Kanatlı denemelerinde katılma oranı ve sonuç
Katılma oranları iki ayrı birimde bildirilmiştir (% ve g/kg). Aynı eksende grafiklenmedi; %5 ile 50 g/kg aynı büyüklük olsa da kaynakların yazım biçimi korunmuştur.
| Katkı | Katılma oranı | Bildirilen sonuç | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Kenevir küspesi | %15 | Broylerde canlı ağırlık düştü; lif oranının yüksekliğine bağlandı | [1]2024 |
| Kenevir küspesi | %5 | Canlı ağırlıkta etki görülmedi | [1]2024 |
| Kenevir küspesi | her iki düzeyde | Karkas ağırlığı ve et bileşimi etkilenmedi | [1]2024 |
| Kenevir tohumu | %30'a kadar | Yumurta tavuğunda genel performans ölçütleri etkilenmedi | [1]2024 |
| Kenevir tohumu | 20 g/kg | Broylerde büyüme performansında daha iyi değerler | [2]2023 |
| Kenevir tohumu yağı | 60 g/kg'a kadar | Ette PUFA profili belirgin iyileşti; büyüme performansı etkilenmedi ya da geriledi | [2]2023 |
| Kenevir küspesi | 50, 150 ve 200 g/kg | Yem dönüşüm oranı ve son canlı ağırlıkta çelişkili sonuçlar | [2]2023 |
Bulguların çerçevesi
| Ölçüm | Değer | Not | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Broyler denemesinin büyüklüğü | 192 Hubbard civciv | tek deneme, tek merkez | [1]2024 |
| Derlemenin kapsadığı literatür | 2023'e kadar | domuz, broyler ve yumurta tavuğu | [2]2023 |
| Yem sektörü için son EFSA bilimsel raporu | 2011 | derlemenin tespiti | [2]2023 |
Yöntem notu
Tablodaki katılma oranlarının bir bölümü, iki derlemenin literatürden aktardığı üçüncü çalışmalara aittir; derlemelerin kendi denemeleri değildir. Bu satırlar ikinci elden aktarımdır ve aktarılan çalışmaların künyeleri bu arşivde ayrı ayrı doğrulanmadı.
Ruminant değerleri bu sayfaya taşınmadı. Küspenin bileşim değerleri ve sığır/keçi denemeleri ayrı bir veri sayfasında durur; iki sayfa aynı hammaddeyi farklı hayvan gruplarında ölçer ve birbirinin yerine okunamaz.
- Kanatlıda sınırı protein değil lif çiziyor. Küspenin %15 düzeyinde broyler canlı ağırlığını düşürmesi lif oranına bağlanmıştır; %5 düzeyinde etki görülmemiştir. Bu, ruminant sayfasındaki bulguyla aynı mekanizmadır — küspenin kısıtı yüksek NDF ve yağ içeriğinden gelir, protein yetersizliğinden değil.
- Yumurta tavuğu broylerden daha toleranslı çıkıyor. Tohumun %30'a kadar katılmasının genel performans ölçütlerini etkilememesi, hızlı ağırlık artışı beklenmeyen bir hayvanda yüksek lifin daha az sorun olduğu anlamına gelir. Broyler ile yumurta tavuğu için tek bir üst sınır verilemez.
- Yağ asidi profilinin iyileşmesi ile performansın korunması iki ayrı sonuçtur ve birlikte gerçekleşmeyebilir. Kenevir yağı katılan broyler denemelerinde ette PUFA profili belirgin biçimde iyileşirken büyüme performansı ya etkilenmemiş ya da gerilemiştir. Ürün iddiası kurulurken hangisinin ölçüldüğü belirtilmelidir.
- Küspede sonuçlar çelişkili: 50, 150 ve 200 g/kg düzeylerinde yem dönüşüm oranı ve son canlı ağırlık bakımından tutarsız bulgular bildirilmiştir. Derleme bu matrisler için en iyi katılma düzeyinin belirlenmesi amacıyla ek çalışma öneriyor. Yani kanatlı için yerleşmiş bir katılma oranı yoktur.
- Mevzuat tarafı bilimsel bulgudan ayrıdır. Kenevir küspesinin Türkiye yem mevzuatındaki durumu bu arşivde doğrulanmadı; denemelerin olumlu çıkması ürünün yasal olarak yeme katılabileceği anlamına gelmez.
- Derlemenin kendi tespiti kayda değer: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin yem sektöründe kenevir esaslı ürünler için son bilimsel raporu 2011 tarihlidir. Literatür 2023'e kadar genişlemiş olsa da düzenleyici değerlendirme aynı hızda güncellenmemiştir.
Bu sayfanın sınırı
Değerler kanatlı denemelerine aittir; ruminant ve tek midelilere aktarılamaz. Katılma oranlarının bir bölümü derlemelerin literatürden aktardığı çalışmalara dayanır ve ikinci elden aktarımdır. Türkiye'de yetiştirilen çeşitlerin küspesiyle yapılmış bir kanatlı denemesi bu arşivde bulunamadı. Küspenin ve tohumun kannabinoid içeriği ile bunun yumurta ve ete geçişi bu sayfanın kapsamı dışındadır. Kenevir küspesinin Türkiye yem mevzuatındaki durumu doğrulanmadı.
Kaynakça
- (2024). Effects of hempseed (Cannabis sativa L.) in diet on growth, gut health, and immunity in broilers. Veterinary Quarterly. doi:10.1080/01652176.2024.2367214 — yazar künyesi doğrulanmadı
- (2023). Review: Nutritional aspects of hemp-based products and their effects on health and performance of monogastric animals. Animal. — yazar künyesi doğrulanmadı
İlgili sayfalar
Kenevir tohumu küspesinin ham protein, NDF ve ham yağ değerleri; soya küspesiyle karşılaştırma, ruminant denemelerinde sindirilebilirlik ve mevzuat durumu.
Yağ sıkımından kalan küspenin yem değeri: protein oranı, lif ve yağ kısıtı, ruminant denemelerinde sonuçlar ve mevzuat engeli.
Kalahari Red keçilerde soya küspesinin kenevir küspesiyle beş düzeyde ikamesi; besin alımı, sindirilebilirlik, rumen fermantasyonu ve mikrobiyal protein sentezi.
Kenevir tohumunda protein, yağ, lif ve mineral ölçümleri; kabuklu ve kabuksuz tohum farkı.