Ayrıntılı tanım
Değişken masraflar üretim arttıkça artar, üretim yapılmazsa oluşmaz. Sabit masraflar ise üretimden bağımsızdır: amortisman, arazi kirası, genel idare giderleri.
İkisinin payı bir üretim faaliyetinin niteliğini gösterir. Değişken masraf payı yüksekse faaliyet girdi yoğundur ve kârlılığı girdi fiyatlarına duyarlıdır; sabit masraf payı yüksekse faaliyet sermaye yoğundur ve ölçek büyütmek birim maliyeti düşürür.
Arşivdeki Vezirköprü anketinde değişken masrafların toplam maliyet içindeki payı %77,2 ile %88,1 arasında bulunmuştur. Bu, kenevir üretiminin girdi yoğun olduğunu ve girdi fiyatı artışlarına açık olduğunu gösterir. Aynı ankette işçilik, yalnızca tohum amaçlı üretimde %34,1 ile en büyük tek kalemdir.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Örnekler | Tohum, gübre, ilaç, işçilik, yakıt |
| Sabit masraf örneği | Amortisman, arazi kirası |
| Yüksek payın anlamı | Girdi yoğun üretim |
| Vezirköprü aralığı | %77,2 - %88,1 |
Karıştırılan terimler
Değişken masraf ile toplam masraf karıştırılır. Toplam masraf, değişken ve sabit masrafların toplamıdır.
İlişkili terimler ve derlemeler
Bir üretim faaliyetinden elde edilen toplam ürün değeri; masraflar düşülmemiş brüt gelir.
Bitkisel üretimde ÇKS'ye kayıtlı bütün üreticilere, ürünün katsayısıyla çarpılan bir birim değer üzerinden ödenen dekar başına destek.
Vezirköprü anketinden dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti; tek amaçlı ve çift amaçlı üretimin karşılaştırması.
Vezirköprü'de kenevir üreten işletmelerde anketle toplanan 2020-2021 dönemi verisi: dekara verim, maliyet kalemleri, gayri safi üretim değeri ve kilogram başına üretim maliyeti.