Ara ⌘K TR

Sözlük terimi

Üstüpü

oakum

Üstüpü nedir? Halat ve lif işlemeden artan kaba kenevir lifi; gemi kalafatlamasında ve dolgu malzemesi olarak kullanılırdı. Terimin geçtiği derlemeler ve ilişkili terimler.

Ayrıntılı tanım

Ahşap gemilerde kalaslar arasındaki aralık üstüpü ile doldurulup katranla kapatılırdı; bu yüzden tersane tedarik kayıtlarında üstüpü halat kadar düzenli bir kalem olarak geçer.

Üstüpü ayrı yetiştirilen bir ürün değil, bast lifi işlemenin yan çıktısıdır; kalite sıralamasında en alt basamaktır ve fiyatı da o düzeydedir.

Yelkenli donanmanın sonu bu kalemi de bitirdi: buharlı ve çelik gövdeli gemide kalafat ihtiyacı ortadan kalktı, kendir talebinin düşüşü halatla birlikte üstüpüyü de kapsadı.

ÖzellikDeğer
Ne olduğulif işlemeden artan kaba lif
Kullanımıgemi kalafatlaması, dolgu
Kalite sırasıen alt basamak
Talebi bitirençelik gövdeli buharlı gemi
Tablo 1 — Üstüpü künyesi, derlemeVeri ve yöntem

Karıştırılan terimler

Üstüpünün ayrı bir bitki ya da ürün olduğu sanılır; halat ve lif işlemenin yan çıktısıdır.

İlişkili terimler ve derlemeler

SözlükTerim
Kendir

Kenevir bitkisinin sapından çıkarılan lifin Türkçe adı; yaygın kullanımda bitkinin kendisini de karşılar.

SözlükTerim
Bast lifi

Gövdenin kabuk tabakasından elde edilen uzun ve yüksek mukavemetli lif.

TarihDerleme
Kenevirin dünya tarihi

Kenevirin deniz ticareti ve sanayi tarihindeki yeri.

TarihDerleme
Yelken çağının halat lifleri: kenevir, manila ve sisal

Denizcilikte kullanılan üç doğal halat lifinin ayrı özellikleri, kenevirin neden tersane hammaddesi sayıldığı ve bu ticaretin Anadolu'daki üretimle bağı.