Dekara verim (2020-2021, Vezirköprü)
| Ürün | Verim | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Tohum | 60-100 kg/da | Anket, 2020-2021 üretim dönemi, Vezirköprü | [1]2021 |
| Lif | ortalama 200 kg/da | Anket, 2020-2021 üretim dönemi, Vezirköprü | [1]2021 |
Gelir ve birim maliyet — aynı anket, aynı dönem
| Ölçüt | Yalnızca tohum | Tohum + lif | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Gayri safi üretim değeri (TL/da) | 4.000 | 10.200 | [1]2021 |
| Tohum üretim maliyeti (TL/kg) | 25,73 | 10,6 | [1]2021 |
| Lif üretim maliyeti (TL/kg) | — | 17,4 | [1]2021 |
Maliyet yapısı
| Kalem | Pay | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| İşçilik gideri (yalnızca tohum üretiminde) | %34,1 | En büyük maliyet kalemi | [1]2021 |
| Değişken masraf — yalnızca tohumluk üretimi | %77,2 | Toplam maliyet içindeki pay | [1]2021 |
| Değişken masraf — lifle birlikte tohumluk | %78,3 | Toplam maliyet içindeki pay | [1]2021 |
| Değişken masraf — lif üretimi | %88,1 | Toplam maliyet içindeki pay | [1]2021 |
| Değişken masraf — toplam üretim | %86,7 | Toplam maliyet içindeki pay | [1]2021 |
Yöntem notu
- TL cinsinden rakamlar 2020-2021 üretim dönemine aittir ve güncel fiyat olarak okunamaz. Enflasyon nedeniyle bugünkü maliyetle doğrudan karşılaştırma yapılamaz; buradaki değerin kalıcı bilgisi mutlak tutar değil, kalemler arasındaki oranlardır.
- Çift amaçlı üretimde birim maliyetin düşmesi tesadüf değil: aynı tarla masrafı iki ürüne bölündüğü için tohumun kilogram maliyeti 25,73 TL'den 10,6 TL'ye iniyor. Bu, çift amaçlı üretimin ekonomik gerekçesidir.
- Buna karşılık iki hasat penceresi çakışmaz. Ekonomik avantaj, ürün kalitesinden verilen ödünle birlikte değerlendirilmelidir; ayrım tohum ve lif karşılaştırmasında ele alınıyor.
- Değişken masrafların toplam maliyetteki payının %77-88 bandında olması, üretimin sermaye yoğun değil girdi yoğun olduğunu gösterir. Kârlılık bu nedenle girdi fiyatlarına yüksek duyarlılık taşır.
- İşçiliğin en büyük kalem olması (%34,1) mekanizasyon eksikliğine işaret eder. Eylem Planının üç hedefinden birinin mekanizasyon sistemlerinin geliştirilmesi olması bu tabloyla örtüşüyor.
Bu sayfanın sınırı
Bütün değerler tek bir ilçede (Samsun / Vezirköprü) yapılan tek bir ankete ve 2020-2021 dönemine aittir; Türkiye ortalaması değildir. İşletme sayısı ve maliyet kalemlerinin dökümü bu arşivde doğrulanmadı. Güncel girdi fiyatları, alım fiyatları, destekleme tutarları ve işleme tesisi kapasiteleri bu arşivde doğrulanmış bir kaynağa bağlanmadı; o konularda burada bilgi verilmez.
Kaynakça
- Uğurlu, M. (2021). Endüstriyel Kenevir Tohum Üretiminin Ekonomik Analizi: Vezirköprü Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology 11(özel sayı): 3507-3518. doi:10.21597/jist.1028787
- Başer, U. ve Bozoğlu, M. (2020). Türkiye'nin Kenevir Politikası ve Piyasasına Bir Bakış. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 6(2): 127-135.
İlgili sayfalar
Vezirköprü'de kenevir üreten işletmelerde anketle toplanan 2020-2021 dönemi verisi: dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti.
Samsun'un Vezirköprü ilçesinin Türkiye kenevir üretimindeki yeri: Narlısaray popülasyonunun kaynağı, ilk üretim ekonomisi çalışmasının sahası.
Tohum ve lif üretiminin ekim yoğunluğu, hasat zamanı, çeşit seçimi ve işleme zinciri bakımından ayrışması; Türkiye'de iki ürünün ekiliş alanı seyri.
TÜİK lif üretimi, ekiliş alanı ve Türkiye'nin dünya sıralaması.
Vezir ve Narlı'nın tescil süreci, Gizlenci adayı ve Narlısaray popülasyonu; kaynaklar arasındaki kullanım amacı çelişkisi.
Ekim zamanı, sıklık, çeşit seçimi, hasat ve verim; lif, tohum ve biyokütle amaçlı üretimin farkları.