Dünya üretiminin ölçeği
| Kalem | Değer | Ölçüm koşulu | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Toplam üretim | yaklaşık 275.000 ton | ham ve yarı işlenmiş endüstriyel kenevir, 2019 | [1]2022 |
| Üretici ülke sayısı | yaklaşık 40 | kayda değer miktarda üreten ülkeler | [1]2022 |
| İlk dört ülkenin payı | toplamın yarısından fazlası | Çin, Fransa, Kanada, ABD | [1]2022 |
| İhracat yapan ülke | 60 | 2019-2022 arasında en az bir kez bildirim yapan | [2]2024 |
Başlıca üreticiler ve konumları
| Ülke | Konum | Not | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Çin | tarihsel olarak birinci | ağırlıklı olarak lif için üretir | [1]2022 |
| Fransa | ikinci | Avrupa üretiminin çekirdeği | [1]2022 |
| Kanada | yükselen büyük üretici | uluslararası pazarda etkisi artıyor | [1]2022 |
| ABD | yükselen büyük üretici | uluslararası pazarda etkisi artıyor | [1]2022 |
Ticaretin kayda geçen büyüklüğü
| Ölçüm | Değer | Kapsam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Comtrade kaydı | 46 milyon ABD doları | yalnız ham ve yarı işlenmiş lif ile iplik, 2022 | [2]2024 |
| Comtrade kaydı | 42 milyon ABD doları | aynı dar kapsam, 2020 | [1]2022 |
| Pazarın tahmini değeri | yaklaşık 5 milyar ABD doları | 2020, ürün yelpazesinin tamamı | [1]2022 |
| Ulusal gümrük verisi eklenince | kayıtlı ihracat değeri dört katından fazlasına çıkıyor | ülkeler arası karşılaştırılabilirlik yok | [2]2024 |
Ekim nöbetinde ölçülen etki
| Etki | Değer | Not | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Ardıl buğday verimi | %10-20 artış | kenevirden sonra ekilen buğdayda | [1]2022 |
Rakamların okunuşu
275.000 ton, bir tarım ürünü için küçük bir sayıdır. Aynı yıl dünya buğday üretimi yüz milyonlarca tonla ölçülür. Kenevirin tarımsal değeri bu yüzden çoğu zaman kendi hasadından değil, ekim nöbeti içindeki yerinden okunur. Kenevir, yaygınlığına rağmen hâlâ niş bir üründür ve bu ölçek farkı, kenevirle ilgili büyüme oranlarının neden çarpıcı göründüğünü de açıklar: küçük tabandan başlayan her artış yüzde olarak büyük çıkar.
Ticaret rakamı ile pazar değeri arasındaki uçurum bir ölçüm sorunudur. Uluslararası armonize sistem (GTİP) yalnız ham ve yarı işlenmiş lif ile ipliğe kod ayırır; kenevir tohumu yağı, gıda ürünleri, yalıtım levhası ya da kompozit parça bu kodların dışında kalır ve başka ürünlerin içinde görünmez. Ulusal gümrük verileri eklendiğinde kayıtlı ihracat dört katından fazlasına çıkar, ancak bu veriler ülkeler arasında karşılaştırılabilir değildir.
Üretim sıralaması yıla göre değişebilir. UNCTAD'ın 2019 verisinde ilk sıra Çin'dedir; Kanada ve ABD'nin payı ise 2018 sonrası mevzuat değişiklikleriyle hızla büyümüştür. Ülke bazlı ayrıntı için ülke dizinine bakılabilir.
Bu sayfanın sınırı
Toplam üretim rakamı 2019 yılına aittir; UNCTAD raporu bunu o tarihte mevcut en güncel istatistik olarak verir. Daha yeni bir küresel toplam, aynı yöntemle hesaplanmış hâliyle arşivde doğrulanmadı. Piyasa raporlarında dolaşan yıllık tahminler kaynak hiyerarşisinin dışında kaldığı için buraya alınmamıştır.
Kaynakça
- UNCTAD (2022). Commodities at a glance: Special issue on industrial hemp. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı, UNCTAD/DITC/COM/2022/1.
- UNCTAD (2024). Measuring global exports of industrial hemp products: Insights from national product classifications, UNCTAD/DITC/COM/2024/1. Buradaki değerler yayının UNCTAD tarafından yapılan duyurusundan aktarılmıştır: Measuring trade in hemp products: Why it matters and what needs to change (haber duyurusu).
İlgili sayfalar
AB'de ekim alanı, üretim, ülke payları ve THC eşiği düzenlemesi.
TÜİK serisiyle Türkiye üretiminin alan ve miktar verileri.
Kenevir ürünlerinin gümrük sınıflandırmasındaki yeri.