Araştırma özeti · KF-ARS-076
Ne sorulmuş
Kenevir hasat artığı toprağa hangi yöntemle ve hangi zamanda karıştırılırsa ardıl yazlık buğday verimi ve toprak kimyası en olumlu etkilenir?
Nasıl ölçülmüş
Litvanya'da iki yetiştirme sezonu boyunca (2022-2023) kumlu tın toprakta tam şansa bağlı deneme deseniyle dört uygulama, üç yinelemeli olarak yürütüldü; her parsel 30 m². Bir yıl önce Felina 32 kenevir çeşidi yetiştirildi, çiçekleri hasat edildi ve kalan 8 t/ha biyokütle parçalandı. Uygulamalar artığın karıştırma zamanı ve yöntemine göre ayrıldı: sonbaharda anız sıyırıcıyla 8-10 cm derinlikte karıştırılıp 2-3 hafta sonra 20-25 cm derin sürüm; aynısının ilkbaharda yapılması; artığın sonbaharda parçalanıp yüzeyde bırakılması; ve kontrol. Karbon ve azot içerikleri element yakma sistemiyle, hareketli fosfor ve potasyum ile organik karbon standart yöntemlerle ölçüldü; klorofil indeksi ve fotosentetik kuantum verimi sezon boyunca izlendi. Ortalamalar arasındaki farklar Tukey HSD testiyle sınandı.
Ne bulunmuş
Belirleyici olan artığın kendisi değil karıştırma zamanı oldu. 2022'de en yüksek verim 6 t/ha ile kontrol ve sonbahar derin sürüm uygulamalarında ölçüldü; ilkbaharda sürülen ve yüzeyde bırakılan uygulamalarda verim anlamlı biçimde düştü. Çalışmanın açıklaması şu: geç karıştırılan artık ayrışmaya başlayacak zaman bulamadığı için ayrışma sırasında topraktaki azotu bitkiyle rekabet ederek tüketiyor. İlkbaharda sürülen uygulamada deneme sonrası en düşük azot içeriği (%0,21) ölçülmesi bunu destekliyor. 2023 aşırı kurak geçti ve verim yarıdan fazla düştü — en yüksek değer 2,4 t/ha yine sonbahar sürümünde; yüzeyde bırakılan ve işlenmeyen parselde ise verim 0 t/ha oldu, yalnızca birkaç bitki çimlendi. Karbon tarafında yön tersine döndü: artığın yüzeyde bırakıldığı uygulamada karbon içeriği %44 arttı ve öteki uygulamalardan anlamlı biçimde yüksek çıktı. Yani karbon biriktiren uygulama, verimi düşüren uygulamayla aynı.
Ne söylemiyor
Deneme iki sezonluk ve tek bir bölgeye (Litvanya, kumlu tın toprak) aittir; kurak 2023 sezonunun sonuçları iklim koşulunun uygulamadan daha belirleyici olabildiğini gösterir. Kontrol uygulamasının 2022'de en yüksek verimi vermesi, artığın o sezon net bir verim kazancı sağlamadığı anlamına gelir — çalışmanın kendisi artık uygulamasının ek azot gübrelemesi gerektirdiğini belirtiyor. Sonuçlar Felina 32 çeşidi ve Collada buğdayına özgüdür; Türkiye'nin ekim bölgelerine doğrudan aktarılamaz.
Bu çalışmayı alıntıla
Stulpinaitė, U., Tilvikienė, V., Doyeni, M. O. (2024). Influence of Hemp Residues on Soil Chemical Parameters and Spring Wheat Productivity.
Agronomy 14(8): 1829. doi:10.3390/agronomy14081829
Bu çalışmayı kullanan sayfalar
Aşağıdaki sayfalar bu araştırmaya atıf yapıyor.
Ardıl buğday verimi, toprak karbon ve azot değerleri, azot alımı ve ot baskılama.
Kenevir hasat artığının toprakta ayrışma hızının farklı azot kaynaklarıyla nasıl değiştiğinin incelenmesi.
ABD'de kenevir yetiştirme koşulları, toprak sağlığı uygulamaları ve kullanım alanları üzerine yayınlanmış bilginin derlenmesi; azot alımı ve yabancı ot baskılama bulguları.
Çevresel etki iddialarının ölçümlerle karşılaştırılması.
Kenevirin tek ürün olarak sürekli ekilmesi ile ekim nöbetine alınmasının hastalık, verim, toprak besin içeriği ve mikroorganizma topluluğu üzerindeki etkisinin karşılaştırılması.
Kenevirden sonra ekilen buğday hektarda 1.368 kg fazla verdi; yanına ekilen kabağın verimi %155 arttı.