Ara ⌘K TR

Sözlük terimi

Aken (kenevir tohumu)

achene, kabuklu meyve

Aken (kenevir tohumu) nedir? Tek tohumlu, kendiliğinden açılmayan kuru meyve; ticarette "kenevir tohumu" denen şey botanik olarak budur. Terimin geçtiği derlemeler ve ilişkili terimler.

Ayrıntılı tanım

Kenevirde ticarete konu olan yapı botanik anlamda bir tohum değil, kabuklu bir meyvedir ve içinde tek bir tohum bulunur. Bu meyve tipine aken denir; ayçiçeği ve karabuğday tohumu da aynı gruptadır.

Ayrım gıda tarafında pratik sonuç doğurur. Kabuk (perikarp) lif ve mineral bakımından zengin, iç kısım yağ ve protein bakımından zengindir. Kabuk çıkarıldığında bileşim belirgin biçimde değişir: arşivdeki derlemeye göre tüm tohumda yağ %36, soyulmuş tohumda %44; protein %25'ten %33'e çıkar; toplam diyet lifi %28'den %7'ye düşer.

Bu yüzden bir kenevir tohumu besin tablosu, ürünün kabuklu mu kabuksuz mu olduğu belirtilmeden okunamaz. Ayrım <a href="veri-tohum-besin.html">tohum besin veri sayfasında</a> ele alınıyor.

Boyut ve görünüm: tohum elips biçiminde, hafif sıkıştırılmış, pürüzsüz, 2-6 mm uzunluğunda ve 2-4 mm çapındadır; rengi açık kahverengi ile koyu gri arasında değişir, bazen benekli olabilir.

ÖzellikDeğer
Botanik tipiAken — tek tohumlu kuru meyve
Boyut2-6 mm uzunluk, 2-4 mm çap
Kabuklu yağ oranı%36
Kabuksuz yağ oranı%44
Tablo 1 — Aken (kenevir tohumu) künyesi, derlemeVeri ve yöntem

Karıştırılan terimler

"Kenevir tohumu" ile "kenevir kalbi" (kabuğu çıkarılmış iç) aynı sanılır. Besin değerleri belirgin biçimde farklıdır; aynı tabloda karşılaştırılamaz.

İlişkili terimler ve derlemeler

SözlükTerim
Soğuk sıkım

Yağın 40 °C altında, ısı uygulanmadan preslenerek elde edilmesi.

SözlükTerim
Edestin

Kenevir tohumu proteininin baskın kısmını oluşturan depo proteini.

SözlükTerim
Kuru madde verimi

Birim alandan elde edilen, nemi giderilmiş biyokütle miktarı.

SözlükTerim
Kenevir keki (küspe)

Kenevir tohumundan yağ çıkarıldıktan sonra geriye kalan posa.

SözlükTerim
Protein izolatı ve konsantresi

Bir protein kaynağından protein olmayan bileşenlerin uzaklaştırılmasıyla elde edilen, protein oranı yükseltilmiş ürünler.

SözlükTerim
Çedene

Kenevir tohumunun Anadolu'daki halk adı; kavrulmuş hâlde çerez olarak tüketilen tohum.

SözlükTerim
GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu)

Ticarete konu ürünlerin gümrükte sınıflandırıldığı kod; Türkiye'de Gümrük Tarife Cetveli'nin 12 haneli koduna verilen ad.

Gıda & TohumDerleme
Kenevir tohumunun besin bileşimi

Kenevir tohumunda protein, yağ, lif ve mineral ölçümleri; kabuklu ve kabuksuz tohum farkı.

Gıda & TohumDerleme
Kenevir tohumu

Tohumun besin bileşimi ve kullanım biçimleri.