Ayrıntılı tanım
Kenevirin Türkiye'deki geleneksel gıda kullanımı un ya da yağ değil çerezdir. Halk arasında çedene ya da kavurga adıyla kavrulmuş tohum tüketilir; bu, bitkinin Anadolu'daki sürekliliğinin gıda tarafındaki izidir.
Aynı gelenek başka coğrafyalarda da sürüyor: Hindistan, Rusya ve Doğu Avrupa'da kavrulmuş kenevir tohumları hâlâ atıştırmalık olarak satılıyor; Baltık ülkelerinde kenevir tohumu kullanılarak üretilen çeşitli geleneksel gıdalar bulunuyor.
Adlandırma bitkinin kendisi için de kullanılır: kenevir Türkiye'de <a href="terim-kendir.html">kendir</a> ya da çedene olarak da adlandırılır. Arşivdeki derleme Anadolu topraklarında MÖ 1500 yılına ait kenevir kökenli buluntulara rastlandığını kaydediyor.
Çerez kullanımı tohumun kabuklu hâline dayanır; kabuk lif ve mineral bakımından zengindir. Kabuk çıkarıldığında bileşim değişir — ayrım <a href="terim-aken.html">aken</a> teriminde ele alınıyor.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Ne | Kavrulmuş kenevir tohumu, çerez |
| Diğer adı | Kavurga |
| Benzer gelenek | Hindistan, Rusya, Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri |
| Anadolu'da kenevir buluntusu | MÖ 1500 |
Karıştırılan terimler
Çedene bazen ayrı bir bitki sanılır. Kenevir tohumunun halk adıdır; bitkinin kendisi için de kullanılır.
İlişkili terimler ve derlemeler
Kenevir bitkisinin sapından çıkarılan lifin Türkçe adı; yaygın kullanımda bitkinin kendisini de karşılar.
Tek tohumlu, kendiliğinden açılmayan kuru meyve; ticarette "kenevir tohumu" denen şey botanik olarak budur.
Kenevir tohumunun öğütülmesiyle elde edilen un: buğday ve çavdar ununa göre ölçülmüş protein ve lif farkı, ekmekte kullanım oranı ve teknolojik sınırı.
Tohum bileşimi, protein fraksiyonları ve sindirilebilirlik; kenevir unu ve proteininin ekmek, kraker, enerji barı, yoğurt ve et ürünlerinde ölçülen etkileri.