe girmedi. Türkiye'de kenevir üretimi sayfası bu konuyu ele alır; sayısal iddialar ancak resmi kaynak künyesi doğrulandığında yayımlanır.
Üretimin haritalanması
Yozgat Bozok Üniversitesi'nden Karaca ve Yazıcı'nın 2025 tarihli çalışması, TÜİK ve FAO'nun beş yıllık verisini coğrafi bilgi sistemleriyle haritalayarak Türkiye'nin kenevirde nerede durduğunu ölçüyor: hasat edilen alanda dünya 7.'si, üretimde 8.'si, verimde 4.'sü. Kenevir tarımının en yoğun olduğu bölgeler Ege ve Doğu Anadolu olarak belirlendi. Ayrıntılar çalışma özetinde.
Verimdeki sıranın üretimdeki sıradan yüksek olması dikkat çekicidir: Türkiye küçük bir alanda görece yüksek birim verim alıyor. Bu, üretimi büyütme tartışmasında alan artışının mı yoksa verim artışının mı önceliklendirileceği sorusunu doğrudan ilgilendirir.
Resmî üretim rakamları
TÜİK verilerine göre kenevir lifi üretimi 2020'de 9 ton, 2024'te 1.216 tondur; lif ekili alan aynı dönemde 101 dekardan 8.845 dekara çıkmıştır. Yıl yıl seri, ekiliş alanları ve bu rakamların hangi kaynaktan geldiği Türkiye üretim veri sayfasında ayrı satırlarda veriliyor.
Bu rakamlar TÜİK verisine dayanan bir haber metninden alınmıştır; TÜİK'in kendi tabloları bu arşivde satır satır sorgulanmadı. Bu nedenle veri sayfasında haber kaynağı işaretiyle tutulurlar ve hakemli ölçümlerle aynı ağırlıkta sunulmazlar.
Çeşit geliştirme
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nden Aytaç'ın Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü için hazırladığı 2023 tarihli yetiştiricilik belgesi, endüstriyel kenevirin toprak ve iklim isteklerini tanımlıyor: pH 6 ve üzeri, yeterince derin, iyi havalandırılmış topraklar; zayıf drenajlı topraklar önerilmiyor. Belge hakemli bir yayın değil, kurumsal bir bilgilendirme metnidir ve bu arşivde öyle işaretlenir.
Türkiye'nin tescilli kenevir çeşitlerine ilişkin tescil tarihleri, verim ve lif oranı değerleri bu arşivde henüz doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; o değerler burada verilmiyor.
Arşivdeki kaynaklar
Bu kaynakları kullanan sayfalar
Liften kumaşa üretim zinciri ve giyim kalitesi sınırları.
Lif, tohum ve sap üretimi amaçlı kenevir yetiştiriciliğine izin verilen illerin resmî listesi ve listenin dışına çıkmanın sonuçları.
Lif, tohum ve sap üretimi için izin başvurusunun mercii, dönemi, istenen beş belge, inceleme ve itiraz süreleri ile hasat sonrası yükümlülükler.
Türkiye'nin ilk tescilli kenevir çeşitlerinin ıslah öyküsü, Narlısaray popülasyonunun rolü ve kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.
Samsun'un Vezirköprü ilçesinin Türkiye kenevir üretimindeki yeri: Narlısaray popülasyonunun kaynağı, ilk üretim ekonomisi çalışmasının sahası.
Türkiye kenevir üretiminin merkezi: 2015-2018 arasında üretimin tamamı, 2019'da tohum alanının %55'i Samsun'daydı.
Taşköprü keneviriyle tanınan il; 2019'da tohum amaçlı ekimde Türkiye üçüncüsü.
Türkiye'nin iki Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nden birinin bulunduğu il; 2019'da 15 dekar tohum ekimi.
2019'da tohum amaçlı ekimde Türkiye ikincisi; tohum dışı üretim yapılmadı.
2019'da hem tohum hem tohum dışı üretim yapan iki ilden biri; ekim alanına göre en yüksek tohum verimi.
Kenevir sapının lif ve şiveye ayrılmasından iplik ve kumaşa uzanan zincir; Türkiye'deki tesisler, üretimin nereye gittiği ve zincirdeki kopukluk.
Lif ayrıldıktan sonra kalan şivenin hayvan altlığı ve bahçe malçı olarak kullanımı; su emme kapasitesi ve gözenek yapısıyla ilişkisi.
Kenevir tohumunun öğütülmesiyle elde edilen un: buğday ve çavdar ununa göre ölçülmüş protein ve lif farkı, ekmekte kullanım oranı ve teknolojik sınırı.
Edestin ve albümin fraksiyonları, konsantre ile izolat arasındaki fark, sindirilebilirlik ölçümleri ve pH'a bağlı çözünürlük.
İzin listesine 2021'de eklenen 20. il; ilk yıl 170 dekar alanda 6 çiftçi ile ekim.
İzin listesine 2024'te eklenen 21. ve en yeni il; ekim Çumra'da başladı.
Amasya, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Çorum, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Tokat, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Ordu, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Sinop, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Rize, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Bartın, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Karabük, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Zonguldak, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
İzmir, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Uşak, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Antalya, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Burdur, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Malatya, yönetmelikte sayılan 21 izinli il arasındadır; TÜİK'in 2019 il verisinde kaydı bulunmuyor.
Yağ sıkımından kalan küspenin yem değeri: protein oranı, lif ve yağ kısıtı, ruminant denemelerinde sonuçlar ve mevzuat engeli.
Kenevirin karbon hesabının iki ayrı tarafı: tarla üretiminin sera gazı yükü ve malzeme ömrü boyunca depolanan biyojenik karbon.
Kenevir yağında linoleik, alfa-linolenik ve gama-linolenik asit ölçümleri; saklama koşullarının bozunmaya etkisi.
Kenevir lifinin iplik hâline getirilmesinde ölçülen değerler; keten, pamuk ve jütle karşılaştırma.
TÜİK lif üretimi, ekiliş alanı ve Türkiye'nin dünya sıralaması.
31 Ocak 2026 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmeliğin madde madde künyesi: izinli iller, başvuru belgeleri, süreler, kontrol sıklığı ve yürürlükten kaldırılan düzenlemeler.
Vezir ve Narlı'nın tescil süreci, Gizlenci adayı ve Narlısaray popülasyonu; kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.
Vezirköprü anketinden dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti; tek amaçlı ve çift amaçlı üretimin karşılaştırması.
TÜİK'in il düzeyi kenevir verisi: 2015-2019 arasında üretimin Samsun'dan beş ile yayılması, ekim alanı ve üretim miktarları.
Tohum miktarı, sıra aralığı, bitki yoğunluğu, gübreleme, ekim zamanı, toprak istekleri, vejetasyon süresi ve verim aralıkları; lif ve tohumluk üretimi için ayrı ayrı.
Yağ alındıktan sonra kalan küspeden protein izolatına kadar ürün basamakları; protein içeriği, sindirilebilirlik, çözünürlük ve gıdada ölçülmüş zenginleştirme etkileri.
Kenevirin TMO alım rejimindeki yeri, OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü'nün 2025 kurumsal fiyat tarifesi ve yeni destekleme modelinin kalemleri.
Kenevir tohumu küspesinin ham protein, NDF ve ham yağ değerleri; soya küspesiyle karşılaştırma, ruminant denemelerinde sindirilebilirlik ve mevzuat durumu.
Fransa'da sekiz ürünle karşılaştırmalı yaşam döngüsü değerlendirmesi: hektar başına küresel ısınma potansiyeli, ötrofikasyon, asitleşme, enerji ve arazi kullanımı.
31 Ocak 2026 tarihli kenevir yönetmeliğinin ek belgelerinden metinde adı ve işlevi geçenler; doğrulanabilen ve doğrulanamayan ekler.
Bitkisel üretim destekleme kararının katsayı sistemi, 2025 ve 2026 üretim yılı temel destek tutarları ve kenevirin bu sistem içindeki doğrulanabilen yeri.
Bitki Adı ile Anılan Yağlar Tebliği'nin künyesi, kapsadığı yağların tam listesi ve etiketleme hükümleri; kenevir tohumu yağının bu listede bulunmaması.
TÜİK ve FAO verisiyle Türkiye'nin kenevir üretiminin haritalanması ve dünya sıralaması.
Vezirköprü'de kenevir üreten işletmelerde anketle toplanan 2020-2021 dönemi verisi: dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti.
Kalkınma planları, raporlar ve eylem planları üzerinden Türkiye'nin kenevir politikasının izi; 2005-2019 arasında tohum ve lif ekim alanının çöküşü ve toparlanışı.
Ekim normları, gübreleme, hasat yöntemleri ve verim aralıklarını derleyen hakemli çalışma; TÜİK'in 2015-2019 il düzeyi kenevir verisini beş il için tablolaştırıyor.
Tohum bileşimi, protein fraksiyonları ve sindirilebilirlik; kenevir unu ve proteininin ekmek, kraker, enerji barı, yoğurt ve et ürünlerinde ölçülen etkileri.
Tohum ve lif üretiminin ekim yoğunluğu, hasat zamanı, çeşit seçimi ve işleme zinciri bakımından ayrışması; Türkiye'de iki ürünün ekiliş alanı seyri.
31 Ocak 2026 tarihli yönetmeliğin yürürlükten kaldırdığı iki düzenleme, yeni metnin getirdiği yapı ve arşivde doğrulanabilen farklar.
Erkek ve dişi bitkilerin hasat zamanlamasına göre ayrışan üç yerel yöntem; her birinin lif ve tohum verimine etkisi.
Kenevir ununun tahıl unlarına göre ölçülmüş protein ve lif farkı, ekmekte zenginleştirme değerleri ve %20 reoloji sınırı.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kendir üretimi, Taşköprü Kendir Fabrikası ve üretimin gerileyişi.
Sık sorulan sorular
Bu sayfa ne söylemiyor
Bu sayfa yalnızca arşivdeki Türkiye kaynaklarını kapsar. Üretim ve ekiliş rakamları TÜİK verisine dayanan bir haber metninden alınmış olup TÜİK tabloları doğrudan sorgulanmadı. Türkiye'nin tescilli çeşitlerine ait verim ve lif oranı değerleri, il bazında üretim dağılımı ve kenevir mevzuatının güncel ayrıntıları bu arşivde doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; o konularda burada bilgi verilmez.